ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ស៊ីប ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋស៊ីប គឺជាប្រទេសកោះមួយនៅភាគខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ ស៊ីបមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រផ្ទាល់នៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់ខ្លួនមានលក្ខណៈបែបអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស កោះស៊ីបគឺជាកោះធំជាងគេទីបី និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីបីនៅក្នុងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ហើយរដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំជាងគេ គឺនីកូស៊ី។

ចំណុចលេចធ្លោបំផុតរបស់ស៊ីប គឺការបែងចែកកោះនេះជាពីរ។ វិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបានសរសេរថា កោះនេះត្រូវបានបែងចែកតាមតំបន់ទ្រនាប់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ រវាងសាធារណរដ្ឋស៊ីប ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ និងសាធារណរដ្ឋតួកគីនៃស៊ីបខាងជើង ដែលមានតែប្រទេសតួកគីមួយគត់ដែលទទួលស្គាល់។ នៅភាគខាងត្បូងក៏មានមូលដ្ឋានយោធាដែលមានអធិបតេយ្យភាពរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស គឺ Akrotiri និង Dhekelia។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ ស៊ីបមានដែនសមុទ្រនៅជាប់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបនៅខាងត្បូង ជាប់ប្រទេសក្រិកនៅខាងលិច ជាប់ប្រទេសតួកគីនៅខាងជើង និងជាប់ប្រទេសស៊ីរី និងលីបង់នៅខាងកើត។ ទីតាំងនេះធ្វើឱ្យកោះស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វរវាងអឺរ៉ុប អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។

ធម្មជាតិរបស់កោះមានលក្ខណៈសម្បូរបែប។ តាមចំណងជើងរូបភាពក្នុងវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ជួរភ្នំ Troodos ទទួលព្រិលធ្លាក់ច្រើនក្នុងរដូវរងារ ឯនៅ Cape Greco មានរូងភ្នំតាមឆ្នេរសមុទ្រ ហើយទំនប់ Kouris ធ្លាប់មានទឹកហូរហៀរនៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១២។ ចំពោះប្រជាជន ផែនទីប្រជាសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៦០ ដែលវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបង្ហាញ គូសបញ្ជាក់ពីការបែងចែកជនជាតិនៅលើកោះ ដែលមានសហគមន៍ធំៗពីរ គឺជនជាតិក្រិកស៊ីប និងជនជាតិតួកគីស៊ីប។ តាមចំណងជើងរូបភាពមួយទៀត ភាសាអាមេនីក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាភាសាជនជាតិភាគតិចនៅស៊ីបផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រស៊ីបមានរយៈពេលវែងឆ្ងាយ។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីតាំងបុរាណ Khirokitia បង្ហាញពីការតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សតាំងពីសម័យថ្មរំលីង ហើយក្នុងសម័យបុរាណកាល ស៊ីបគឺជាប្រភពដ៏សំខាន់នៃទង់ដែង។ រូបចម្លាក់ Zeus Keraunios ពីក្រុង Kition ដែលមានអាយុប្រមាណឆ្នាំ៥០០ ដល់ ៤៨០ មុនគ្រិស្តសករាជ ត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរនីកូស៊ី ហើយទស្សនវិទូ Zeno of Citium ដែលជាស្ថាបនិកសាលាទស្សនវិជ្ជា Stoic ក៏មានដើមកំណើតពីកោះនេះដែរ។

កោះស៊ីបបានឆ្លងកាត់ការគ្រប់គ្រងរបស់មហាអំណាចជាច្រើន។ តាមចំណងជើងរូបភាពក្នុងវិគីភីឌា ប្រាសាទ Kyrenia ត្រូវបានសាងសង់ដំបូងដោយចក្រភព Byzantine និងពង្រីកដោយពួក Venetian ឯកំពែងក្រុងនីកូស៊ីត្រូវបានសាងសង់ដោយពួក Venetian ដើម្បីការពារទីក្រុងពីការវាយប្រហាររបស់ចក្រភព Ottoman។ ក្នុងសម័យ Ottoman អគារ Büyük Han នៅនីកូស៊ី ជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម Ottoman ដែលនៅសេសសល់ដល់សព្វថ្ងៃ។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ស៊ីបស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ តាមរូបភាពក្នុងវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស មានការលើកទង់ជាតិអង់គ្លេសនៅនីកូស៊ី ការបាតុកម្មរបស់ជនជាតិក្រិកស៊ីបដើម្បី Enosis ឬការរួបរួមជាមួយក្រិក នៅឆ្នាំ១៩៣០ និងកុបកម្មនៅនីកូស៊ីឆ្នាំ១៩៥៦។ នៅឆ្នាំ១៩៧៤ តំបន់ Varosha ជាយក្រុង Famagusta ត្រូវបានបោះបង់ចោលពេលអ្នកស្រុកភៀសខ្លួន ហើយនៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធាតួកគីមកទល់បច្ចុប្បន្ន តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចស៊ីបមានឫសគល់ជាប់នឹងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែងរបស់កោះនេះ។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ក្នុងសម័យបុរាណកាល ស៊ីបជាប្រភពដ៏សំខាន់នៃទង់ដែង ដែលធ្វើឱ្យកោះនេះមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ សព្វថ្ងៃ រូបភាពក្នុងទំព័រវិគីភីឌាបង្ហាញពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើបៗ ដូចជា រោងចក្រថាមពល Dhekelia កំពង់ផែ Limassol ធនាគារកណ្តាលស៊ីប និងមន្ទីរពេទ្យទូទៅ Limassol។

វប្បធម៌ស៊ីបក៏មានអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួន។ តាមចំណងជើងរូបភាពក្នុងវិគីភីឌា ឧបករណ៍ភ្លេង Laouto គឺជាឧបករណ៍លេចធ្លោនៃតន្ត្រីប្រពៃណីស៊ីប ហើយម្ហូប meze និងឈីស Halloumi គឺជាមុខម្ហូបដ៏ល្បីល្បាញ។ វិស័យអប់រំក៏មានប្រពៃណីយូរលង់ ដោយសាលា Faneromeni ជាសាលាបឋមសិក្សាស្រីសុទ្ធចំណាស់ជាងគេនៅស៊ីប និងសាលា Pancyprian Gymnasium ជាសាលាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាប្រទេសបែកចែក ស៊ីបនៅតែជាប្រធានបទការទូតដ៏សំខាន់។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស រដ្ឋធានីនីកូស៊ីនៅតែជាទីក្រុងបែកចែក ហើយមានប៉មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្ថិតក្នុងតំបន់ទ្រនាប់។ លោក Nikos Christodoulides បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីស៊ីបតាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស។

ស៊ីបក៏មានតួនាទីក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ស៊ីបបានកាន់តំណែងជាប្រធានសហភាពអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ២០១២ ដោយមានការប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសសមាជិកនៅ Limassol ហើយក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី ដូចរូបភាពពិធីទទួលអតីតប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី Dmitry Medvedev ដោយកងឆ្មាំជាតិស៊ីបក្នុងឆ្នាំ២០១០។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទស៊ីបផ្តល់មេរៀនអំពីការដោះស្រាយជម្លោះ តួនាទីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ហើយទំព័រប្រធានបទនេះនឹងបន្តប្រមូលព័ត៌មានពហុប្រភពអំពីស៊ីបមកចងក្រងជូនអ្នកអាន។