ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ (Domestic Violence) គឺជាទង្វើហិង្សាដែលកើតមានឡើងក្នុងបរិបទគ្រួសារ ដូចជាក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬការរស់នៅជាមួយគ្នា។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ពាក្យនេះច្រើនត្រូវបានប្រើសំដៅលើអំពើហិង្សាដោយដៃគូស្និទ្ធស្នាល (Intimate Partner Violence) ប៉ុន្តែក្នុងន័យទូលំទូលាយ វាក៏គ្របដណ្តប់លើអំពើហិង្សាលើសមាជិកគ្រួសារដទៃទៀតដូចជាកុមារ ឪពុកម្តាយ ឬបងប្អូនផងដែរ។ ទម្រង់នៃអំពើហិង្សានេះមានច្រើនបែប រួមមានអំពើហិង្សាលើរាងកាយ អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ ការរំលោភបំពានផ្លូវចិត្ត ការគំរាមកំហែង និងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ។ វាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព សុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈ និងសិទ្ធិមនុស្សសំខាន់មួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារជាបាតុភូតសកល កើតមាននៅគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ មិនថាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬកម្រិតវប្បធម៌ឡើយ។ តាម Wikipedia អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ប៉ាន់ប្រមាណថា ស្រ្តីប្រហែល ១ ក្នុង ៣ នាក់នៅទូទាំងពិភពលោកធ្លាប់ទទួលរងអំពើហិង្សាលើរាងកាយ ឬផ្លូវភេទពីដៃគូស្និទ្ធស្នាលក្នុងមួយជីវិត។ ផែនទីឆ្នាំ ២០១៧ ស្តីពីច្បាប់ប្រឆាំងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារបង្ហាញថា ប្រទេសជាច្រើននៅមានចន្លោះខ្វះខាតក្នុងការផ្តល់ការការពារផ្នែកច្បាប់ដល់ជនរងគ្រោះ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ UNICEF ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ចំពោះប្រទេសអារ៉ាប់ និងប្រទេសដែលមានប្រជាជនម៉ូស្លីមភាគច្រើន ស្រ្តីជាច្រើនមានការទទួលយកនូវសិទ្ធិរបស់ប្តីក្នុងការវាយឬធ្វើបាបពួកគេ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលនៃបទដ្ឋានសង្គម។ អ្នករងគ្រោះភាគច្រើនគឺស្រ្តី ប៉ុន្តែកុមារ បុរស និងសមាជិកសហគមន៍ LGBTQ+ ក៏អាចទទួលរងផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារត្រូវបានគេមើលឃើញថាជារឿងឯកជន ហើយសង្គមជាច្រើនបានអត់ឱនឱ្យវាក្នុងកម្រិតខ្លះ។ សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានរៀបរាប់ថា នៅអឺរ៉ុបសម័យបុរាណនិងមជ្ឈិមសម័យ ច្បាប់ជារឿយៗបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យស្វាមីវាយប្រពន្ធ ដោយចាត់ទុកស្ត្រីជាទ្រព្យសម្បត្តិ។ រូបភាពពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ ដូចជាគំនូររបស់ JJ Grandville មានចំណងជើងថា "Qui aime bien châtie bien" (អ្នកស្រឡាញ់ល្អ តែងដាក់ទោសល្អ) បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈដែលថា អំពើហិង្សាជាផ្នែកមួយនៃសេចក្តីស្រឡាញ់និងការអប់រំ។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលប៊ឺរ Littleton ក្នុងឆ្នាំ ១៩០៣ ក៏បានបង្ហាញអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារជារឿងគួរឱ្យអាម៉ាស់ប៉ុន្តែជារឿងធម្មតា។

ការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗបានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សរ៍ទី ២០ ជាមួយនឹងចលនាសិទ្ធិស្ត្រី។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តអនុសញ្ញាស្តីពីការលុបបំបាត់រាល់ទម្រង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនឹងស្ត្រី (CEDAW) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ដែលជាក្របខណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិសំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងស្ត្រី។ បណ្តាប្រទេសជាច្រើនបានដាក់ចេញច្បាប់ពិសេសប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០ និង ២០០០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារបង្កការខាតបង់យ៉ាងច្រើនសម្រាប់សង្គម។ តាម Wikipedia ថ្លៃចំណាយទាំងនេះរួមមានថ្លៃព្យាបាលសុខភាពផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត ការបាត់បង់ផលិតភាពការងារ និងបន្ទុកលើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ ការស្រាវជ្រាវខ្លះប៉ាន់ប្រមាណថា ថ្លៃចំណាយសេដ្ឋកិច្ចសរុបអាចឈានដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំនៅក្នុងប្រទេសមួយ។

ខាងវប្បធម៌ បទដ្ឋានសង្គមដែលបន្ធូរបន្ថយ ឬធ្វើឱ្យមានភាពប្រក្រតីចំពោះអំពើហិង្សា ដូចជាការចាត់ទុកថាវាជារឿងគ្រួសារផ្ទៃក្នុង បានរារាំងការរាយការណ៍និងការអន្តរាគមន៍។ ទំនៀមទម្លាប់ដូចជាប្រព័ន្ធថ្លៃបណ្ណាការក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា អាចនាំឱ្យមានអំពើហិង្សាលើស្ត្រី ដោយមានយុទ្ធនាការប្រឆាំងដូចជាផ្ទាំងរូបភាពនៅទីក្រុង Bangalore ។ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក យុទ្ធនាការ "True Manhood" នៅអ៊ូហ្គង់ដា និងផ្ទាំងរូបភាពនៅហ្កាណាដែលប្រកាសថាអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារគឺជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស បានព្យាយាមផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថបុរស និងសង្គមឱ្យបដិសេធអំពើហិង្សា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ទស្សនិកជន KhmerPulse អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារមិនមែនជាបញ្ហាឆ្ងាយនោះទេ។ រូបថតជនរងគ្រោះដោយការវាយប្រហារទឹកអាស៊ីតនៅកម្ពុជា ដែលមាននៅលើ Wikipedia បង្ហាញឱ្យឃើញពីភាពសាហាវឃោរឃៅនៃអំពើហិង្សាប្រភេទនេះ ដែលមានឫសគល់ជាញឹកញាប់ពីជម្លោះគ្រួសារ។ បច្ចុប្បន្ន ការយល់ដឹងនិងការអនុវត្តច្បាប់នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមក្នុងប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។ យោងតាមរបាយការណ៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗបានធ្វើឱ្យអត្រាអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារកើនឡើងទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុងបរិបទនេះ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការបង្ការ ការគាំទ្រជនរងគ្រោះ និងការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសង្គមកាន់តែមានសារៈសំខាន់ជាទីបំផុត។