ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គឺជាគណបក្សនយោបាយដែលកាន់អំណាចនៅកម្ពុជា ហើយបានដឹកនាំ ឬចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មក។ តាមវិគីភីឌា គណបក្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ដោយមានឈ្មោះដើមថា គណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនកម្ពុជា (Kampuchean People's Revolutionary Party)។

ដោយសារការកាន់អំណាចជាប់ៗគ្នាជាង ៤០ ឆ្នាំ គណបក្សនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគណបក្សមួយក្នុងចំណោមគណបក្សដែលកាន់អំណាចយូរបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វាបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាគណបក្សដឹកនាំតែមួយ បន្ទាប់មកប្តូរទៅរកប្រព័ន្ធពហុគណបក្ស និងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ហើយនៅតែជាកម្លាំងនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតនៅកម្ពុជារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការិយាល័យកណ្តាលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ហើយគណបក្សមានរចនាសម្ព័ន្ធរៀបចំពីកម្រិតជាតិរហូតដល់កម្រិតក្រុង ស្រុក ឃុំ និងសង្កាត់នៅទូទាំងប្រទេស។ វត្តមានគ្របដណ្តប់នេះ ធ្វើឱ្យគណបក្សនេះក្លាយជាគណបក្សមហាជនដែលមានសមាជិកច្រើននៅគ្រប់ខេត្តក្រុង។

តាមវិគីភីឌា ប្រធានគណបក្សបច្ចុប្បន្នគឺលោក ហ៊ុន សែន ដែលកាន់តំណែងនេះតាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ បន្ទាប់ពីការទទួលមរណភាពរបស់លោក ជា ស៊ីម ដែលជាប្រធានគណបក្សពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដល់ ២០១៥។ លោក ហេង សំរិន ជាមេដឹកនាំជំនាន់ដើមរបស់គណបក្ស និងធ្លាប់កាន់តំណែងប្រធានរដ្ឋសភាជាច្រើនឆ្នាំ ខណៈលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីតាំងពីឆ្នាំ ២០២៣ ត្រូវបានចាត់ទុកជាមេដឹកនាំជំនាន់ថ្មីរបស់គណបក្ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គណបក្សនេះបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្នុងបរិបទនៃការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម ហើយបានក្លាយជាគណបក្សកាន់អំណាចតែមួយគត់នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដែលមានអាយុកាលពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៨៩។ ក្រោយមក រដ្ឋនេះបានប្តូរឈ្មោះទៅជារដ្ឋកម្ពុជា រហូតដល់ការបោះឆ្នោតក្រោមការរៀបចំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNTAC) នៅឆ្នាំ ១៩៩៣។ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ ១៩៨០ គណបក្សបានគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋបាលគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ហើយលោក ហ៊ុន សែន បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ ១៩៨៥។

នៅឆ្នាំ ១៩៩១ គណបក្សបានប្តូរឈ្មោះមកជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាវិញ ស្របពេលដែលកម្ពុជាចូលរួមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងបើកផ្លូវទៅរកប្រព័ន្ធពហុគណបក្ស។ នៅការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៣ គណបក្សនេះបានទទួលលទ្ធផលទី ២ បន្ទាប់ពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច (FUNCINPEC) ហើយបានចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីពីររូប គឺព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និងលោក ហ៊ុន សែន។ បន្ទាប់ពីជម្លោះនយោបាយ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានក្លាយជាគណបក្សឈានមុខក្នុងរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៨។

ចាប់ពីពេលនោះមក គណបក្សនេះបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងឆ្នាំ ២០០៣ ២០០៨ និង ២០១៣។ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៣ គណបក្សឈ្នះដោយគម្លាតតូចជាងមុន ខណៈគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលជាគណបក្សប្រឆាំងទទួលបានអាសនៈជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ តុលាការកំពូលបានសម្រេចរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយនៅការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានឈ្នះអាសនៈទាំងអស់នៅក្នុងរដ្ឋសភា។ នៅការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២៣ គណបក្សបានឈ្នះអាសនៈស្ទើរតែទាំងអស់ ហើយលោក ហ៊ុន សែន បានផ្ទេរតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាកូនប្រុសរបស់លោក នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៣។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សនេះ កម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ចផែនការទៅជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារចាប់ពីចុងទសវត្សរ៍ ១៩៨០ ហើយបានចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅឆ្នាំ ១៩៩៩ និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០០៤។ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានរីកចម្រើនដោយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យកាត់ដេរ ទេសចរណ៍ សំណង់ និងកសិកម្ម។

ផ្នែកវប្បធម៌នយោបាយវិញ គណបក្សនេះត្រូវបានស្គាល់ដោយសារសមាជជាតិ និងការជួបជុំប្រជាពលរដ្ឋធំៗ ជាពិសេសក្នុងអំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត ដែលបានក្លាយជាទិដ្ឋភាពដ៏ស្គាល់មួយនៃនយោបាយកម្ពុជា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានៅតែជាកម្លាំងនយោបាយកណ្តាលនៅកម្ពុជា ដោយកាន់អាសនៈភាគច្រើនដាច់ខាតនៅក្នុងរដ្ឋសភា។ លោក ហ៊ុន សែន បន្តកាន់តំណែងជាប្រធានគណបក្ស ហើយនៅឆ្នាំ ២០២៤ បានក្លាយជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា ខណៈលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីតាំងពីឆ្នាំ ២០២៣។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងចំណោមជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស គណបក្សនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះការសម្រេចចិត្តលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍ និងកិច្ចការបរទេសរបស់កម្ពុជា សុទ្ធតែចេញពីគណបក្សកាន់អំណាច។ ការផ្ទេរតំណែងពីលោក ហ៊ុន សែន ទៅលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏ជាប្រធានបទដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសារព័ត៌មាន និងអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិផងដែរ។