ប្រធានបទ Topic
ការការពារជំងឺ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ការការពារជំងឺ ឬការថែទាំសុខភាពបង្ការ (preventive healthcare) គឺជាការអនុវត្តវិធានការថែទាំសុខភាព ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងការពារជំងឺ។ តាមវិគីភីឌា វាក៏ត្រូវបានគេហៅផងដែរថា prophylaxis។
ចំណុចស្នូលនៃការការពារជំងឺ គឺការពឹងផ្អែកលើសកម្មភាពរំពឹងទុកជាមុន ជាជាងការរង់ចាំព្យាបាលនៅពេលជំងឺកើតឡើងរួចហើយ។ យោងតាមវិគីភីឌា ជំងឺ និងពិការភាព ត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយកត្តាជាច្រើន រួមមាន កត្តាបរិស្ថាន ទំនោរតំណពូជ ភ្នាក់ងារបង្កជំងឺ និងជម្រើសរបៀបរស់នៅ ហើយទាំងនេះជាដំណើរការប្រែប្រួល ដែលចាប់ផ្តើមឡើងសូម្បីតែមុនពេលបុគ្គលម្នាក់ដឹងថាខ្លួនកំពុងរងផលប៉ះពាល់។ ដូច្នេះ សកម្មភាពបង្ការត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ដោយផ្អែកលើកម្រិត និងដំណាក់កាលនៃការទប់ស្កាត់។
ប្រភេទនៃការការពារជំងឺ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា សកម្មភាពរំពឹងទុកជាមុនសម្រាប់ការការពារជំងឺ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា ៤ កម្រិត គឺ កម្រិតប្រូស (primal) កម្រិតបឋម (primary) កម្រិតទុតិយ (secondary) និងកម្រិតតតិយ (tertiary)។
កម្រិតទាំង ៤ នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីដំណាក់កាលផ្សេងៗគ្នានៃការទប់ស្កាត់ ចាប់ពីការការពារមុនពេលជំងឺកើតឡើង ការរកឃើញជំងឺតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង រហូតដល់ការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃជំងឺដែលមានស្រាប់។ ការធ្វើតេស្តពិនិត្យជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់នៃការរកឃើញជំងឺតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង ដូចជាករណីរកឃើញជំងឺមហារីក (adenocarcinoma) តាមរយៈការធ្វើតេស្ត Pap។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ផ្ទាំងឃោសនាមួយដែលមានឈ្មោះថា «Fool the Axis — Use Prophylaxis» ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសិល្បករ Arthur Szyk (១៨៩៤–១៩៥១) នៅទីក្រុង Philadelphia ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤២ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ នេះជាផ្ទាំងឃោសនារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនប្រើវិធានការការពារជំងឺ (prophylaxis)។
វត្តមាននៃផ្ទាំងឃោសនាបែបនេះ បង្ហាញថា គំនិតនៃការការពារជំងឺត្រូវបានយកមកប្រើក្នុងការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយតាំងពីយូរយារមកហើយ។ ការអំពាវនាវបែបនេះក៏ជាសក្ខីកម្មថា ការការពារជំងឺធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រសុខភាពសាធារណៈក្នុងសម័យសង្គ្រាមផងដែរ។
សេវាកម្មសុខាភិបាលបង្ការ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា សេវាថែទាំបង្ការអាចរួមមានសេវាកម្មជាច្រើន ដូចជា ការធ្វើតេស្តពិនិត្យដើម្បីរកជំងឺ សេវាដូចជាការចាក់វ៉ាក់សាំង ការសម្អាតធ្មេញ និងការអប់រំ ព្រមទាំងការផ្តល់ប្រឹក្សា ដើម្បីជួយឱ្យមនុស្សម្នាក់ៗអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តទាក់ទងនឹងសុខភាពដោយមានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់។
ការចាក់វ៉ាក់សាំងត្រូវបានចាត់ទុកជាវិធានការបង្ការជំងឺដ៏សំខាន់មួយ ហើយអាចអនុវត្តបានចាប់ពីវ័យទារក។ ចំណែកការធ្វើតេស្តពិនិត្យជួយឱ្យជំងឺមួយចំនួន រួមទាំងជំងឺមហារីក ត្រូវបានរកឃើញតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង។ ជំងឺមហារីកស្បែកប្រភេទ melanoma ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាមហារីកស្បែកដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុតមួយ ដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការយល់ដឹង និងការរកឃើញជំងឺឱ្យបានឆាប់។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការការពារជំងឺជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ចាប់ពីការចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យកុមារ ការពិនិត្យសុខភាពតាមកាលកំណត់ រហូតដល់ការអប់រំសុខភាពក្នុងសហគមន៍។ ប្រធានបទសុខភាពសាធារណៈ ដូចជា ការផ្ទុះជំងឺឆ្លង និងយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំង តែងតែទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនយ៉ាងច្រើន ដែលធ្វើឱ្យការយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋាននៃការការពារជំងឺកាន់តែមានសារៈសំខាន់។
ទិន្នន័យអំពីការបែងចែកជំងឺក្នុងប្រជាជន ដូចជាទិន្នន័យស្តីពីជំងឺមហារីកសួតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បង្ហាញថា ព័ត៌មានសុខភាពតាមតំបន់ អាចជួយឱ្យមហាជនមើលឃើញទំហំនៃបញ្ហាជំងឺកាន់តែច្បាស់។ តាមវិគីភីឌា ការការពារជំងឺគឺជាការអនុវត្តវិធានការសុខាភិបាលជាមុន ដែលរួមមានទាំងសេវាពិនិត្យ វ៉ាក់សាំង និងការអប់រំសុខភាព ដូច្នេះការយល់ដឹងអំពីប្រធានបទនេះ អាចជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព័ត៌មានសុខាភិបាលបានកាន់តែច្បាស់លាស់។