ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រទេសគុយបា ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋគុយបា គឺជាប្រទេសកោះមួយស្ថិតនៅលើសមុទ្រការ៉ាអ៊ីប។ វាមានទីតាំងនៅចំណុចប្រសព្វនៃសមុទ្រការ៉ាអ៊ីប ឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ គុយបាជាប្រទេសកោះធំជាងគេក្នុងតំបន់ការ៉ាអ៊ីប ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ១១០,៨៦០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងប្រជាជនប្រមាណ ១១ លាននាក់ (តួលេខប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ២០២៣)។ រាជធានីនិងទីក្រុងធំបំផុតគឺទីក្រុងហាវ៉ាណា (La Habana)។ ប្រទេសនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដោយសារវប្បធម៌ ភាសាអេស្ប៉ាញ និងប្រវត្តិសាស្ត្រអាណានិគម។ គុយបាទទួលបានឯករាជ្យពីអេស្ប៉ាញនៅឆ្នាំ១៩០២ ប៉ុន្តែបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៥៩ បានផ្លាស់ប្តូរប្រទេសទៅជារដ្ឋសង្គមនិយមដឹកនាំដោយបក្សកុម្មុយនិស្ត ដែលបច្ចុប្បន្ននៅតែមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរៀបរាប់ពី Wikipedia កោះគុយបាដ៏ធំនេះមានប្រវែង ១,២៥០ គ.ម. និងមានកោះតូចៗដទៃទៀតជាង ៤,០០០ ដូចជាកោះវេនទីយ៉ូដ (Isla de la Juventud) ជាដើម។ តំបន់ភ្នំសំខាន់ៗរួមមាន ជួរភ្នំស៊ីរ៉ាម៉ៃស្ត្រា នៅភាគអាគ្នេយ៍ ដែលជាកន្លែងកម្ពស់ខ្ពស់បំផុត (កំពូលភ្នំ Pico Turquino កម្ពស់ ១,៩៧៤ ម៉ែត្រ)។ អាកាសធាតុមានលក្ខណៈត្រូពិច ដោយសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំគឺ ២៥ អង្សាសេ។ រដូវភ្លៀងចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែតុលា និងរដូវប្រាំងពីខែវិច្ឆិកា ដល់ខែមេសា។ ប្រទេសនេះក៏ងាយរងគ្រោះដោយព្យុះសង្ឃរា (hurricanes) ពីខែមិថុនាដល់ខែវិច្ឆិកាផងដែរ។

បើគិតពីប្រជាសាស្ត្រ គុយបាមានចំនួនប្រជាជនសរុបប្រមាណ ១១ លាននាក់ (ឆ្នាំ២០២៣) ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងទីក្រុង។ ក្រុមជនជាតិរួមមាន ជនជាតិស្បែកសមានដើមកំណើតអេស្ប៉ាញ (ប្រហែល ៦៥%) ជនជាតិស្បែកខ្មៅនិងពហុជាតិ (mestizo) (ប្រហែល ៣៥%)។ ភាសាផ្លូវការតែមួយគត់គឺភាសាអេស្ប៉ាញ។ សាសនាកាតូលិកគឺជាសាសនាធំបំផុត តែក៏មានជំនឿ Santería ដែលជាការលាយឡំជាមួយជំនឿអាហ្វ្រិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រភពពី Wikipedia ប្រវត្តិសាស្ត្រគុយបាចាប់ផ្ដើមដោយប្រជាជនដើមតៃណូ និងស៊ីបូនី (Ciboney) រស់នៅតាំងពីសហវត្សមុន។ នៅឆ្នាំ១៤៩២ គ្រីស្តូហ្វ កូឡុំបឺស បានទៅដល់កោះនេះ ហើយអេស្ប៉ាញបានចាប់ផ្ដើមការធ្វើអាណានិគមនៅឆ្នាំ១៥១១។ ក្នុងសម័យអាណានិគម ស្ករបានក្លាយជាដំណាំចម្បង ហើយទាសករអាហ្វ្រិករាប់រយពាន់នាក់ត្រូវបាននាំចូលមកធ្វើការ។ ចលនាទាមទារឯករាជ្យបានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៨៦៨ (សង្គ្រាមដប់ឆ្នាំ) ដឹកនាំដោយ Carlos Manuel de Céspedes ហើយបន្តនៅឆ្នាំ១៨៩៥ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ José Martí។ សង្គ្រាមអេស្ប៉ាញ-អាមេរិកឆ្នាំ១៨៩៨ បានបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងអេស្ប៉ាញ ប៉ុន្តែសហរដ្ឋអាមេរិកបានកាន់កាប់គុយបារហូតដល់ឆ្នាំ១៩០២ នៅពេលដែលសាធារណរដ្ឋគុយបាត្រូវបានបង្កើតឡើង។

ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគុយបាសម័យទំនើបគឺ បដិវត្តន៍គុយបាឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលដឹកនាំដោយលោក Fidel Castro និង Che Guevara។ ពួកគេបានផ្ដួលរំលំរបបផ្ដាច់ការរបស់ Fulgencio Batista ហើយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសង្គមនិយមនិយមម៉ាក្ស-លេនីន។ ប្រទេសនេះបានងាកទៅរកសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហភាពសូវៀត ដែលនាំឱ្យមានវិបត្តិកាំជ្រួចគុយបាឆ្នាំ១៩៦២ រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសូវៀត។ ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតបានបង្កឱ្យមាន "រយៈពេលពិសេស" នៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅឆ្នាំ២០០៨ លោក Fidel Castro បានចូលនិវត្តន៍ ហើយប្រគល់អំណាចឱ្យប្អូនប្រុសរបស់គាត់គឺ Raúl Castro ដែលបានចាប់ផ្ដើមកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចគុយបាគឺជាសេដ្ឋកិច្ចដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋភាគច្រើន ដោយមានវិស័យសំខាន់ៗដូចជា ទេសចរណ៍ (ដែលរួមចំណែកប្រហែល ១០% នៃ GDP) ផលិតកម្មស្ករ ថ្នាំជក់សម្រាប់បារីស៊ីហ្គាដ៏ល្បី ការជីកយករ៉ែនីកគែល និងថ្នាំពេទ្យជីវសាស្ត្រ។ គុយបាបានទទួលរងនូវការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច (embargo) ពីសហរដ្ឋអាមេរិកអស់រយៈពេលជាង ៦០ ឆ្នាំមកហើយ ដែលកំហិតពាណិជ្ជកម្ម និងនាំឱ្យមានការខ្វះខាតទំនិញជាច្រើន។ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋាភិបាលបានបង្រួបបង្រួមរូបិយប័ណ្ណពីរ (CUP និង CUC) ឱ្យមកតែមួយ ដើម្បីសម្រួលសេដ្ឋកិច្ច ហើយបានអនុញ្ញាតឱ្យមានអាជីវកម្មឯកជនខ្នាតតូច (ប្រភេទ cuenta propia) កាន់តែច្រើនឡើង។

វប្បធម៌គុយបាសម្បូរទៅដោយតន្ត្រី របាំ និងសិល្បៈ។ តន្ត្រីដូចជា Son, Rumba, Mambo, និង Salsa មានប្រភពពីប្រទេសនេះ ហើយមានឥទ្ធិពលទូទាំងពិភពលោក។ សិល្បករល្បីៗរួមមាន Celia Cruz (Queen of Salsa) និង Gloria Estefan។ កីឡាបេស្បល (baseball) គឺជាកីឡាជាតិដែលពេញនិយមបំផុត។ ម្ហូបប្រពៃណីដូចជា Ropa Vieja, Moros y Cristianos (សណ្តែកខ្មៅជាមួយបាយ) និង Tostones (ចេកបំពង) គឺជាអត្តសញ្ញាណដ៏សំខាន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ គុយបាស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Miguel Díaz-Canel ដែលបានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៅឆ្នាំ២០១៨ និងជាអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា។ យោងតាមរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពី Wikipedia ទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាប់មានភាពកក់ក្តៅមួយរយៈ ដូចក្នុងជំនួបរវាងលោក Raúl Castro និងលោក Barack Obama នៅឆ្នាំ២០១៦ តែក្រោយមកបានធ្លាក់ចុះវិញក្រោមឥទ្ធិពលនៃទណ្ឌកម្មថ្មីៗ។ សេដ្ឋកិច្ចនៅតែប្រឈមនឹងការលំបាក ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបានអនុញ្ញាតឱ្យមានអាជីវកម្មឯកជនខ្នាតតូចកាន់តែច្រើន (ដូចឃើញក្នុងរូបថតហាងនៅហាវ៉ាណា)។ គុយបារក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសដូចជា រុស្ស៊ី វ៉េណេស៊ុយអេឡា និងចិន ដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse គុយបាអាចជាករណីសិក្សាគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ ក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលរងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ និងមានប្រព័ន្ធនយោបាយផ្តាច់មុខដោយបក្សតែមួយ។ លើសពីនេះ កម្មវិធីវេជ្ជសាស្ត្រអន្តរជាតិរបស់គុយបា ដែលបញ្ជូនគ្រូពេទ្យទៅកាន់តំបន់ជាច្រើនក្នុងពិភពលោក ក៏ជាចំណុចដែលប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានអាចរៀនសូត្របានដែរ។