ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលគេស្គាល់ជាភាសាអង់គ្លេសថា Cybercrime គឺជាពាក្យដែលគ្របដណ្តប់សកម្មភាពព្រហ្មទណ្ឌជាច្រើនប្រភេទ ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថល និង/ឬបណ្តាញ។ តាម Wikipedia ពាក្យនេះត្រូវបានកំណត់និយមន័យផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន ដោយក្នុងចំណោមនោះមាននិយមន័យមួយដែលចាត់ទុកវាជាបទល្មើសដែលប្រព្រឹត្តនៅលើបណ្តាញកុំព្យូទ័រ ជាពិសេសគឺអ៊ីនធឺណិត។

តាម Wikipedia ជនល្មើសតាមអ៊ីនធឺណិតអាចកេងប្រវ័ញ្ចចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងបណ្តាញ ដើម្បីចូលប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត លួចយកព័ត៌មានសំខាន់ៗ បង្កការរំខានដល់សេវាកម្ម និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ឬកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ដល់បុគ្គល អង្គការ និងរដ្ឋាភិបាល។ ដោយសារវិសាលភាពរបស់វាធំធេង ការយល់ដឹងអំពីលក្ខណៈ និងផលប៉ះពាល់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មប្រភេទនេះក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សាធារណជនទូទៅ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតមិនមែនជាបាតុភូតដែលចងភ្ជាប់ទៅនឹងទីកន្លែងរូបវន្តជាក់លាក់ណាមួយឡើយ។ យោងតាម Wikipedia សកម្មភាពប្រភេទនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈឧបករណ៍ឌីជីថល និង/ឬបណ្តាញ ជាពិសេសគឺអ៊ីនធឺណិត។ ដូច្នេះ បើនិយាយអំពីទីតាំង វាស្ថិតនៅក្នុងបរិស្ថានឌីជីថល ជាជាងនៅលើទឹកដីជាក់លាក់ណាមួយ។

ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ជនល្មើសប្រភេទនេះត្រូវបានគេហៅថា cybercriminals។ Wikipedia រៀបរាប់ថា ពួកគេអាចកេងប្រវ័ញ្ចភាពទន់ខ្សោយនៅក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងបណ្តាញ ដើម្បីចូលប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ រីឯជនរងគ្រោះវិញ អាចរួមមានទាំងបុគ្គល អង្គការ និងរដ្ឋាភិបាល។ ដូច្នេះ ភាគីសំខាន់ៗដែលពាក់ព័ន្ធមានទាំងជនល្មើស និងជនរងគ្រោះដែលអាចជាបុគ្គល អង្គការ ឬរដ្ឋាភិបាល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាម Wikipedia និយមន័យនៃឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតមានភាពចម្រុះ និងត្រូវបានកំណត់ខុសៗគ្នាជាច្រើនបែប។ និយមន័យមួយសំដៅលើបទល្មើសដែលកើតឡើងនៅលើបណ្តាញកុំព្យូទ័រ ជាពិសេសគឺអ៊ីនធឺណិត ខណៈការពិពណ៌នាផ្សេងទៀតគ្របដណ្តប់សកម្មភាពព្រហ្មទណ្ឌជាច្រើនប្រភេទ ដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថល និង/ឬបណ្តាញ។

ព័ត៌មានលម្អិតអំពីកាលប្បវត្តិនៃឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត មិនត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងសម្ភារៈយោងបច្ចុប្បន្នឡើយ។ អ្វីដែលអាចបញ្ជាក់តាម Wikipedia គឺថា វាជាបាតុភូតដែលគ្របដណ្តប់សកម្មភាពព្រហ្មទណ្ឌជាច្រើនប្រភេទ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧបករណ៍ឌីជីថល និងបណ្តាញ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាម Wikipedia ផលប៉ះពាល់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតគ្របដណ្តប់ទាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងផ្នែកកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ ជនល្មើសអាចលួចយកព័ត៌មានសំខាន់ៗ និងបង្កការខូចខាតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់បុគ្គល អង្គការ និងរដ្ឋាភិបាល។ ពួកគេក៏អាចរំខានដល់សេវាកម្មផងដែរ។

ចំណែកផ្នែកកេរ្តិ៍ឈ្មោះវិញ ភាគីដែលរងគ្រោះអាចទទួលរងផលប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួន ដូចដែល Wikipedia បានរៀបរាប់។ ដូច្នេះ ផលប៉ះពាល់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មប្រភេទនេះមិនត្រឹមតែជាបញ្ហាផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ភាគីដែលរងគ្រោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះតាម Wikipedia ជនរងគ្រោះអាចមានទាំងបុគ្គល អង្គការ និងរដ្ឋាភិបាល។

ផលប៉ះពាល់ដែល Wikipedia រៀបរាប់ មានទាំងការខូចខាតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ព្រមទាំងការលួចយកព័ត៌មានសំខាន់ៗ និងការរំខានដល់សេវាកម្ម។ ដោយសារបទល្មើសទាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈឧបករណ៍ឌីជីថល និងបណ្តាញ ការយល់ដឹងអំពីមធ្យោបាយដែលជនល្មើសកេងប្រវ័ញ្ចចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងបណ្តាញ ក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការតាមដានប្រធានបទសន្តិសុខឌីជីថលនៅក្នុងព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ។