ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា Diamond League (ដាយម៉ុន លីគ) គឺជាស៊េរីប្រកួតកីឡាអត្តពលកម្មអន្តរជាតិប្រចាំឆ្នាំ ដែលរៀបចំឡើងដោយសហព័ន្ធអត្តពលកម្មពិភពលោក (World Athletics)។ ស៊េរីនេះរួមបញ្ចូលការប្រកួតអញ្ជើញចូលរួម (invitational meetings) ចំនួន ១៥ ដែលកើតឡើងនៅតាមទីក្រុងធំៗលើពិភពលោក។ Diamond League ត្រូវបានចាត់ទុកជាកម្រិតកំពូលនៃការប្រកួតអត្តពលកម្មប្រភេទមួយថ្ងៃ (one-day meet) ហើយជាវេទិកាដ៏សំខាន់សម្រាប់អត្តពលិកឈានមុខគេមកពីជុំវិញពិភពលោក។

យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតនីមួយៗរួមមានវិញ្ញាសាជាច្រើន ដូចជា ការរត់ចម្ងាយខ្លី ចម្ងាយមធ្យម ការបោះចោល និងការលោត។ អត្តពលិកប្រមូលពិន្ទុតាមចំណាត់ថ្នាក់នៅក្នុងការប្រកួតនីមួយៗ ហើយអ្នកដែលមានពិន្ទុខ្ពស់បំផុតនៅចុងរដូវកាលនឹងត្រូវបានអញ្ជើញចូលរួមការប្រកួតចុងក្រោយ (Final) ដើម្បីដណ្តើមពានរង្វាន់ពេជ្រ (Diamond Trophy) និងរង្វាន់ហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំ។ រចនាសម្ព័ន្ធនេះធ្វើឲ្យ Diamond League មានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់និងទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមវិគីភីឌា ទីតាំងប្រកួតរបស់ Diamond League ត្រូវបានរាយប៉ាយពាសពេញពិភពលោក ដោយរួមបញ្ចូលទីក្រុងនៅទ្វីបអាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។ ឧទាហរណ៍ ការប្រកួតនៅដូហា (កាតា) សៀងហៃ (ចិន) អូស្លូ (ន័រវែស) ស្តុកខូល (ស៊ុយអែត) ប៉ារីស (បារាំង) រ៉ូម (អ៊ីតាលី) ឡុងដ៍ (ចក្រភពអង់គ្លេស) និងអឺហ្គេន (សហរដ្ឋអាមេរិក) គឺជាផ្នែកនៃស៊េរីនេះ។ ការរៀបចំបែបនេះមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីលក្ខណៈសកលនៃកីឡាអត្តពលកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឱកាសឲ្យអត្តពលិកបានប្រកួតក្នុងបរិយាកាសខុសៗគ្នាផងដែរ។

បើនិយាយពីអត្តពលិក យោងតាមវិគីភីឌា អ្នកចូលរួមគឺជាឥស្សរជនឆ្នើមមកពីជាង ១០០ ប្រទេស។ ប្រទេសដែលតែងតែបញ្ជូនអត្តពលិកល្អៗរួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចាម៉ៃកា កេនយ៉ា អេត្យូពី ចក្រភពអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ និងប៉ូឡូញ។ អត្តពលិកជើងឯកអូឡាំពិក និងជើងឯកពិភពលោកជាច្រើនបានចូលរួមជាទៀងទាត់ ដូចជា អេលេន តុមសុន (ចាម៉ៃកា), សេលី-អេន ហ្វ្រង់សើរ-ព្រីស (ចាម៉ៃកា), អាម៉ង់ ឌុបឡង់ទីស (ស៊ុយអែត), និង ណូហា លីលីស (សហរដ្ឋអាមេរិក) ដែលសុទ្ធតែជាអត្តពលិកដែលបានបង្កើតកំណត់ត្រាពិភពលោក និងទទួលបានពាន Diamond Trophy ច្រើនដង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវិគីភីឌា Diamond League ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដើម្បីជំនួសកម្មវិធី IAAF Golden League ដែលដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ រហូតដល់ឆ្នាំ២០០៩។ Golden League ផ្តោតលើការផ្តល់រង្វាន់ Jackpot ដល់អត្តពលិកដែលឈ្នះការប្រកួតទាំងអស់នៅក្នុងស៊េរី ប៉ុន្តែ Diamond League បានណែនាំប្រព័ន្ធពិន្ទុ និងការប្រកួតចុងក្រោយដែលធ្វើឱ្យការប្រកួតកាន់តែមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងពេញមួយរដូវកាល។

ក្នុងអំឡុងពេលដំបូង ស៊េរីមានការប្រកួតចំនួន ១៤ និងការប្រកួតចុងក្រោយពីរ ដែលធ្វើឡើងនៅហ្សូរីច និងព្រុចសែល។ នៅឆ្នាំ២០១៧ វិគីភីឌាកត់ត្រាថា World Athletics បានកែប្រែប្រព័ន្ធ ដោយធ្វើឱ្យការប្រកួតចុងក្រោយមានលក្ខណៈ "ឈ្នះ-យក-ទាំងអស់" (winner-takes-all) សម្រាប់វិញ្ញាសាមួយចំនួន ដើម្បីបង្កើនភាពទាក់ទាញ។ ការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់មួយទៀតបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២០ នៅពេលដែលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បង្ខំឱ្យកាត់បន្ថយចំនួនព្រឹត្តិការណ៍ ហើយមិនមានការប្រកាសម្ចាស់ជើងឯកសរុបទេ។ បន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០២១ ទម្រង់ថ្មីត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើដោយមានការប្រកួតចុងក្រោយតែមួយគត់នៅហ្សូរីច (សម្រាប់ភាគច្រើន) ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរពីទម្រង់ចុងក្រោយពីរ។

តាមវិគីភីឌា កត្តាសំខាន់មួយទៀតគឺការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងឧបត្ថម្ភជាមួយក្រុមហ៊ុន Wanda Group របស់ចិននៅឆ្នាំ២០២០ ដែលបានប្តូរឈ្មោះស៊េរីទៅជា Wanda Diamond League។ ការឧបត្ថម្ភនេះបាននាំមកនូវធនធានហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងច្រើន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើនទឹកប្រាក់រង្វាន់ និងពង្រីកការផ្សាយសារព័ត៌មាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមកំណត់ត្រារបស់វិគីភីឌា មូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចរបស់ Diamond League ពឹងផ្អែកលើការឧបត្ថម្ភ សិទ្ធិផ្សាយទូរទស្សន៍ និងការលក់សំបុត្រ។ រង្វាន់ជាទឹកប្រាក់សម្រាប់អត្តពលិកមានកម្រិតខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់៖ អ្នកឈ្នះក្នុងការប្រកួតនីមួយៗទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ប្រមាណ ១០ 000 ដុល្លារអាមេរិក ខណៈម្ចាស់ជើងឯក Diamond League ទទួលបាន ៣០ 000 ដុល្លារក្នុងមួយព្រឹត្តិការណ៍ចុងក្រោយ។ លើសពីនេះ កិច្ចសន្យាឧបត្ថម្ភរយៈពេល ១០ ឆ្នាំជាមួយ Wanda Group មានតម្លៃរាប់រយលានដុល្លារ ដែលបានជួយលើកកម្ពស់ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់លីគ។

ផ្នែកវប្បធម៌ វិគីភីឌាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា Diamond League ដើរតួនាទីធំក្នុងការផ្សព្វផ្សាយកីឡាអត្តពលកម្មទៅកាន់សាធារណៈជនទូទៅ។ ការផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និងបណ្តាញសង្គមបានធ្វើឲ្យអត្តពលិកក្លាយជាតារាល្បី និងជំរុញឲ្យយុវជនជាច្រើនងាកមកចាប់អារម្មណ៍កីឡាប្រភេទនេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នីមួយៗក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ក្នុងតំបន់ ដោយការរៀបចំកម្មវិធីតន្ត្រី និងសកម្មភាពសហគមន៍ផ្សេងៗ ដែលធ្វើឲ្យ Diamond League មិនមែនគ្រាន់តែជាការប្រកួតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាពិធីបុណ្យកីឡាដ៏ធំមួយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅឆ្នាំ២០២៦ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា Diamond League នៅតែជាស៊េរីប្រកួតដ៏សំខាន់សម្រាប់អត្តពលិកក្នុងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ World Athletics Championships និងការប្រកួតធំៗផ្សេងទៀត។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស Diamond League អាចជាឱកាសដើម្បីតាមដានកីឡាអត្តពលកម្មកម្រិតពិភពលោកតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ បើទោះបីជាកម្ពុជាមិនទាន់មានអត្តពលិកចូលរួមក្នុង Diamond League ក៏ដោយ ក៏អត្តពលិកមកពីប្រទេសអាស៊ីដូចជា ចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង តែងតែចូលរួម និងទទួលបានជោគជ័យ ដែលអាចជម្រុញទឹកចិត្តយុវជនខ្មែរដែលចាប់អារម្មណ៍កីឡានេះ។

ជាមួយនឹងការរីករាលដាលនៃការផ្សាយតាមអ៊ីនធឺណិត អ្នកគាំទ្រកីឡានៅកម្ពុជាអាចទស្សនាការប្រកួត Diamond League បានយ៉ាងងាយស្រួល ហើយតាមដានលទ្ធផល និងព័ត៌មានថ្មីៗតាមគេហទំព័រ KhmerPulse។