ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ទីក្រុងដាមៀតតា គឺជាទីក្រុងកំពង់ផែមួយ ដែលជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តដាមៀតតា ក្នុងប្រទេសអេហ្ស៊ីប។ ទីក្រុងនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅលើដៃទន្លេដាមៀតតា ដែលជាប្រភពទឹកចែកខាងកើតនៃដីសណ្តនីល ចម្ងាយប្រមាណ ១៥ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ និងប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃទីក្រុងគែរ រដ្ឋធានីរបស់ប្រទេស។ ដោយសារតួនាទីរបស់ខ្លួនជាច្រកចេញចូលសំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មតាមសមុទ្រ និងតាមដងទន្លេនីល ដាមៀតតាបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់តាំងពីយូរលង់មក។ វាក៏ជាទីក្រុងដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រសម្បូរបែប រួមទាំងការធ្លាប់ជាមូលដ្ឋានទ័ពក្នុងសម័យចម្បាំងបូជនីយកិច្ច និងជាទីតាំងរបស់សាសនវិហារកាតូលិកកាលពីសម័យមុន។ ថ្មីៗនេះ កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ ដាមៀតតាបានចូលជាសមាជិកបណ្តាញទីក្រុងសិក្សាពិភពលោករបស់អង្គការ UNESCO ដែលជាការទទួលស្គាល់នូវការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ទីក្រុងក្នុងវិស័យអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងដាមៀតតាស្ថិតនៅត្រង់ចំណុចភ្ជាប់រវាងទន្លេនីល និងសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ដែលធ្វើឲ្យវាមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រ។ តំបន់នេះជាដីសណ្តមានជីជាតិ សមស្របសម្រាប់កសិកម្ម ជាពិសេសការដាំស្រូវ និងដំណាំផ្សេងៗ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១ ប្រជាជននៃទីក្រុងដាមៀតតាមានចំនួនប្រមាណ ៣៣៧ ០០០ នាក់ ខណៈដែលខេត្តទាំងមូលមានប្រជាជនជាង ១ លាននាក់។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិអេហ្ស៊ីប និងប្រើប្រាស់ភាសាអារ៉ាប់ជាភាសាផ្លូវការ។ តំបន់នេះក៏មានប្រជាជនដែលប្រកបរបរនេសាទ កសិកម្ម និងផ្នែកសិប្បកម្មជាចម្បង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានដកស្រង់ក្នុងវិគីភីឌា ដាមៀតតាមានអតីតកាលដ៏សម្បូរបែប។ នៅសម័យបុរាណ ទីក្រុងនេះត្រូវបានគេហៅថា «តាមៀត» (Tamiat) និងជាទីក្រុងមានកំពែងរឹងមាំ។ ក្នុងឆ្នាំ ៦៤២ មេដឹកនាំយោធាអ៊ីស្លាម ឈ្មោះ អាមរ អ៊ីប៊ីន អាល-អាស បានដណ្តើមយកទីក្រុងពីពួកប៊ីហ្សង់ទីន ហើយដាមៀតតាបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃកាលីហ្វាតឥស្លាម។

ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី ១២ និង ១៣ ដាមៀតតាបានក្លាយជាចំណុចកណ្តាលនៃជម្លោះរវាងពួកបូជនីយកិច្ច និងពួកមូស្លីម។ ក្នុងសមរភូមិឡោមព័ទ្ធលើកទី ៥ (ឆ្នាំ ១២១៨-១២១៩) ពួកបូជនីយកិច្ចបានកាន់កាប់ទីក្រុង ប៉ុន្តែត្រូវដកថយវិញក្រោយមក។ នៅឆ្នាំ ១២៤៩ ស្តេចល្វីទី ៩ នៃប្រទេសបារាំងបានដឹកនាំការវាយប្រហារថ្មី ហើយដណ្តើមបានដាមៀតតា ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបរាជ័យនៅពេលក្រោយ។ សមរភូមិទាំងនេះបានបន្សល់ទុកនូវស្នាមរបួស និងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងច្រើន តែទីក្រុងនៅតែអាចស្តារឡើងវិញបាន។

នៅសម័យក្រោយៗ ដាមៀតតាបានអភិវឌ្ឍជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មកប្បាស និងផលិតកម្មគ្រឿងសង្ហារិម។ វិគីភីឌាក៏បានបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងនេះធ្លាប់ជាសាសនវិហារកាតូលិក (Catholic bishopric) និងជាទីតាំងគោរពបូជាសាសនាមួយ (titular see) រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ដាមៀតតាមានមូលដ្ឋានរឹងមាំលើវិស័យមួយចំនួន។ ទីមួយ គឺកំពង់ផែដាមៀតតា ដែលជាកំពង់ផែកុងតឺន័រធំជាងគេមួយក្នុងប្រទេសអេហ្ស៊ីប និងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ កំពង់ផែនេះសម្របសម្រួលការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មដូចជាស្រូវ កប្បាស និងផ្លែឈើ ហើយក៏ជាច្រកសម្រាប់នាំចូលទំនិញឧស្សាហកម្មផងដែរ។ ទីពីរ គឺឧស្សាហកម្មគ្រឿងសង្ហារិម ដែលជាសិប្បកម្មប្រពៃណីបន្តវេនមកជាច្រើនជំនាន់។ រោងចក្រ និងសិក្ខាសាលាជាច្រើនផលិតគ្រឿងសង្ហារិមឈើដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ហើយត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់បណ្តាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក និងអឺរ៉ុប។ វិស័យនេសាទក៏ជាកត្តាសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដោយសារទីតាំងនៅជិតសមុទ្រ និងទន្លេ។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ដាមៀតតាមានបេតិកភណ្ឌដ៏សម្បូរបែប ដូចជា វិហារអ៊ីស្លាមអែល-បាហារ និងអែល-ម៉ូអ៊ីនី ដែលជាសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ស្រស់ស្អាត។ ទីក្រុងក៏មានបណ្ណាល័យសាធារណៈ សាកលវិទ្យាល័យឯកជនដូចជាសាកលវិទ្យាល័យហូរូស និងសួនឧទ្យានសម្រាប់សាធារណៈជន។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះបានទទួលការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិថាជាទីក្រុងសិក្សាមួយ ដែលបង្ហាញពីការវិនិយោគក្នុងវិស័យអប់រំ និងចំណេះដឹង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ការចូលរួមនៅក្នុងបណ្តាញទីក្រុងសិក្សាពិភពលោករបស់អង្គការ UNESCO កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ បានធ្វើឲ្យដាមៀតតាក្លាយជាគំរូមួយក្នុងចំណោមទីក្រុងដែលផ្តោតលើការអប់រំពេញមួយជីវិត។ នេះជាការទទួលស្គាល់ពីការខិតខំរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការកែលម្អប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈ និងការលើកកម្ពស់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ករណីដាមៀតតាអាចផ្តល់ជាមេរៀនអំពីរបៀបដែលទីក្រុងមួយអាចប្រើប្រាស់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌របស់ខ្លួន ដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម។ លើសពីនេះ ការអភិវឌ្ឍន៍កំពង់ផែ និងឧស្សាហកម្មគ្រឿងសង្ហារិមនៅតែបន្តជាប្រធានបទសំខាន់សម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ រួមទាំងប្រទេសនៅអាស៊ីដូចជាកម្ពុជាផងដែរ។