ប្រធានបទ Topic
ដាមៀន ដាឡាសេណូស
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ដាមៀន ដាឡាសេណូស (Damian Dalassenos) គឺជាអភិជននៃអាណាចក្រប៊ីហ្សង់ទីន និងជាសមាជិកដំបូងគេដែលគេស្គាល់នៃគ្រួសារអភិជនដាឡាសេណូស។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា លោកមានតួនាទីជាអភិបាលយោធា ដែលមានងារជា "ឌូ" (doux) នៃទីក្រុងអង់ទីយ៉ូក (Antioch) ចាប់ពីឆ្នាំ៩៩៦ ដល់ ៩៩៨។ នៅក្នុងតំណែងនេះ លោកបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងទ័ពហ្វាទីមីត (Fatimids) ដោយទទួលបានជោគជ័យខ្លះៗ រហូតដល់លោកត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងសមរភូមិអាប៉ាមេអា (Battle of Apamea) នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ៩៩៨។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
មិនមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីថ្ងៃខែកំណើត ឬទីកន្លែងកំណើតរបស់ដាមៀន ដាឡាសេណូស ឡើយ។ តាមវិគីភីឌា លោកជាអភិជនប៊ីហ្សង់ទីន ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលនៅអង់ទីយ៉ូក ដែលជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសតួកគីបច្ចុប្បន្ន (ខេត្តហាតាយ)។ ទីក្រុងនេះមានសារៈសំខាន់ខាងយុទ្ធសាស្ត្រនិងពាណិជ្ជកម្មក្នុងសម័យនោះ។ តំណែង "ឌូ" គឺជាអភិបាលខេត្តដែលមានអំណាចទាំងផ្នែកស៊ីវិលនិងយោធា ជាពិសេសនៅតំបន់ព្រំដែនដែលមានសង្គ្រាម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១០ អាណាចក្រប៊ីហ្សង់ទីនកំពុងប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងពីកងទ័ពនៃរដ្ឋកាលីបហ្វាទីមីត ដែលមានមូលដ្ឋាននៅអេហ្ស៊ីប។ សង្គ្រាមរវាងមហាអំណាចទាំងពីរបានកើតឡើងយ៉ាងសកម្មនៅតំបន់ស៊ីរី ដោយមានទីក្រុងអង់ទីយ៉ូកជាចំណុចស្នូល។ តាមវិគីភីឌា ដាមៀន ដាឡាសេណូសបានទទួលតំណែងនៅឆ្នាំ៩៩៦ ហើយបានដឹកនាំការវាយប្រហារលើកងទ័ពហ្វាទីមីត ដោយទទួលបានជោគជ័យខ្លះក្នុងការការពារតំបន់នោះ។
ទោះយ៉ាងណា នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ៩៩៨ លោកបានធ្លាក់ចូលក្នុងការវាយឆ្មក់របស់កងទ័ពហ្វាទីមីតនៅសមរភូមិអាប៉ាមេអា (Apamea) ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសស៊ីរីបច្ចុប្បន្ន។ ការប្រយុទ្ធនេះបានបញ្ចប់ដោយការបរាជ័យរបស់កងទ័ពប៊ីហ្សង់ទីន ហើយលោកក៏បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងសមរភូមិ។ តាមវិគីភីឌា ការស្លាប់របស់លោកគឺជាការខាតបង់ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ចក្រភពក្នុងយុទ្ធនាការតស៊ូនឹងពួកហ្វាទីមីត។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
តំបន់ដែលដាមៀន ដាឡាសេណូសធ្លាប់បម្រើការ និងប្រយុទ្ធ បានបន្តជាតំបន់ដែលមានជម្លោះរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ប្រទេសស៊ីរី ដែលជាទីតាំងនៃសមរភូមិអាប៉ាមេអា បានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏យូរអង្វែងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ ដែលធ្វើឲ្យការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតំបន់នោះមានការលំបាក។ តាមវិគីភីឌា ដាមៀន ដាឡាសេណូសគឺជាសមាជិកដំបូងគេដែលគេស្គាល់នៃគ្រួសារដាឡាសេណូស ហើយការសិក្សាអំពីលោកជួយបំភ្លឺពីរបៀបដឹកនាំនិងយុទ្ធសាស្ត្រយោធានាសម័យប៊ីហ្សង់ទីន។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ រឿងរ៉ាវរបស់លោកជាឧទាហរណ៍នៃរបៀបដែលបុគ្គលម្នាក់អាចមានឥទ្ធិពលលើប្រវត្តិសាស្ត្រ សូម្បីតែក្នុងរយៈពេលខ្លី និងជាការរំលឹកពីចំណងទាក់ទងដ៏យូរអង្វែងរវាងតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ និងមជ្ឈិមបូព៌ា។