ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ដែលបានចេញផ្សាយក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៣ ប្រជាជនឥណ្ឌាមានចំនួនប្រមាណ ១.៤២៨ ពាន់លាននាក់ ដោយបានវ៉ាដាច់ប្រទេសចិនជាលើកដំបូង។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) បានបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាមានប្រហែល ១ ភាគ ៦ នៃចំនួនប្រជាជនសរុបលើសកលលោក ហើយគេរំពឹងថាចំនួនប្រជាជននេះនឹងបន្តកើនរហូតដល់ចំណុចកំពូលនៅប្រហែលឆ្នាំ ២០៦០ មុនពេលចាប់ផ្តើមថយចុះ។ ប្រជាសាស្ត្រឥណ្ឌាមានលក្ខណៈចម្រុះខ្លាំង ទាក់ទងនឹងភាសា សាសនា វប្បធម៌ និងកម្រិតជីវភាពរស់នៅ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ឥណ្ឌាជាប្រទេសដែលមានភាពចម្រុះខាងភូមិសាស្ត្រនិងប្រជាសាស្ត្រយ៉ាងខ្លាំង។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ដោយយោងលើជំរឿនជាតិឆ្នាំ ២០១១ ប្រទេសនេះមានភាសាផ្លូវការចំនួន ២២ និងភាសានិយាយផ្សេងទៀតរាប់រយប្រភេទ។ ភាសាហិណ្ឌីជាភាសាដែលមនុស្សនិយាយច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែមានភាសាតំបន់ដទៃដូចជា បេងហ្គាលី តេលូហ្គូ ម៉ារ៉ាទី និងតាមីល ដែលមានអ្នកនិយាយរាប់សិបលាននាក់។ ការចែកចាយភាសាទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រនិងរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមដ៏ស្មុគស្មាញរបស់ឥណ្ឌា។

សាសនាក៏ជាផ្នែកសំខាន់នៃប្រជាសាស្ត្រឥណ្ឌាដែរ។ តាមទិន្នន័យជំរឿនដដែល ប្រមាណ ៧៩.៨% នៃប្រជាជនកាន់សាសនាហិណ្ឌូ ១៤.២% កាន់សាសនាអ៊ីស្លាម និងសល់ជាសាសនាគ្រិស្ត ស៊ីក ពុទ្ធសាសនា និងជេន។ ការចែកចាយសាសនានេះមានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់ ដោយប្រជាជនមូស្លីមមានវត្តមានច្រើននៅរដ្ឋចាមមូ និងកាស្មៀរ រដ្ឋឡាក់ដីព៍ និងរដ្ឋអាសាមជាដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិប្រជាសាស្ត្រឥណ្ឌាត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងសតវត្សទី ២០។ នៅដើមសតវត្ស (ឆ្នាំ ១៩០១) ការប៉ាន់ស្មានបង្ហាញថាមានប្រជាជនប្រហែល ២៣៨ លាននាក់ ហើយបានកើនឡើងជាង ៥ ដងនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣។ តាម Wikipedia អត្រាកំណើតបានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះចាប់តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយសារការអនុវត្តគោលនយោបាយផែនការគ្រួសារ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម។

បញ្ហាសមាមាត្រភេទគឺជាលក្ខណៈពិសេសមួយ។ តាមទិន្នន័យជំរឿនផ្លូវការដែលបានបង្ហាញក្នុងរូបភាព សមាមាត្រប្រុស-ស្រីមានភាពមិនស្មើគ្នាជាយូរមកហើយ ហើយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងបន្ទាប់ពីការមកដល់នៃបច្ចេកវិទ្យាពិនិត្យភេទទារកក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ សមាមាត្រភេទជាមធ្យមគឺ ៩៤០ នាក់ស្រីក្នុងចំណោមប្រុស ១០០០ នាក់ ដែលជាការព្រួយបារម្ភពីស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា។

ទន្ទឹមគ្នានេះ អាយុសង្ឃឹមនៅពេលកើតបានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ យោងតាមធនាគារពិភពលោក (តាម Wikipedia) អាយុសង្ឃឹមបានកើនពីប្រមាណ ៣៥ ឆ្នាំនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ ដល់ជាង ៧០ ឆ្នាំនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលបង្ហាញពីភាពប្រសើរឡើងនៃប្រព័ន្ធសុខភាព។ អត្រាស្លាប់ទារកក៏បានធ្លាក់ចុះដែរ ពីជាង ១៦០ នាក់ក្នុង ១០០០ កំណើតនាទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ មកត្រឹមប្រមាណ ២៨ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ចរិតប្រជាសាស្ត្ររបស់ឥណ្ឌាមានផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច។ ជាមួយនឹងប្រជាជនវ័យក្មេងជាង ៦៥% ក្រោមអាយុ ៣៥ ឆ្នាំ ឥណ្ឌាអាចទាញយកប្រាក់ចំណេញប្រជាសាស្ត្រ (demographic dividend) ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗរួមមាន ភាពអត់ការងារធ្វើ វិស័យក្រៅផ្លូវការធំធេង និងគម្លាតអភិវឌ្ឍន៍រវាងរដ្ឋនានា។ តាមរបាយការណ៍ NFHS-5 (២០១៩-២០២១) ដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia អាយុសង្ឃឹមមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ ដោយរដ្ឋភាគខាងត្បូងមានសូចនាករសុខភាពល្អជាងរដ្ឋភាគខាងជើង។

ផ្នែកវប្បធម៌ ភាពចម្រុះនៃប្រជាជនបានបង្កើតឱ្យឥណ្ឌាក្លាយជាសង្គមពហុនិយមមួយដ៏សំបូរបែប។ ពីរ៉ាមីតប្រជាជនតាមសាសនា (ដែលមាននៅក្នុងរូបភាពផ្សេងទៀត) បង្ហាញថារចនាសម្ព័ន្ធអាយុខុសគ្នារវាងក្រុមសាសនា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពខុសគ្នានៃអត្រាមានកូន។ កត្តាទាំងនេះមានឥទ្ធិពលដល់នយោបាយសង្គម និងគោលនយោបាយសាធារណៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាសាស្ត្រឥណ្ឌាបន្តជាប្រធានបទក្តៅគគុក។ អត្រាមានកូនសរុបជាតិបានធ្លាក់ចុះមកជិតកម្រិតជំនួស (២.១ កូនក្នុងមួយស្ត្រី) ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងរវាងរដ្ឋ៖ រដ្ឋបេហារមាន TFR ខ្ពស់ជាង ៣ ខណៈរដ្ឋតាមីលណាឌូមានក្រោម ១.៨។ តាម Wikipedia ការថមថយនៃកំណើនប្រជាពលរដ្ឋបានបង្កើតការពិភាក្សាអំពី "ទានប្រជាសាស្ត្រ" ដែលឥណ្ឌាអាចប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេល ២-៣ ទសវត្សទៀត មុនពេលចាប់ផ្តើមចូលដល់សង្គមវ័យចំណាស់។

គួរកត់សម្គាល់ថា ការពន្យារពេលជំរឿនជាតិឆ្នាំ ២០២១ (ដែលមិនទាន់បញ្ចប់) បង្កឱ្យមានចំណោទសួរអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃទិន្នន័យថ្មីៗ។ ជនភៀសខ្លួនឥណ្ឌាដែលមានចំនួនជាង ១៨ លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ក៏ជាផ្នែកមួយនៃឥទ្ធិពលប្រជាសាស្ត្រនេះដែរ ដោយបានរួមចំណែកដល់ការផ្ទេរប្រាក់និងការផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ និន្នាការប្រជាសាស្ត្ររបស់ឥណ្ឌាមានសារៈសំខាន់ព្រោះឥណ្ឌាជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ី ហើយការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ចលនាពលកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។