ប្រធានបទ

ការវាយប្រហារដោយដ្រូន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ដ្រូន Predator កំពុងបាញ់មីស៊ីល Hellfire ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមដ្រូន (Drone warfare) គឺជាទម្រង់សង្គ្រាមមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់មនុស្សយន្តយោធា និងប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើក។ ប្រព័ន្ធទាំងនេះអាចត្រូវបានបញ្ជាពីចម្ងាយដោយអ្នកបើក ឬមានកម្រិតស្វ័យប្រវត្តិផ្សេងៗនៅក្នុងបេសកកម្ម។ ប្រភេទនៃប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើករួមមាន យន្តហោះប្រយុទ្ធគ្មានមនុស្សបើក (UCAV) យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកពាណិជ្ជកម្មដែលបំពាក់អាវុធ (UAV) យានជំនិះលើផ្ទៃទឹកគ្មានមនុស្សបើក (USV) យានក្រោមទឹកគ្មានមនុស្សបើក (UUV) និងយានជំនិះលើដីគ្មានមនុស្សបើក (UGV)។

ការអនុវត្តក្នុងយោធាមានវិសាលភាពធំទូលាយ ចាប់ពីការងារឈ្លបយកការណ៍ បេសកម្មកាមីកាហ្សេ (kamikaze) ការគាំទ្រផ្នែកភស្តុភារ ការបោសសម្អាតគ្រាប់បែក ការហ្វឹកហាត់ និងការជម្លៀសព្យាបាល រហូតដល់សង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក តួនាទីប្រឆាំងយន្តហោះ រថពាសដែក និងបុគ្គលិក។ កម្រិតស្វ័យប្រវត្តិរបស់ដ្រូនអាចមានចាប់ពីការបញ្ជាដោយមនុស្សទាំងស្រុង រហូតដល់ការសម្រេចចិត្តដោយផ្នែកដោយប្រព័ន្ធខ្លួនឯង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុមប្រតិបត្តិការពិសេសអ៊ុយក្រែន "Alpha" ជាមួយដ្រូន FPV ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ ប្រទេសដែលមានយន្តហោះប្រយុទ្ធគ្មានមនុស្សបើក (UCAV) ក្នុងស្ថានភាពប្រតិបត្តិការរួចហើយរួមមាន៖ ចិន បារាំង ក្រិក ឥណ្ឌា អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល អ៊ីតាលី ប៉ាគីស្ថាន ប៉ូឡូញ រុស្ស៊ី កូរ៉េខាងត្បូង ទួរគី សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងអ៊ុយក្រែន។ ប្រទេសទាំងនេះមិនត្រឹមតែមានដ្រូនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានបណ្តុះបណ្តាលអ្នកបើកនិងកងកម្លាំងជំនាញក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទាំងនេះផងដែរ។ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងនេះ មហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងអ៊ីស្រាអែល គឺជាអ្នកដឹកនាំក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាដ្រូន និងការនាំចេញ។

ក្រៅពីប្រទេសមហាអំណាច ការរីករាលដាលនៃបច្ចេកវិទ្យាដ្រូនពាណិជ្ជកម្មបានធ្វើឱ្យក្រុមមិនមែនរដ្ឋ និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនអាចទទួលបានសមត្ថភាពនេះផងដែរ។ តួអង្គប្រតិបត្តិការដ្រូនបច្ចុប្បន្នរួមមានទាំងកងទ័ពធម្មតា កងកម្លាំងពិសេស រហូតដល់ក្រុមប្រដាប់អាវុធមិនមែនរដ្ឋ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

X-47B ជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដំបូងដែលចាក់ប្រេងដោយស្វ័យប្រវត្តិ ប្រភព: Wikipedia

ការអភិវឌ្ឍដ្រូនយោធាបានចាប់ផ្តើមតាំងពីសតវត្សរ៍ទី ២០ ប៉ុន្តែបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ។ តាមវិគីភីឌា យន្តហោះ X-47B របស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដំបូងដែលអាចបាញ់ចេញពីនាវាផ្ទុកយន្តហោះ និងទទួលការចាក់ប្រេងដោយស្វ័យប្រវត្តិពេញលេញ។ សមិទ្ធផលនេះបង្ហាញពីការឈានទៅរកស្វ័យប្រវត្តិកម្មពេញលេញក្នុងអាកាសចរយោធា។

ការប្រើប្រាស់ដ្រូនប្រដាប់អាវុធដូចជា Predator ជាមួយមីស៊ីល Hellfire ក្នុងជម្លោះនាមជ្ឈិមបូព៌ាបានសម្គាល់ដំណាក់កាលថ្មីក្នុងសង្គ្រាមពីចម្ងាយ។ ថ្មីៗនេះ ការប្រើប្រាស់ដ្រូនពាណិជ្ជកម្មកែច្នៃ និងដ្រូន FPV (First Person View) បានក្លាយជារឿងធម្មតាក្នុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ដែលបង្ហាញពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៃបច្ចេកវិទ្យាយោធា។ នៅឆ្នាំ ២០២៥ ពិធីដង្ហែរយោធាចិនបានបង្ហាញដ្រូនប្រយុទ្ធ និងដ្រូនស្លាបដៃគូស្មោះត្រង់ (loyal wingman) ជាភស្តុតាងនៃការប្រកួតប្រជែងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាយោធាកម្រិតខ្ពស់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផលវិបាកនៃការវាយប្រហារដោយដ្រូនរុស្ស៊ីលើអាគារស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុង Kharkiv ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការកែច្នៃដ្រូនពាណិជ្ជកម្មដូចជា DJI Phantom ឱ្យក្លាយជាអាវុធបានបង្ហាញពីភាពងាយស្រួល និងថវិកាទាបនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើកក្នុងសង្គ្រាមទំនើប។ នេះបានជំរុញឱ្យមានការរីកចម្រើននៃឧស្សាហកម្មដ្រូនយោធាសកល ដោយប្រទេសជាច្រើនកំពុងវិនិយោគក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងផលិតកម្មក្នុងស្រុក ព្រមទាំងការនាំចេញ។ ការចំណាយទាបទាក់ទងនឹងការទិញនិងប្រតិបត្តិការដ្រូន ប្រៀបធៀបនឹងយន្តហោះមានមនុស្សបើក បានធ្វើឱ្យសង្គ្រាមអស៊ីមេទ្រី (asymmetric warfare) កាន់តែរីករាលដាល។

ផ្នែកវប្បធម៌និងក្រមសីលធម៌ ការវាយប្រហារដោយដ្រូនបានបង្កឱ្យមានការពិភាក្សាជាសកលអំពីផលប៉ះពាល់លើជនស៊ីវិល ការទទួលខុសត្រូវផ្នែកច្បាប់ចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ម៉ាស៊ីន និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកបើកដែលប្រតិបត្តិការឆ្ងាយពីសមរភូមិ។ រូបភាពនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅទីក្រុង Kharkiv ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ បានបង្ហាញពីផលវិបាកមនុស្សធម៌ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលនាំឱ្យមានការអំពាវនាវឱ្យមានបទបញ្ញត្តិអន្តរជាតិតឹងរឹងជាងមុន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ដ្រូនកាមីកាហ្សេ FPV របស់អ៊ុយក្រែនកំឡុងសមរភូមិ Chasiv Yar ឆ្នាំ ២០២៤ ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន ការប្រើប្រាស់ដ្រូនក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានក្លាយជារឿងដែលមិនអាចជៀសវាងបាន ជាពិសេសនៅក្នុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមប្រតិបត្តិការពិសេស "Alpha" របស់អ៊ុយក្រែនបានប្រើប្រាស់ដ្រូន FPV ពហុម៉ូទ័រតាំងពីឆ្នាំ ២០២៣ ខណៈដ្រូនកាមីកាហ្សេ FPV ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសមរភូមិ Chasiv Yar ឆ្នាំ ២០២៤។ ដ្រូនកងទ័ពជើងទឹក "Sea Baby" របស់អ៊ុយក្រែនក៏បានបង្ហាញពីការវិវត្តថ្មីក្នុងការប្រើយានគ្មានមនុស្សបើកលើផ្ទៃទឹកដែរ។

ម៉្យាងវិញទៀត ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធប្រឆាំងដ្រូនក៏កំពុងរីកចម្រើន។ នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ទាហានអាល្លឺម៉ង់បានបង្ហាញឧបករណ៍ Dronebuster ដែលជាអាវុធសង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់ប្រឆាំងដ្រូន ដូចបានរាយការណ៍ដោយវិគីភីឌា។

សម្រាប់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការកើនឡើងនូវសមត្ថភាពដ្រូនរបស់ប្រទេសមហាអំណាចក្នុងតំបន់ និងការទិញយកបច្ចេកវិទ្យាដ្រូនដោយប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន បានធ្វើឱ្យប្រធានបទនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ទាំងក្នុងវិស័យការពារជាតិ និងទំនាក់ទំនងការទូត។ ការតាមដានព័ត៌មានអំពីដ្រូន និងផលប៉ះពាល់របស់វាគឺចាំបាច់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលចង់ស្វែងយល់ពីនិន្នាការយោធា និងសន្តិសុខពិភពលោក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ដ្រូនរុស្ស៊ីបុកអគារស្នាក់នៅរ៉ូម៉ានី បណ្ដាលឱ្យរបួស ២ នាក់
ពិភពលោក

ដ្រូនរុស្ស៊ីបុកអគារស្នាក់នៅរ៉ូម៉ានី បណ្ដាលឱ្យរបួស ២ នាក់

កាលពីថ្ងៃសុក្រ ដ្រូនរុស្ស៊ីមួយគ្រឿងបានបុកចំអគារស្នាក់នៅមួយកន្លែងក្នុងប្រទេសរ៉ូម៉ានី បណ្តាលឱ្យមានអគ្គិភ័យ និងរបួសមនុស្សពីរនាក់ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីរ៉ូម៉ានី និងការរាយការណ៍របស់ BBC និង CBS News ។

៣១ ឧសភា ២០២៦

ណាតូថ្កោលទោសរុស្ស៊ីក្រោយដ្រូនបុកអគារនៅរ៉ូម៉ានី
ពិភពលោក

ណាតូថ្កោលទោសរុស្ស៊ីក្រោយដ្រូនបុកអគារនៅរ៉ូម៉ានី

ហេតុការណ៍ដ្រូនរុស្ស៊ីធ្លាក់បុកអគារផ្ទះល្វែងនៅរ៉ូម៉ានីបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ២ នាក់របួស ខណៈរដ្ឋាភិបាលរ៉ូម៉ានីកោះប្រជុំសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងអង្គការណាតូចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសចំពោះភាពមិនប្រុងប្រយ័ត្នរបស់រុស្ស៊ី។

២៩ ឧសភា ២០២៦