ទិដ្ឋភាពទូទៅ

គ្រោះថ្នាក់ពេលមុជទឹក សំដៅទៅលើព្រឹត្តិការណ៍ដែលបង្កឱ្យមានរបួស ឬស្លាប់ដល់អ្នកមុជទឹក ទាំងក្នុងបរិបទវិជ្ជាជីវៈ និងការកម្សាន្ត។ គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះអាចបណ្តាលមកពីកត្តាជាច្រើន រួមមានកំហុសមនុស្ស បញ្ហាឧបករណ៍ លក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន និងបញ្ហាសុខភាពដូចជាជំងឺបេះដូងឬជំងឺហឺត។ ប្រភេទគ្រោះថ្នាក់ទូទៅរួមមានការលង់ទឹក ជំងឺទាក់ទងនឹងសម្ពាធ (ដូចជា decompression sickness និង arterial gas embolism) របួសពីឧបករណ៍ និងការវាយប្រហារពីសត្វសមុទ្រ។ យោងតាមវីគីភីឌា នៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីកំណត់មូលហេតុ ជាពិសេសនៅពេលមានមនុស្សស្លាប់ ឬមានបណ្តឹងពីបទធ្វេសប្រហែសធ្ងន់ធ្ងរ។ ការស៊ើបអង្កេតនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការកែលម្អនីតិវិធីសុវត្ថិភាព និងការពារគ្រោះថ្នាក់នាពេលអនាគត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

គ្រោះថ្នាក់មុជទឹកកើតឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែមានកំហាប់នៅតំបន់ទេសចរណ៍មុជទឹកពេញនិយម ដូចជាថ្មប៉ប្រះទឹកដ៍អស្ចារ្យនៅអូស្ត្រាលី សមុទ្រក្រហមនៅអេហ្ស៊ីប តំបន់ការ៉ាអ៊ីប និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជាថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ នៅកម្ពុជា តំបន់កោះរ៉ុង និងក្រុងព្រះសីហនុ កំពុងក្លាយជាគោលដៅមុជទឹកដែលមានប្រជាប្រិយភាព ដូច្នេះហានិភ័យនៃគ្រោះថ្នាក់ក៏កើនឡើងដែរ។ អ្នកចូលរួមភាគច្រើនគឺជាអ្នកមុជទឹកកម្សាន្ត ប៉ុន្តែក៏មានអ្នកមុជទឹកអាជីពដូចជាអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកថតរូបក្រោមទឹក និងកម្មករសាងសង់ក្រោមទឹក។ អង្គការ Divers Alert Network (DAN) បានរកឃើញថា ភាគច្រើននៃអ្នករងគ្រោះគឺជាបុរសវ័យកណ្តាល ហើយគ្រោះថ្នាក់ជារឿយៗទាក់ទងនឹងការខ្វះការហ្វឹកហាត់ និងបទពិសោធន៍។ សកម្មភាពដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ដូចជាការមុជទឹកក្នុងរូង ការមុជទឹកជ្រៅ និងការមុជទឹកដោយប្រើឧបករណ៍បិទសៀគ្វី (rebreather) ក៏មានអត្រាគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ជាងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

មុនពេលសម័យ SCUBA ការមុជទឹកត្រូវបានធ្វើឡើងជាចម្បងដើម្បីរកអាហារ ឬយកវត្ថុមានតម្លៃពីបាតសមុទ្រ ហើយគ្រោះថ្នាក់ពុំត្រូវបានកត់ត្រាជាប្រព័ន្ធទេ។ ការមកដល់នៃឧបករណ៍ SCUBA នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២០ ដោយលោក Jacques Cousteau និងអ្នកដទៃ បានបើកទ្វារឱ្យមហាជនអាចរុករកពិភពក្រោមទឹក ប៉ុន្តែក៏នាំឱ្យមានការកើនឡើងនូវចំនួនគ្រោះថ្នាក់ផងដែរ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០ គ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនបានជំរុញឱ្យស្ថាបនិកបង្កើតអង្គការបណ្តុះបណ្តាលដូចជា PADI និង NAUI ដើម្បីកំណត់ស្តង់ដារសុវត្ថិភាព។ ការបង្កើត DAN នៅឆ្នាំ១៩៨០ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយ ព្រោះវាបានចាប់ផ្តើមប្រមូលទិន្នន័យជាប្រព័ន្ធអំពីគ្រោះថ្នាក់ និងធ្វើការសិក្សាដើម្បីការពារ។ វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ការស៊ើបអង្កេតគ្រោះថ្នាក់បច្ចុប្បន្នអាចរួមមានការពិនិត្យឧបករណ៍ ការវិភាគទម្រង់មុជ និងការសម្ភាសសាក្សី ដែលជួយឱ្យអ្នកជំនាញកំណត់មូលហេតុច្បាស់លាស់។ ម៉្យាងទៀត ការអភិវឌ្ឍកុំព្យូទ័រមុជទឹក និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពបានជួយកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ ប៉ុន្តែក៏បង្កើតកត្តាហានិភ័យថ្មីៗដោយសារការពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ឧស្សាហកម្មមុជទឹកកម្សាន្តបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ ហើយបានរួមចំណែកដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសជាច្រើនតាមរយៈការទេសចរណ៍ សេវាកម្មបណ្តុះបណ្តាល និងការលក់ឧបករណ៍។ គ្រោះថ្នាក់មុជទឹកអាចបណ្តាលឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនៃភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់តំបន់នានា ព្រមទាំងបង្កើនថ្លៃធានារ៉ាប់រងសម្រាប់ប្រតិបត្តិករមុជទឹក។ DAN បានរាយការណ៍ថាការចំណាយលើការសង្គ្រោះ ការព្យាបាលនៅក្នុងអង្គជំនីសម្ពាធ និងការជម្លៀសតាមផ្លូវអាកាសអាចឡើងដល់រាប់ពាន់ដុល្លារ ដែលជាបន្ទុកធ្ងន់សម្រាប់គ្រួសារជនរងគ្រោះ។ នៅកម្ពុជា វិស័យមុជទឹកកំពុងរីកចម្រើន ហើយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរអាចប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់តំបន់ទេសចរណ៍។ នៅក្នុងវប្បធម៌ ការមុជទឹកត្រូវបានគេយល់ថាជាសកម្មភាពស្វាហាប់ និងផ្សងព្រេង ប៉ុន្តែក៏មានភាពជាប់ទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់រ៉ាំរ៉ៃដែរ។ ខ្សែភាពយន្ត និងឯកសារឯកសារជាច្រើនបានដើរតួក្នុងទាំងការលើកស្ទួយភាពទាក់ទាញ និងការព្រមានអំពីហានិភ័យ ប៉ុន្តែការយល់ដឹងជាសាធារណៈអំពីសុវត្ថិភាពនៅមានកម្រិតនៅឡើយនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់ទស្សនិកជនរបស់ KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីគ្រោះថ្នាក់មុជទឹកមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាកំពុងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍មុជទឹករបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងឆ្នាំថ្មីៗនេះ មានករណីគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងអ្នកមុជទឹកកម្សាន្តនិងអាជីព ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ដូចជាការស្លាប់របស់អ្នកមុជទឹកនៅថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ វីគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថាការស៊ើបអង្កេតគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះច្រើនតែពាក់ព័ន្ធនឹងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងអង្គការសុវត្ថិភាពមុជទឹកអន្តរជាតិ ហើយលទ្ធផលអាចនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរបទបញ្ជា។ នៅកម្ពុជា ច្បាប់និងការអនុវត្តសុវត្ថិភាពមុជទឹកនៅមានកម្រិត ដូច្នេះអ្នកពាក់ព័ន្ធគួរតែយកចិត្តទុកដាក់កសាងសមត្ថភាពត្រួតពិនិត្យ និងផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងដើម្បីការពារជនរងគ្រោះ និងអភិរក្សធនធានសមុទ្រ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ បានបណ្តាលឱ្យមានការផ្អាកសកម្មភាពមុជទឹក និងការបាត់បង់ជំនាញក្នុងចំណោមអ្នកមុជទឹក ដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៅពេលការទេសចរណ៍ងើបឡើងវិញ។