ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រូអាស៊ី ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋក្រូអាស៊ី គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបកណ្តាល និងអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក។ យោងតាមវិគីភីឌា រាជធានី ទីក្រុងធំបំផុត ព្រមទាំងមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចចម្បងរបស់ប្រទេសនេះ គឺទីក្រុងហ្សាក្រេប។ ក្រៅពីនេះ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ស្ព្លីត រីយេកា និងអូស៊ីយេក។

ប្រជុំកោះរបស់ក្រូអាស៊ីមានកោះ និងកោះតូចៗជាង ១,០០០ កោះនៅក្នុងសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក។ ប្រទេសនេះបានចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ២០១៣ និងបានចូលតំបន់រូបិយវត្ថុអឺរ៉ូនៅឆ្នាំ ២០២៣។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រូអាស៊ីមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសស្លូវេនីនៅភាគពាយព្យ ហុងគ្រីនៅភាគឦសាន ស៊ែប៊ីនៅភាគខាងកើត បូស្នី និងហឺហ្សេហ្គូវីណា ព្រមទាំងម៉ុងតេណេហ្គ្រោនៅភាគអាគ្នេយ៍ ហើយមានព្រំដែនសមុទ្រជាប់ជាមួយប្រទេសអ៊ីតាលីនៅភាគខាងលិច។ ប្រទេសនេះស្ថិតនៅលើឆ្នេរសមុទ្រអាឌ្រីយ៉ាទិក ហើយមានកោះ និងកោះតូចៗជាង ១,០០០ កោះ។

ក្រូអាស៊ីមានផ្ទៃដីសរុប ៥៦,៥៩៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដោយបែងចែកជាខេត្តចំនួន ២០ ក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលចំនួន ៤។ ប្រជាជនមានចំនួនជិត ៣,៩ លាននាក់ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦។ ក្រៅពីរាជធានីហ្សាក្រេប ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុចម្បង ទីក្រុងសំខាន់ៗរួមមាន ស្ព្លីត រីយេកា និងអូស៊ីយេក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រូអាស៊ីមានប្រវត្តិសាស្ត្រយូរអង្វែង។ នៅប្រហែលឆ្នាំ ៩២៥ ព្រះរាជាណាចក្រក្រូអាស៊ីបានស្ថិតក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទតូមីស្លាវ។

នៅថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៤៨ សភាក្រូអាស៊ីសម័យទំនើបលើកដំបូង (Sabor) ត្រូវបានបើកជាផ្លូវការដោយលោក ហ្សូស៊ីប យេឡាឈិច ដោយមានទង់ត្រីពណ៌ជាតិក្រូអាស៊ីនៅផ្ទៃខាងក្រោយ។

នៅឆ្នាំ ១៩១៨ ប្រជាជនហ្សាក្រេបបានធ្វើបាតុកម្មយ៉ាងធំធេង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការបង្រួបបង្រួមរដ្ឋស្លូវេន ក្រូអាត និងស៊ែប ជាមួយព្រះរាជាណាចក្រស៊ែប៊ី។

ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ទីក្រុងហ្សាក្រេបត្រូវបានរំដោះនៅថ្ងៃទី ១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ដោយក្រុមតស៊ូក្រូអាត។ ក្រោយមក ក្រូអាស៊ីបានស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋយូហ្គោស្លាវី ដែលដឹកនាំដោយលោក ចូស៊ីប ប្រូស ទីតូ ពីឆ្នាំ ១៩៤៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨០។

នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ទីក្រុងវូកូវ៉ាបានទទួលរងហេតុការណ៍សម្លាប់រង្គាលដ៏រន្ធត់។ បច្ចុប្បន្ន ក្រូអាស៊ីរំលឹកជនរងគ្រោះសង្គ្រាមទាំងអស់នៅថ្ងៃរំលឹកជាតិ ដែលធ្វើឡើងនៅទីបញ្ចុះសពអនុស្សាវរីយ៍វូកូវ៉ា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងហ្សាក្រេបជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុចម្បងរបស់ប្រទេស។ ទេសចរណ៍ជាវិស័យសំខាន់ ដោយទីក្រុងឌូប្រូវនិកជាគោលដៅទេសចរណ៍ពេញនិយមបំផុត ខណៈឆ្នេរហ្ស្លាតនីរ៉ាតនៅកោះប្រាច ឧទ្យានជាតិបឹងភ្លីតវីឆេ និងឧទ្យានធម្មជាតិតេឡាសឈីចា ក៏ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងច្រើនផងដែរ។

ក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ក្រុមហ៊ុន រីម៉ាក អូតូម៉ូប៊ីលី (Rimac Automobili) គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តដ៏សំខាន់មួយរបស់ក្រូអាស៊ី។

ផ្នែកវប្បធម៌ ក្រូអាស៊ីមានបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូជាច្រើន ដូចជា វិហារស៊ីបេនិក ដែលចូលបញ្ជីនៅឆ្នាំ ២០០០ ទីក្រុងចាស់ត្រូហ្គីរ ដែលចូលបញ្ជីនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ និងសង្វៀនពូឡា ដែលជាសង្វៀនរ៉ូម៉ាំងសាងសង់ចន្លោះឆ្នាំ ២៧ មុនគ្រិស្តសករាជ ដល់ឆ្នាំ ៦៨ គ្រិស្តសករាជ។

លោក ម៉ាកូ ម៉ារូលិច ជាកវីជាតិក្រូអាស៊ី ព្រមទាំងជាមេធាវី ចៅក្រម និងជាអ្នកប្រាជ្ញមនុស្សសាស្ត្រសម័យរីណេសង់ ដែលបានបង្កើតពាក្យ "ចិត្តវិទ្យា"។ ចំណែកវិទ្យុហ្សាក្រេប ដែលបច្ចុប្បន្នជាផ្នែកមួយនៃស្ថានីយវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ជាតិក្រូអាស៊ី ធ្លាប់ជាស្ថានីយវិទ្យុសាធារណៈដំបូងគេនៅអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រូអាស៊ីបានចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ ២០១៣ និងបានចូលតំបន់រូបិយវត្ថុអឺរ៉ូនៅឆ្នាំ ២០២៣។ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រធានាធិបតី ហ្សូរ៉ាន មីឡាណូវិច បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់អង្គការណាតូ ជាមួយមេដឹកនាំលោកខាងលិចផ្សេងទៀត។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ក្រូអាស៊ីជាឧទាហរណ៍នៃប្រទេសតូចមួយដែលទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីការចូលរួមក្នុងទីផ្សាររួមរបស់អឺរ៉ុប និងពីវិស័យទេសចរណ៍។ ស្ពានពេលយេសាក់ (Pelješac) ដែលតភ្ជាប់ឧបទ្វីបពេលយេសាក់ និងតំបន់ភាគខាងត្បូងបំផុត រួមទាំងទីក្រុងឌូប្រូវនិក ជាមួយដីគោកក្រូអាស៊ី គឺជាគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់។ ប្រទេសនេះក៏បានអភិវឌ្ឍថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាស្ថានីយថាមពលខ្យល់ពោស្តាក់ (Poštak) ក្បែរហ្គ្រាចាក ក្នុងខេត្តហ្សាដារ។

ក្នុងវិស័យកីឡា ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិក្រូអាស៊ីបានចូលរួមពានរង្វាន់ពិភពលោកឆ្នាំ ២០១៨ នៅរុស្ស៊ី។