ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការធូរស្រាលបំណុល (Debt relief) គឺជាការលើកលែងបំណុលមួយផ្នែក ឬទាំងស្រុង ឬការបន្ថយល្បឿននៃកំណើនបំណុល ដែលបុគ្គល ក្រុមហ៊ុន ឬប្រទេសនានាជំពាក់។ តាមគេហទំព័រ វិគីភីឌា ការធូរស្រាលបំណុលអាចរួមបញ្ចូលការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ ការពន្យាពេលសងប្រាក់ដើម ឬការលុបចោលបំណុលទាំងស្រុង។ វាជាយន្តការដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយសម្រួលបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ និងទប់ស្កាត់វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ឬស្ថិរភាពរបស់ប្រទេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការអនុវត្តការធូរស្រាលបំណុលមានលក្ខណៈទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅកម្រិតអន្តរជាតិ កម្មវិធីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាងគេគឺ កម្មវិធីសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រដែលមានបំណុលខ្ពស់ (HIPC) ដែលផ្តួចផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩៦ ដោយមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ និងធនាគារពិភពលោក។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រទេសប្រមាណ ៣៦ បានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលចំណុចសម្រេច (decision point) ហើយក្នុងចំណោមនោះ ជាង ៣០ ស្ថិតនៅអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសដទៃទៀតនៅអាមេរិកឡាទីន និងអាស៊ីក៏បានទទួលការលុបបំណុលខ្លះៗផងដែរ។ នៅកម្រិតបុគ្គល ប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប មានច្បាប់ក្ស័យធន ឬច្បាប់រៀបចំបំណុលឡើងវិញ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចរួចផុតពីបន្ទុកបំណុលមួយចំនួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គោលគំនិតនៃការលុបបំណុលមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ នៅមជ្ឈិមបូព៌ាបុរាណ ព្រឹត្តិការណ៍ «ឆ្នាំនៃការលុបបំណុល» (Debt Jubilee) ត្រូវបានអ្នកគ្រប់គ្រងប្រកាសដើម្បីដោះលែងទាសករ និងប្រគល់ដីឱ្យកសិករវិញ។ តាមវិគីភីឌា ការអនុវត្តនេះត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងច្បាប់ហាំមូរ៉ាប៊ីប្រមាណឆ្នាំ ១៧៥៤ មុនគ.ស. និងនៅក្នុងព្រះគម្ពីរប៊ីប (សៀវភៅលេវីវិន័យ) ដែលតម្រូវឱ្យមានឆ្នាំសប្បត្តិខជារៀងរាល់ ៥០ ឆ្នាំ។

នៅទ្វីបអឺរ៉ុបមជ្ឈិមសម័យ អ្នកជាប់បំណុលអាចត្រូវឃុំខ្លួនក្នុងគុកពិសេសដូចជាគុក Marshalsea នៅទីក្រុងឡុងដ៍ (ដែលបង្ហាញក្នុងរូបថត) ។ អ្នកនិពន្ធ Charles Dickens បានពិពណ៌នាអំពីស្ថានភាពដ៏អាក្រក់នៅទីនោះក្នុងស្នាដៃរបស់គាត់។

ក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៍ទី២០ ការធូរស្រាលបំណុលអន្តរជាតិបានក្លាយជាឧបករណ៍គោលនយោបាយដ៏សំខាន់។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឡុងដ៍ឆ្នាំ១៩៥៣ បានជួយលុបបំណុលយ៉ាងច្រើនដល់អាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីឱ្យប្រទេសនេះអាចស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។ ប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ក្រោយមក វិបត្តិបំណុលនៅអាមេរិកឡាទីនបានជំរុញឱ្យមានផែនការ Brady នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដែលផ្តោតលើការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុលជាជាងការលុបចោលទាំងស្រុង។

កម្មវិធី HIPC ឆ្នាំ១៩៩៦ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមធូរស្រាលបំណុលពហុភាគី (MDRI) ឆ្នាំ២០០៥ គឺជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ធំដើម្បីលុបបំណុលប្រទេសក្រីក្របំផុត។ ចលនា Jubilee 2000 ដែលជាយុទ្ធនាការសាកល បានប្រមូលហត្ថលេខាជាង ២០ លាន ដើម្បីទាមទារការលុបបំណុលដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅចុងឆ្នាំ២០០០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

នៅក្នុងវិធីសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ការធូរស្រាលបំណុលត្រូវបានគេមើលឃើញថាមានទាំងគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិ។ អ្នកគាំទ្របានអះអាងថា បំណុលដែលមិនអាចសងបាននឹងធ្វើឱ្យប្រទេសធ្លាក់ចូលក្នុង «អន្ទាក់បំណុល» ដោយប្រាក់ចំណូលត្រូវយកទៅសងការប្រាក់ជាជាងវិនិយោគសាធារណៈ។ ការលុបបំណុលខ្លះអាចដោះលែងធនធានសម្រាប់សុខាភិបាល អប់រំ និងការអភិវឌ្ឍន៍។ ផ្ទុយមកវិញ មានការព្រួយបារម្ភពី «គ្រោះថ្នាក់ខាងសីលធម៌» (moral hazard) ដែលថាអ្នកខ្ចីនឹងប្រថុយប្រថានខ្ពស់ពេក ប្រសិនបើពួកគេជឿថាបំណុលនឹងត្រូវលុបចោលនៅទីបំផុត។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ បំណុលជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយកាតព្វកិច្ចសីលធម៌ ប៉ុន្តែក៏មានប្រពៃណីជាច្រើនដែលផ្តល់តម្លៃដល់ការអភ័យទោសបំណុលជាផ្នែកនៃយុត្តិធម៌សង្គម។ ចលនាសាសនាជាពិសេសគ្រិស្តសាសនា និងសាសនាយូដា បានប្រើគម្ពីរដើម្បីផ្សព្វផ្សាយគំនិតនៃឆ្នាំ Jubilee ។ នៅសតវត្សរ៍ទី២១ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងតារាល្បីៗបានចូលរួមយុទ្ធនាការលុបបំណុល ដែលបង្ហាញពីភាពពាក់ព័ន្ធរវាងសេដ្ឋកិច្ច និងតម្លៃមនុស្សធម៌។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានបទនៃការធូរស្រាលបំណុលនៅតែជារឿងដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ។ កម្ពុជា ដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស បាននិងកំពុងប្រឈមមុខនឹងសំណួរអំពីនិរន្តរភាពនៃបំណុលសាធារណៈរបស់ខ្លួន ជាពិសេសបំណុលពីប្រទេសចិន ដែលជាម្ចាស់បំណុលទ្វេភាគីធំបំផុត។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា រួមទាំងប្រធានបទនៃការគ្រប់គ្រងបំណុល និងការធូរស្រាលបំណុល ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ជាទៀងទាត់ដោយគេហទំព័រ KhmerPulse និងស្ថាប័នព័ត៌មានជាដៃគូ។