ប្រធានបទ Topic
ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិត
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាម Wikipedia ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិត (Cyberbullying) គឺជាទម្រង់មួយនៃការសម្លុត ឬការគំរាមកំហែងដោយប្រើប្រាស់មធ្យោបាយអេឡិចត្រូនិក។ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ មក បាតុភូតនេះកាន់តែកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវវ័យ និងក្មេងជំទង់ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមកើនឡើងខ្លាំង។ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធរួមមាន ការរាតត្បាតតាមអ៊ីនធឺណិត (online harassment) និងការធ្វើឱ្យខូចសម្ផស្សតាមអ៊ីនធឺណិត (trolling) ។
ការបៀតបៀននេះអាចកើតឡើងតាមរយៈអ៊ីមែល សារបណ្តាញសង្គម បន្ទប់ជជែក និងការលេងហ្គេមអនឡាញ។ មិនដូចការសម្លុតបែបបុរាណដែលជនរងគ្រោះអាចគេចចេញបាន ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតអាចតាមដានពួកគេគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា។ តាម Wikipedia ជនរងគ្រោះ និងអ្នកប្រព្រឹត្តិសុទ្ធតែទទួលផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសប្រសិនបើការសម្លុតមានភាពធ្ងន់ធ្ងរ រយៈពេលវែង ឬកើតឡើងញឹកញាប់។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមស្ថិតិរបស់ i-Safe Foundation ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia ក្មេងជំទង់ជាងពាក់កណ្តាលបានរងការសម្លុតតាមអ៊ីនធឺណិត ហើយចំនួនប្រហាក់ប្រហែលគ្នាបានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពបៀតបៀននេះ។ បាតុភូតនេះកើតមាននៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលមានការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត តែការសិក្សាជាច្រើនផ្តោតលើសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាកន្លែងដែលក្មេងវ័យ ១២-១៨ ឆ្នាំមួយផ្នែកធំបានរាយការណ៍ពីការរងគ្រោះ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការចែកចាយប្រភេទទីតាំងផ្សេងៗដែលយុវវ័យរងការបៀតបៀន ដូចជាសារអេឡិចត្រូនិក បណ្តាញសង្គម និងការលេងហ្គេម (ប្រភព: Wikipedia)។
បាតុភូតនេះជាកង្វល់ទូទាំងពិភពលោក ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវវ័យដែលប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតជាប្រចាំ។ ការកើនឡើងនៃបណ្តាញសង្គមនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ កំពុងធ្វើឲ្យហានិភ័យនៃការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតកាន់តែទូលំទូលាយ ដែលតម្រូវឲ្យមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកលដើម្បីទប់ស្កាត់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតបានចាប់ផ្តើមលេចធ្លោឡើងជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍន៍នៃអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គមនាដើមទសវត្សរ៍ ២០០០។ មុនសម័យឌីជីថល ការសម្លុតភាគច្រើនកើតឡើងទល់មុខគ្នា តែបច្ចុប្បន្នអាចធ្វើឡើងពីចម្ងាយ និងមានសាក្សីច្រើនជាងមុន។ ការមកដល់នៃវេបសាយបណ្តាញសង្គមដូចជា MySpace និង Facebook បានបង្កើតវេទិកាថ្មីៗសម្រាប់ការបៀតបៀន ហើយទិន្នន័យពី Wikipedia បង្ហាញថាភាគរយនៃជនរងគ្រោះនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងជាលំដាប់ (សូមមើលរូបភាព)។
ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហានេះបានកើនឡើងជាមួយនឹងយុទ្ធនាការអប់រំ និងរឿងក្តីតាមផ្លូវច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធ។ ឧបករណ៍ទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ និងកម្មវិធីផ្ញើសារបានធ្វើឲ្យការបៀតបៀនអាចកើតមានឡើងគ្រប់ពេលវេលា ដែលធ្វើឲ្យវាកាន់តែអាក្រក់ជាងការសម្លុតបុរាណ ហើយជំរុញឲ្យមានការអំពាវនាវឲ្យមានច្បាប់ការពារកាន់តែតឹងរ៉ឹង។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតមានផលប៉ះពាល់ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ ក្នុងវប្បធម៌លេងហ្គេមអនឡាញ (online gaming) ការជេរប្រមាថ និងការបំភិតបំភ័យជារឿងដែលកើតមានជាញឹកញាប់ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព (ប្រភព: Wikipedia)។ វប្បធម៌អ៊ីនធឺណិតបែប “trolling” បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលអាចនាំឲ្យមានបរិយាកាសអវិជ្ជមាន និងការគំរាមកំហែងផ្លូវចិត្ត។
តាមទិន្នន័យពី Wikipedia ផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ចរួមមានការចំណាយលើសេវាព្យាបាលសុខភាពផ្លូវចិត្ត ការធ្លាក់ចុះផលិតភាព និងថវិកាសម្រាប់កម្មវិធីអប់រំប្រឆាំងនឹងការសម្លុត។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា ជនរងគ្រោះនៃការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតអាចជួបប្រទះនឹងការថប់បារម្ភ ការធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងសូម្បីតែការគិតធ្វើអត្តឃាត។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់បុគ្គលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបន្ទុកដល់សង្គមទាំងមូលផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ ការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតកំពុងក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងសង្គមជាច្រើន រួមទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ដែលបណ្តាញសង្គមមានការពេញនិយមខ្ពស់។ វិធានការប្រឆាំងរួមមាន ការធ្វើឲ្យមានច្បាប់ការពារ ការអប់រំអំពីសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត និងកម្មវិធីគាំទ្រសុខភាពផ្លូវចិត្ត។ តាមការរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មានជាច្រើន សំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតបានកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ (ប្រភព: Wikipedia ចំពោះនិន្នាការសកល)។
ដើម្បីឆ្លើយតប សាលារៀន និងរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល ដូចជាឯកសារ “Submit the Documentary” ដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅតាមសាលារៀនទូទាំងពិភពលោក (ប្រភព: រូបភាពពី Wikipedia)។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗទាក់ទងនឹងសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត និងការការពារយុវវ័យពីហានិភ័យនេះ។