ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃ (Daylight saving time) គឺជាការអនុវត្តនៃការបង្វិលនាឡិកាទៅមុខ ដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ពីពន្លឺថ្ងៃដែលមានរយៈពេលវែងជាងនៅរដូវក្តៅ ដោយធ្វើឱ្យភាពងងឹតមកដល់យឺតជាងមុនតាមម៉ោងនាឡិកា។ តាមវិគីភីឌា ការអនុវត្តនេះក៏ត្រូវបានគេហៅផងដែរថា ពេលវេលាសន្សំសំចៃពន្លឺថ្ងៃ ឬម៉ោងរដូវក្តៅ។

ការអនុវត្តជាទូទៅ គឺការបង្វិលនាឡិកាទៅមុខចំនួន ១ ម៉ោងនៅរដូវផ្ការីក ឬនៅចុងរដូវរងារ ហើយបង្វិលនាឡិកាថយក្រោយវិញ ១ ម៉ោងនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ដែលមានន័យថាការផ្លាស់ប្តូរនេះកើតឡើង ២ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ វិគីភីឌា រាយការណ៍ថា គោលដៅគឺដើម្បីប្រើប្រាស់ពន្លឺថ្ងៃដ៏យូរនៅរដូវក្តៅឱ្យបានច្រើនបំផុត ហើយការអនុវត្តនេះមានភាពខុសគ្នាពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

បើតាមផែនទីរបស់វិគីភីឌា តំបន់នានាលើពិភពលោកត្រូវបានបែងចែកជា ៤ ក្រុមទាក់ទងនឹងពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃ គឺ តំបន់ដែលអនុវត្តវាក្នុងរដូវក្តៅនៃអឌ្ឍគោលខាងជើង តំបន់ដែលអនុវត្តវាក្នុងរដូវក្តៅនៃអឌ្ឍគោលខាងត្បូង តំបន់ដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់វាពីមុន និងតំបន់ដែលមិនដែលប្រើប្រាស់វាទាល់តែសោះ។

ដោយសារអឌ្ឍគោលខាងជើង និងអឌ្ឍគោលខាងត្បូងមានរដូវក្តៅនៅពេលខុសគ្នា តំបន់នៅក្នុងអឌ្ឍគោលទាំងពីរក៏អនុវត្តការបង្វិលនាឡិកានៅពេលខុសគ្នាផងដែរ។ ការបែងចែកនេះក៏បង្ហាញថា ពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃមិនមែនជាការអនុវត្តដែលមានដូចគ្នានៅគ្រប់ទីកន្លែងទេ ព្រោះតំបន់មួយចំនួនបានឈប់ប្រើប្រាស់វាហើយ ខណៈតំបន់ជាច្រើនទៀតមិនដែលទទួលយកវាមកអនុវត្តឡើយ។

ចំពោះប្រជាជននៅតំបន់ដែលអនុវត្ត ការបង្វិលនាឡិកាបែបនេះកើតឡើងជាប្រចាំរដូវកាល ដោយមនុស្សត្រូវកែសម្រួលម៉ោងនាឡិកា កាលវិភាគធ្វើដំណើរ និងការរៀបចំពេលវេលាប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេតាមការផ្លាស់ប្តូរនោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតនៃការកែសម្រួលម៉ោងឱ្យសមស្របទៅនឹងពន្លឺថ្ងៃតាមរដូវកាល មានឫសគល់តាំងពីបុរាណកាលមក។ តាមវិគីភីឌា នាឡិកាទឹកបុរាណត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឱ្យប្រវែងម៉ោងអាចប្រែប្រួលទៅតាមរដូវកាល ដែលបង្ហាញថាមនុស្សនៅសម័យដើមបានសម្របម៉ោងទៅតាមពន្លឺថ្ងៃរួចទៅហើយ។

ការស្នើឱ្យអនុវត្តពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃក្នុងទម្រង់ទំនើប ត្រូវបានធ្វើឡើងជាលើកដំបូងដោយលោក George Hudson ក្នុងឆ្នាំ១៨៩៥។ បន្ទាប់មក ក្នុងឆ្នាំ១៩០៧ លោក William Willett បានស្នើគំនិតនេះដោយឯករាជ្យ និងបានខិតខំផ្សព្វផ្សាយវាដោយមិនឈប់ឈរ ដើម្បីជំរុញឱ្យគំនិតនេះត្រូវបានទទួលយក។

បើតាមវិគីភីឌា ការអនុវត្តពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានចាប់ផ្តើមឡើងដើម្បីសន្សំសំចៃថាមពលក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដោយមានផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនសន្សំពន្លឺថ្ងៃ ដើម្បីសន្សំធ្យូងថ្មរហូតដល់ ១ លានតោន។ ផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយនោះត្រូវបានផលិតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន United Cigar Stores។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ហេតុផលសេដ្ឋកិច្ច គឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់នៅពីក្រោយការអនុវត្តពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃ។ តាមវិគីភីឌា ការអនុវត្តនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានគោលដៅសន្សំសំចៃថាមពល ជាពិសេសការសន្សំធ្យូងថ្មក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១។

វិស័យពាណិជ្ជកម្មក៏បានឃើញផលប្រយោជន៍ពីការផ្លាស់ប្តូរនេះផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា អ្នកលក់រាយជាទូទៅគាំទ្រពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃ ហើយក្រុមហ៊ុន United Cigar Stores បានស្វាគមន៍វិក័យប័ត្រស្តីពីពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃនៅឆ្នាំ១៩១៨។ ការគាំទ្រនេះបង្ហាញថា ក្រៅពីគោលដៅសន្សំសំចៃថាមពល ការអនុវត្តនេះក៏ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីវិស័យពាណិជ្ជកម្មផងដែរ។

នៅក្នុងវប្បធម៌ផ្សព្វផ្សាយសាធារណៈ ពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈផ្ទាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងសារអំពាវនាវ ដូចជាផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនរួមចំណែកសន្សំពន្លឺថ្ងៃ និងសន្សំធ្យូងថ្ម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃនៅតែជាការអនុវត្តដែលធ្វើឱ្យពេលវេលានៅតំបន់ផ្សេងៗគ្នាលើពិភពលោកប្រែប្រួលតាមរដូវកាល ដោយតំបន់ខ្លះអនុវត្តវាក្នុងរដូវក្តៅនៃអឌ្ឍគោលខាងជើង ខ្លះទៀតក្នុងរដូវក្តៅនៃអឌ្ឍគោលខាងត្បូង ខណៈតំបន់មួយចំនួនបានឈប់ប្រើប្រាស់វាហើយ។

សក្ខីកម្មដ៏រស់រវើកមួយនៃឥទ្ធិពលដ៏យូរអង្វែងនៃគំនិតនេះ គឺនាឡិកាព្រះអាទិត្យអនុស្សាវរីយ៍របស់លោក William Willett នៅ Petts Wood ភាគខាងត្បូងទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលតាមវិគីភីឌា ត្រូវបានរក្សានៅលើម៉ោងសន្សំពន្លឺថ្ងៃជារៀងរហូត។ លោក Willett គឺជាអ្នកដែលបានស្នើគំនិតនេះដោយឯករាជ្យក្នុងឆ្នាំ១៩០៧។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីពេលវេលាសន្សំពន្លឺថ្ងៃមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការទំនាក់ទំនង ការធ្វើដំណើរ និងការរៀបចំការណាត់ជួបឆ្លងកាត់តំបន់ពេលវេលា ព្រោះនៅពេលតំបន់ណាមួយបង្វិលនាឡិការបស់ខ្លួន គម្លាតពេលវេលារវាងតំបន់នោះ និងតំបន់ផ្សេងទៀតក៏ផ្លាស់ប្តូរទៅតាមរដូវកាលផងដែរ។