ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមឯកសារ Wikipedia ស្តីពី "drone warfare" (សង្គ្រាមដ្រូន) គឺជាទម្រង់នៃសង្គ្រាមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ពង្រាយម៉ាស៊ីនយោធា និងប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើក។ ប្រព័ន្ធទាំងនេះអាចត្រូវបានបញ្ជាពីចម្ងាយដោយអ្នកបើកបរ ឬមានកម្រិតស្វ័យភាពផ្សេងៗក្នុងបេសកកម្មរបស់ពួកវា។ ដ្រូនជាកត្តាពង្រីកកម្លាំងដែលអាចបំពេញបន្ថែម — ឬកាត់បន្ថយភាពចាំបាច់ — សម្រាប់កម្លាំងមនុស្សនៅក្នុងប្រតិបត្តិការ។

ប្រភេទនៃប្រព័ន្ធគ្មានមនុស្សបើក និងយានយន្តមានដូចជា យានយន្តហោះប្រយុទ្ធគ្មានមនុស្សបើក (UCAV) ឬយានជំនិះគ្មានមនុស្សបើកពាណិជ្ជកម្មដែលត្រូវបានកែច្នៃជាអាវុធ (UAV) យានលើផ្ទៃទឹកគ្មានមនុស្សបើក (USV) យានក្រោមទឹកគ្មានមនុស្សបើក (UUV) និងយានជំនិះគ្មានមនុស្សបើកលើដី (UGV)។ យានដ្រូនធុនតូច SUAVs និង MAVs ដែលអាចយកតាមខ្លួនបាន អាចដាក់ពង្រាយសម្រាប់ការគាំទ្ររយៈកម្ពស់ទាបនិងរយៈចម្ងាយខ្លី។ ដ្រូនស្វ័យភាពដូចជាយន្តហោះស្វ័យប្រវត្តិ ប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ឬក្បួនដោះស្រាយដែលបានកម្មវិធីជាមុន។

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ប្រទេសចំនួន ១៦ ត្រូវបានកំណត់ថាមានប្រព័ន្ធ UCAV ប្រតិបត្តិការ រួមមាន ចិន បារាំង ក្រិក ឥណ្ឌា អ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល អ៊ីតាលី ប៉ាគីស្ថាន ប៉ូឡូញ រុស្ស៊ី កូរ៉េខាងត្បូង តួកគី សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងអ៊ុយក្រែន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia បច្ចេកវិទ្យាសង្គ្រាមដ្រូនបានរីករាលដាលដល់ប្រទេសជាច្រើននៅទូទាំងភូមិសាស្ត្រពិភពលោក។ ប្រទេសដែលមានយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកប្រតិបត្តិការ រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី បារាំង ឥណ្ឌា និងតួកគី ជាដើម ដែលនាំឱ្យសមរភូមិសម័យទំនើបលែងត្រូវបានកំណត់ដោយព្រំដែនជាក់ស្តែង។ ការវាយប្រហារដោយដ្រូនអាចត្រូវបានធ្វើឡើងពីចម្ងាយរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ហើយក្រុមមិនមែនរដ្ឋក៏អាចទទួលបានដ្រូនដោយការកែច្នៃប្រភេទពាណិជ្ជកម្ម ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

ផ្នែកប្រជាជន មានការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីរបស់ទាហាន។ អ្នកជំនាញដ្រូនត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលឱ្យធ្វើប្រតិបត្តិការពីក្រៅតំបន់សង្គ្រាម តែពួកគេនៅតែអាចរងគ្រោះផ្លូវចិត្តពីការសម្រេចចិត្តបំផ្លាញគោលដៅ។ ការប្រើប្រាស់ដ្រូនដោយកងកម្លាំងផ្សេងៗបានធ្វើឱ្យ "អ្នកចម្បាំងដ្រូន" (drone warrior) ក្លាយជាវិជ្ជាជីវៈថ្មីមួយនៅក្នុងសង្គមទំនើប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិនៃសង្គ្រាមដ្រូនអាចត្រូវបានតាមដានត្រឡប់ទៅកាន់ការអភិវឌ្ឍយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកសម្រាប់ការហ្វឹកហាត់បាញ់នៅសតវត្សរ៍ទី២០។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់ដ្រូនប្រយុទ្ធជាក់ស្តែងបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងយន្តហោះ Predator របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានបំពាក់ដោយកាំជ្រួច Hellfire និងប្រើប្រាស់សម្រាប់ការវាយប្រហារគោលដៅជាក់លាក់ក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងភេរវកម្ម ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពមួយរបស់ Wikipedia ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បច្ចេកវិទ្យាបានវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យន្តហោះ X-47B របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានក្លាយជាយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដំបូងគេដែលត្រូវបានបាញ់ចេញពីនាវាផ្ទុកយន្តហោះ និងជាយន្តហោះដំបូងដែលអាចទទួលបញ្ចូលប្រេងពីយន្តហោះបញ្ចូលប្រេងដោយស្វ័យប្រវត្តិពេញលេញ ដែលជាសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ពីទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច យុទ្ធភណ្ឌដ្រូនផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ចំណាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងយន្តហោះប្រយុទ្ធមនុស្សបើក។ ដ្រូនមួយចំនួនដូចជា Shahed 136 របស់អ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានផលិតដោយតម្លៃទាប ប៉ុន្តែមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការបំផ្លាញគោលដៅពីចម្ងាយ ដែលបានពង្រីកទីផ្សារពិភពលោកសម្រាប់ដ្រូនវាយប្រហារមួយផ្លូវតម្លៃទាប តាមការកត់សម្គាល់របស់ Wikipedia។ ការនាំចេញដ្រូនដូចជា Bayraktar TB2 ពីតួកគីទៅកាន់បណ្តាប្រទេសដូចជាអ៊ុយក្រែន និងអាស៊ែបៃហ្សង់ បានធ្វើឱ្យដ្រូនក្លាយជាឧស្សាហកម្មមួយដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។

ផ្នែកវប្បធម៌ យោងតាម Wikipedia សង្គ្រាមដ្រូនបានបង្កើតនូវការជជែកពិភាក្សាអំពីក្រមសីលធម៌យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ការវាយប្រហារពីចម្ងាយអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ដល់ទាហានវាយប្រហារ ប៉ុន្តែបានបង្កើនហានិភ័យនៃការបាត់បង់ជីវិតជនស៊ីវិល ដែលនាំឱ្យមានការរិះគន់ពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស។ ពាក្យថា "អ្នកចម្បាំងដ្រូន" (drone warrior) បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃភាសាទំនើប ដើម្បីពិពណ៌នាអំពីអ្នកដែលធ្វើសង្គ្រាមពីការិយាល័យ ដែលបានផ្លាស់ប្តូររូបភាពប្រពៃណីនៃទាហានប្រយុទ្ធ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០២២ បានក្លាយជាសមរភូមិដែលបញ្ជាក់ពីតួនាទីសំខាន់នៃដ្រូនក្នុងជម្លោះទំនើប។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីការបំផ្លិចបំផ្លាញនៅ Kharkiv បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដោយដ្រូនរុស្ស៊ីកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបង្ហាញថាជនស៊ីវិលគឺជាជនរងគ្រោះដោយផ្ទាល់។ កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនបានប្រើប្រាស់ដ្រូនប្រភេទ FPV (កាមីកាហ្សេ) យ៉ាងទូលំទូលាយ ដូចដែលឃើញក្នុងរូបភាពនៃសមរភូមិ Chasiv Yar ឆ្នាំ២០២៤ និងដ្រូនជលផល "Sea Baby" សម្រាប់វាយប្រហារកងនាវារុស្ស៊ី។

ម៉្យាងវិញទៀត ការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាប្រឆាំងដ្រូនក៏កំពុងកើនឡើង។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញសំណាញ់ដែកប្រឆាំងដ្រូនជុំវិញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្ម័ននៅម៉ូស្គូនាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ និងទាហានអាល្លឺម៉ង់កំពុងបង្ហាញអាវុធ Dronebuster នៅខែធ្នូ ឆ្នាំដដែល។ នេះបញ្ជាក់ថាប្រទេសនានាកំពុងវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការការពារប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងពីដ្រូន។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ចិនបានដាក់បង្ហាញ UCAV និងដ្រូនស្វយ័តជាច្រើននៅក្នុងព្យុហយាត្រាយោធាឆ្នាំ២០២៥ ដែលបញ្ជាក់ពីការប្រកួតប្រជែងផ្នែកដ្រូនកាន់តែខ្លាំងឡើង។