ការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន ឬពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ គឺជាទីផ្សារងងឹតសកលដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការដាំដុះ ការផលិត ការចែកចាយ និងការលក់សារធាតុញៀនដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយច្បាប់។ ប្រទេសភាគច្រើនលើពិភពលោកបានដាក់ចេញច្បាប់ហាមឃាត់ពាណិជ្ជកម្មប្រភេទនេះ លើកលែងតែករណីដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណពិសេសសម្រាប់គោលបំណងវេជ្ជសាស្រ្ត ឬវិទ្យាសាស្ត្រ។

របាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន Global Financial Integrity ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននិងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា បានធ្វើការប៉ាន់ប្រមាណថា ទំហំទីផ្សារគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់សកលនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ មានចន្លោះពី ៤២៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ទៅដល់ ៦៥២ ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រសិនបើប្រៀបធៀបទៅនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោក (GDP) ដែលមានទំហំប្រមាណ ៧៨ ទ្រីលានដុល្លារក្នុងឆ្នាំតែមួយ ទីផ្សារគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់អាចត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាមានទំហំស្មើនឹងជិត ១% នៃពាណិជ្ជកម្មសកលសរុប។ វិគីភីឌាក៏បានរាយការណ៍បន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់នៅតែរីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក ហើយអាជ្ញាធរនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានាតែងតែប្រឈមមុខនឹងការលំបាកជាខ្លាំងក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រានៃការប្រើប្រាស់នេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ភូមិសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតនិងរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន គ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់ទ្វីបទាំងអស់។ យោងតាមរូបភាពនិងទិន្នន័យដែលបានចងក្រងដោយវិគីភីឌា តំបន់ផលិតកូកាអ៊ីនសំខាន់ៗស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកូឡុំប៊ី ប៉េរូ និងបូលីវី។ រូបភាពនៃការរឹបអូសគ្រឿងញៀននៅរដ្ឋធានីបូហ្គោតានៃប្រទេសកូឡុំប៊ីកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ បង្ហាញឱ្យឃើញនូវបរិមាណដ៏ច្រើនសន្ធឹកនៃថ្នាំកញ្ឆា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំហំនៃការផលិត។ ប្រទេសម៉ិកស៊ិកដើរតួជាច្រករបៀងដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងញៀនឆ្ពោះទៅកាន់ទីផ្សារនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ភស្តុតាងជាក់ស្ដែងមួយគឺការរកឃើញរូងក្រោមដីសម្រាប់រត់ពន្ធគ្រឿងញៀននៅតំបន់ព្រំដែនសាន់ឌីអេហ្គោ-ទីជូអាណា ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាផ្លូវរូងរបស់ក្រុមជួញដូរស៊ីណាឡូអា (Sinaloa Cartel)។

នៅទ្វីបអាស៊ី ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានគឺជាប្រភពផលិតហាស៊ីសដ៏ធំមួយ ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងប្រតិបត្តិការ Albatross ដែលជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងមន្ត្រីអាហ្វហ្គានីស្ថាន អង្គការណាតូ និងរដ្ឋបាលកំចាត់គ្រឿងញៀនអាមេរិក (DEA)។ បុគ្គលសំខាន់ៗក្នុងពិភពគ្រឿងញៀនក៏មានដូចជាលោក Diego Murillo Bejarano ដែលជាមេដឹកនាំគ្រឿងញៀនរបស់កូឡុំប៊ី ហើយត្រូវបានធ្វើបត្យាប័នទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨។ លើសពីនេះ យោងតាមវិគីភីឌា លោក Maher al-Assad ដែលជាប្អូនប្រុសរបស់អតីតមេដឹកនាំស៊ីរី លោក Bashar al-Assad ហើយជាមេបញ្ជាការកងការពារសាធារណរដ្ឋស៊ីរី បានគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការជំនួញគ្រឿងញៀនរបស់របបបាទស៊ីរី។ ការចាប់ខ្លួនក្មួយប្រុសរបស់អតីតប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា នៅឆ្នាំ២០១៥ ក៏បានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិងអំពើខុសច្បាប់នេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរក្សាទុកនូវរូបភាពបណ្ណសារប្រវត្តិសាស្ត្រមួយពីឆ្នាំ១៩៣០ ដែលថតនៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ក្នុងរូបភាពនេះ ស្ត្រីពេស្យាកំពុងទិញថ្នាំគ្រាប់កូកាអ៊ីនពីអ្នកលក់ ដោយថ្នាំមួយកន្សោមមានតម្លៃ ៥ រ៉ៃកម៉ាក (Reichsmark) ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ១៨ អឺរ៉ូនាសម័យបច្ចុប្បន្ន (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១)។ ប្រវត្តិនេះបង្ហាញថា ការជួញដូរនិងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនមានតាំងពីយូរយារមកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលច្បាប់ហាមឃាត់ត្រូវបានដាក់ចេញជាបណ្តើរៗនៅសតវត្សរ៍ទី២០ ទីផ្សារនេះបានប្រែក្លាយទៅជាសកម្មភាពក្រោមដី និងស្មុគស្មាញជាងមុន។

យោងតាមការចងក្រងរបស់វិគីភីឌា ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ប្រាក់ចំនួន ២០៧ លានដុល្លារអាមេរិក និងរូបិយប័ណ្ណផ្សេងទៀត ត្រូវបានរឹបអូសពីលោក Zhenli Ye Gon ពលរដ្ឋម៉ិកស៊ិក ដែលបង្ហាញពីទំហំទឹកប្រាក់ដ៏មហាសាលដែលហូរចូលក្នុងជំនួញនេះ។ ក្រោយមក មេដឹកនាំគ្រឿងញៀនធំៗជាច្រើននាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន រួមទាំងលោក Diego Murillo Bejarano ដែលត្រូវបានធ្វើបត្យាប័នទៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិដូចជា Operation Albatross ក៏បាននាំឱ្យមានការរឹបអូសហាស៊ីសយ៉ាងច្រើនពីតំបន់អាហ្វហ្គានីស្ថានផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ពីទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ទីផ្សារគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ដូចដែលវិគីភីឌាបានរាយការណ៍ ទីផ្សារនេះអាចមានតម្លៃប្រមាណ ១% នៃពាណិជ្ជកម្មសកលទាំងមូល ហើយទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនសន្ធឹកបានហូរចូលទៅក្នុងសកម្មភាពខុសច្បាប់ផ្សេងៗ ដូចជាការលាងលុយកខ្វក់ និងអំពើពុករលួយ។ រូបភាពនៃប្រាក់ដែលត្រូវបានរឹបអូសពីលោក Zhenli Ye Gon បង្ហាញឱ្យឃើញពីបរិមាណសាច់ប្រាក់ដ៏មហាសាលដែលពាក់ព័ន្ធ។ វិគីភីឌាក៏បានរៀបរាប់ពីផលវិបាកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅម៉ិកស៊ិក ដែលចំនួនឃាតកម្មសរុបបានកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារអំពើហិង្សាដែលទាក់ទងនឹងការប្រកួតប្រជែងរបស់ក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការរីករាលដាលនៃគ្រឿងញៀនបានជះឥទ្ធិពលដល់សិល្បៈ តន្ត្រី និងរបៀបរស់នៅក្នុងសង្គមជាច្រើន។ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀននៅតែជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈដ៏សំខាន់ ហើយរដ្ឋាភិបាលនានាទូទាំងពិភពលោកកំពុងបន្តប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់នេះ ដូចដែលវិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បញ្ហារត់ពន្ធគ្រឿងញៀននៅតែជារឿងដែលកំពុងកើតមានជាបន្តបន្ទាប់នៅទូទាំងពិភពលោក។ រូបភាពពីការចុះប្រតិបត្តិការរបស់ឆ្មាំឆ្នេរសហរដ្ឋអាមេរិកនៅរដ្ឋផ្លរីដាក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ការចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យដោយអង្គភាព ICE នៅរដ្ឋអារីហ្សូណាក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងការរឹបអូសមេតំហ្វេតាមីនដែលលាក់ក្នុងសំបកកង់រថយន្ត សុទ្ធតែបង្ហាញថាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរត់ពន្ធនេះមិនទាន់ថមថយឡើយ។ វិធីសាស្ត្រថ្មីៗនិងប្រកបដោយល្បិចកលដូចជាការត្បាញហេរ៉ូអ៊ីនចូលទៅក្នុងកម្រាលព្រំធ្វើដោយដៃ ដែលត្រូវបានរឹបអូសនៅអាកាសយានដ្ឋានម៉ាន់ឆេស្ទឺរក្នុងឆ្នាំ២០១២ ក៏ដូចជាការវះកាត់កូនឆ្កែដើម្បីបំពាក់ថង់ហេរ៉ូអ៊ីនរាវ បានបង្ហាញពីការវិវត្តឥតឈប់ឈរនៃយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ក្រុមអ្នករត់ពន្ធ។

ករណីគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់ ដូចជាការចាប់ខ្លួនក្មួយប្រុសរបស់អតីតប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡានៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥ ដោយ DEA បានបញ្ជាក់ថា ការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនមិនត្រឹមតែជាបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានជាប់ទាក់ទងនឹងអំណាចនយោបាយទៀតផង។ ដោយមើលឃើញពីវិសាលភាពនិងផលប៉ះពាល់សកលនេះ ប្រធានបទនៃការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀននៅតែជាបញ្ហាដែលទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ និងជាព័ត៌មានដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកអាននៅគ្រប់ទីកន្លែង។