ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការលង់ទឹកគឺជាស្ថានភាពនៃការថប់ដង្ហើមដែលបណ្តាលមកពីការជ្រមុជមាត់និងច្រមុះនៅក្នុងអង្គធាតុរាវ។ វាអាចកើតឡើងនៅក្នុងទឹកសាប ទឹកប្រៃ ឬអង្គធាតុរាវផ្សេងៗ ហើយសូម្បីតែបរិមាណទឹកតិចតួចក៏អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតបានដែរ។ ការលង់ទឹកអាចបណ្តាលឱ្យស្លាប់ឬមានរបួសធ្ងន់ធ្ងរ ហើយជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានសង្គ្រោះឡើងវិញអាចជួបបញ្ហាដង្ហើម វង្វេងស្មារតី ឬសន្លប់។ តាម Wikipedia ទៀត រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចលេចឡើងជាច្រើនម៉ោងក្រោយពេលសង្គ្រោះ ហើយផលវិបាកបន្ថែមដូចជាការថយចុះសីតុណ្ហភាពរាងកាយ ការស្រូបយកសារធាតុរាវចូលសួត និងជំងឺផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាល់ (ARDS) ក៏អាចកើតមានដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការលង់ទឹកកើតឡើងនៅគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែអត្រាខ្ពស់បំផុតគឺនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលទាបនិងមធ្យម ជាពិសេសតំបន់ដែលមានប្រភពទឹកច្រើនដូចជាទន្លេ បឹង និងឆ្នេរសមុទ្រ។ តាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) កុមារអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំគឺជាក្រុមដែលប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យខ្ពស់បំផុត ហើយគ្រោះមរណភាពដោយការលង់ទឹកភាគច្រើនកើតឡើងលើបុរស។ នៅកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសមានប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ បឹងទន្លេសាប និងប្រឡាយជាច្រើន ការលង់ទឹកជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ WHO បានបង្ហាញថាតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ដែលរួមទាំងកម្ពុជា មានអត្រាលង់ទឹកខ្ពស់ជាងគេ។ កុមារនៅតំបន់ជនបទតែងតែលេងក្បែរប្រភពទឹកដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យ ហើយការមិនចេះហែលទឹកគឺជាកត្តាចម្បង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការលង់ទឹកជាគ្រោះថ្នាក់ដែលមនុស្សជាតិធ្លាប់ជួបប្រទះតាំងពីបុរាណកាល ប៉ុន្តែការយល់ដឹងអំពីការសង្គ្រោះនិងការបង្ការបានរីកចម្រើនយឺតៗ។ គ្រោះមហន្តរាយនាវាធំៗដូចជាករណីកប៉ាល់ដឹកអ្នកដំណើរ General Slocum ដែលបានឆេះនិងលិចនៅទីក្រុងញូវយ៉កកាលពីថ្ងៃទី ១៥ មិថុនា ១៩០៤ តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia បានសម្លាប់មនុស្សរាប់រយនាក់ដោយការលង់ទឹក និងបានជំរុញឱ្យមានការកែលម្អសុវត្ថិភាពនាវា។ ក្នុងសម័យមុន វិធីសាស្ត្រសង្គ្រោះជនលង់ទឹកផ្តោតលើការព្យាយាមបណ្ដេញទឹកចេញពីសួត ប៉ុន្តែក្រោយមកវិទ្យាសាស្ត្របានបង្ហាញថាការធ្វើឱ្យដង្ហើមនិងចលនាឈាមរត់ដំណើរការវិញ (CPR) មានសារៈសំខាន់ជាង។ តាម Wikipedia ការសង្គ្រោះបន្ទាន់សម័យទំនើបបានចាប់កំណើតឡើងដំបូងដើម្បីជួយជនលង់ទឹក ហើយបច្ចេកទេសទាំងនេះត្រូវបានបន្តអភិវឌ្ឍរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការលង់ទឹកបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជីវិត និងការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ដែលការព្យាបាលនិងការបាត់បង់កម្លាំងពលកម្មធ្វើឱ្យគ្រួសារធ្លាក់ចូលក្នុងវដ្តនៃភាពក្រីក្រ។ តាម WHO ការលង់ទឹកធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកខាតបង់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ការមិនចេះហែលទឹកតែងតែជាបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធ ដោយសារតែកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឱកាសសិក្សា និងជំនឿទំនៀមទម្លាប់ដែលរារាំងជាពិសេសស្ត្រីនិងកុមារីមិនឱ្យរៀនហែលទឹក។ យុទ្ធនាការអប់រំដូចជានៅប្រទេសហ្កាណា (ដូចរូបភាព) បានបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសាធារណៈ។ នៅកម្ពុជា ការបណ្តុះបណ្តាលសុវត្ថិភាពទឹកនិងការផ្តល់អាវពោងសុវត្ថិភាពត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាវិធានការសំខាន់ដើម្បីបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ការលង់ទឹកនៅតែជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈសកល ដោយ WHO ប៉ាន់ស្មានថាមានមនុស្សប្រហែល ២៣៦ ០០០ នាក់ស្លាប់ដោយសារការលង់ទឹកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យគ្រោះទឹកជំនន់កាន់តែញឹកញាប់ និងធ្ងន់ធ្ងរ បង្កើនហានិភ័យលង់ទឹក ជាពិសេសនៅតំបន់ទន្លេមេគង្គនិងបឹងទន្លេសាប។ នៅកម្ពុជា គ្រោះទឹកជំនន់ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះបានបណ្តាលឱ្យមានជនរងគ្រោះជាច្រើន ដែលបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់នៃការពង្រឹងវិធានការបង្ការ។ ថ្មីៗនេះ អង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តដំណោះស្រាយជាលើកដំបូងក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២១ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការលង់ទឹកទូទាំងពិភពលោក ដោយអំពាវនាវឱ្យប្រទេសជាសមាជិកពង្រឹងការបង្រៀនហែលទឹក និងផ្សព្វផ្សាយសុវត្ថិភាពទឹក។ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏កំពុងសហការគ្នាដើម្បីបញ្ចូលការអប់រំសុវត្ថិភាពទឹកក្នុងសាលារៀន និងចែកចាយអាវពោងសុវត្ថិភាពដល់កុមារ ដែលជាជំហានដ៏សំខាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយការស្លាប់ដោយការលង់ទឹកនៅកម្ពុជា។