ការទិញសម្ភារយោធា
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការទិញសម្ភារយោធា (Military acquisition) គឺជាដំណើរការគ្រប់គ្រងនិងទិញសម្ភារបច្ចេកទេស កម្មវិធី និងការគាំទ្រផលិតផល ដែលប្រជាជាតិមួយត្រូវការដើម្បីសម្រេចយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិ និងគាំទ្រដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ។ គោលបំណងចម្បងគឺទិញផលិតផលដែលឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់លាក់ និងផ្តល់នូវការកែលម្អដែលអាចវាស់វែងបានទៅលើសមត្ថភាពបេសកកម្ម ក្នុងតម្លៃសមរម្យនិងសមហេតុផល ។
ដំណើរការនេះជាធម្មតាមានច្រើនដំណាក់កាល រួមមានការវិភាគតម្រូវការ ការអភិវឌ្ឍគម្រោង ការដេញថ្លៃ ការផលិត ការធ្វើតេស្ត និងការថែទាំរយៈពេលវែង ។ ប្រទេសនីមួយៗមានស្ថាប័នពិសេសទទួលខុសត្រូវ ដូចជាក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ឬចក្រភពអង់គ្លេស ដែលប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រកួតប្រជែងនិងផ្អែកលើតម្លៃ ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ទោះបីជាការទិញសម្ភារយោធាជាសកម្មភាពរដ្ឋបាលក៏ដោយ ក៏វាមានលក្ខណៈសាកលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ។ តាម Wikipedia មហាអំណាចផលិតសម្ភារយោធាធំៗមានដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី ចិន បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស ។ ប្រទេសទាំងនេះមិនត្រឹមតែបំពេញតម្រូវការខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងនាំចេញអាវុធនិងឧបករណ៍យោធាទៅកាន់ប្រទេសដទៃយ៉ាងច្រើនផងដែរ ។
នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី សុទ្ធតែជាអតិថិជននៃទីផ្សារអាវុធអន្តរជាតិ ។ កម្ពុជាជាពិសេស បានបង្កើនការទិញសម្ភារយោធាក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកងកម្លាំងរបស់ខ្លួន ។ យោងតាម Wikipedia ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអាវុធសាកលមានទំហំទឹកប្រាក់រាប់រយកោដោដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ដំណើរការទិញសម្ភារយោធាមានឫសគល់តាំងពីសម័យបុរាណ នៅពេលដែលនគរផ្សេងៗផលិតដាវ លំពែង និងរទេះចម្បាំង ។ ទោះជាយ៉ាងណា គំនិតនៃការទិញសម្ភារតាមបែបទំនើបបានកើតឡើងក្នុងយុគសម័យឧស្សាហកម្ម នៅពេលដែលរោងចក្រឯកជនចាប់ផ្តើមផលិតអាវុធសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល ។
តាម Wikipedia សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងលើកទី២ បានពន្លឿនការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មការពារជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា ហើយរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតនីតិវិធីទិញសម្ភារជាផ្លូវការ ។ នៅក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ការប្រណាំងអាវុធបានជំរុញឱ្យមានការចំណាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ហើយបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដូចជាមីស៊ីល និងយន្តហោះចម្បាំងទំនើប ត្រូវបានអភិវឌ្ឍតាមរយៈកិច្ចសន្យារវាងរដ្ឋនិងវិស័យឯកជន ។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមត្រជាក់ ប្រទេសជាច្រើនបានកាត់បន្ថយថវិកាយោធា ប៉ុន្តែបានផ្តោតលើការកែទម្រង់ដំណើរការទិញសម្ភារៈដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ច្បាប់ និងគោលការណ៍ជាច្រើនត្រូវបានអនុម័តដើម្បីធ្វើឱ្យដំណើរការកាន់តែមានតម្លាភាព ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ការទិញសម្ភារយោធាមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ។ យោងតាម Wikipedia វិស័យការពារជាតិអាចបង្កើតការងាររាប់លាន ជំរុញការស្រាវជ្រាវ និងបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដែលអាចត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់វិស័យស៊ីវិល ដូចជាអ៊ីនធឺណិត និងប្រព័ន្ធ GPS ។ ប៉ុន្តែការចំណាយយោធាក៏អាចជាបន្ទុកថវិកាធ្ងន់ដែរ ជាពិសេសប្រសិនបើគម្រោងជួបនឹងការចំណាយហួសកម្រិត ។
ផ្នែកវប្បធម៌នៃការទិញយោធាពាក់ព័ន្ធនឹងកត្តានយោបាយ និងសង្គម ។ អ្នករិះគន់តែងតែលើកឡើងអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃ “បរិវេណឧស្សាហកម្មយោធា” ដែលពាក្យនេះត្រូវបានពេញនិយមដោយអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Dwight D. Eisenhower ។ ការព្រួយបារម្ភផ្សេងទៀតរួមមានការបង្វិលតំណែងរវាងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមហ៊ុនយោធា ព្រមទាំងអំពើពុករលួយក្នុងកិច្ចសន្យាយោធា ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
នៅក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន ការទិញសម្ភារយោធាកាន់តែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ដោយសារតែភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដូចជាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច ។ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសជាច្រើនកំពុងបង្កើនថវិកាការពារជាតិ ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបញ្ហាសន្តិសុខដទៃទៀត ។
សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការទិញសម្ភារយោធាគឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ព ជាមួយនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីប្រទេសចិន និងដៃគូផ្សេងទៀត ។ ការយល់ដឹងអំពីដំណើរការនេះជួយឱ្យសាធារណជនអាចតាមដាន និងចូលរួមក្នុងការជជែកពិភាក្សាអំពីគោលនយោបាយការពារជាតិ ដែលប៉ះពាល់ដល់អនាគតប្រទេស ។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
ម៉ាឡេស៊ីជំរុញន័រវ៉េឲ្យពន្លឿនការសងប្រាក់វិញសម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងមីស៊ីលដែលត្រូវបានលុបចោល
រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិម៉ាឡេស៊ីបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលន័រវ៉េមិនអាចគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវបានឡើយ ដោយសារការបដិសេធអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចេញជាដើមចមនៃការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។