ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការបំពានសារធាតុញៀន ឬ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសបំពាន គឺជាការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងបរិមាណ ឬតាមវិធីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់បុគ្គលខ្លួនឯង ឬអ្នកដទៃ។ តាមវិគីភីឌា នេះគឺជាទម្រង់មួយនៃភាពមិនប្រក្រតីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសារធាតុញៀន ហើយនិយមន័យរបស់វាត្រូវបានកំណត់ខុសៗគ្នាទៅតាមបរិបទនៃសុខភាពសាធារណៈ វេជ្ជសាស្ត្រ និងយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ។

បញ្ហានេះទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ ព្រោះការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនអាចនាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់ទាំងផ្នែករាងកាយ សង្គម និងផ្លូវចិត្ត។ តាមវិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនមួយចំនួនក៏អាចនាំឱ្យមានទោសតាមច្បាប់ផងដែរ ទោះបីជាទោសទណ្ឌទាំងនោះមានភាពខុសៗគ្នាយ៉ាងច្រើនអាស្រ័យលើយុត្តាធិការមូលដ្ឋានក៏ដោយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា និយមន័យនៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសបំពានមានភាពខុសៗគ្នាទៅតាមបរិបទ ហើយទោសតាមច្បាប់ក៏ខុសៗគ្នាយ៉ាងច្រើនអាស្រ័យលើយុត្តាធិការនីមួយៗ។ ដូច្នេះ អាកប្បកិរិយាដូចគ្នាអាចទទួលការឆ្លើយតបខុសគ្នាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ។

ក្រាហ្វទិន្នន័យដែលវិគីភីឌាដកស្រង់បង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនកើតមានច្រើនជាងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានវិសមភាពខ្ពស់។ នេះជាសញ្ញាបង្ហាញថា បញ្ហាគ្រឿងញៀនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងលក្ខខណ្ឌសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច មិនមែនត្រឹមតែជារឿងរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗប៉ុណ្ណោះទេ។

ផលប៉ះពាល់មិនកើតឡើងចំពោះតែអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់នោះទេ។ តាមវិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់បុគ្គលខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃជុំវិញខ្លួន ហើយក្នុងករណីខ្លះ អាកប្បកិរិយាព្រហ្មទណ្ឌ ឬប្រឆាំងសង្គមកើតឡើងនៅពេលបុគ្គលមួយចំនួនស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងញៀន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ពាក្យអង់គ្លេសថា substance abuse ត្រូវបានចាត់ទុកជាពាក្យប្រើប្រាស់ក្នុងសម័យមុន ខណៈដែលភាសាប្រើប្រាស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននិយមប្រើ substance misuse ឬ drug misuse ជំនួសវិញ។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបង្ហាញថា វិធីដែលសង្គម និងវិស័យវិជ្ជាជីវៈនិយាយអំពីបញ្ហានេះ មានការវិវត្តតាមកាលៈទេសៈ។

កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអប់រំសាធារណៈអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃគ្រឿងញៀនក៏មានវត្តមានតាំងពីយូរមកហើយដែរ។ តាមឯកសាររូបភាពដែលវិគីភីឌាដកស្រង់ ប្រទេសឥណ្ឌាបានចេញត្រាប្រៃសណីយ៍មួយក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ទាក់ទងនឹងសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីការបំពានគ្រឿងញៀនដែលប្រារព្ធនៅទីក្រុង Calcutta ហើយនៅលើត្រានោះមានពាក្យស្លោកជាភាសាអង់គ្លេសថា Beware of drugs ដែលមានន័យថា សូមប្រយ័ត្នចំពោះគ្រឿងញៀន។

ក្នុងន័យវេជ្ជសាស្ត្រ ការបំពានសារធាតុញៀនស្ថិតក្នុងក្រុមភាពមិនប្រក្រតីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសារធាតុញៀន ហើយការពិភាក្សាអំពីនិយមន័យរវាងវិស័យសុខភាពសាធារណៈ វេជ្ជសាស្ត្រ និងយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ បន្តមានរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រៅពីគ្រោះថ្នាក់ផ្នែករាងកាយ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក៏អមដោយផលវិបាកផ្នែកសង្គម និងផ្លូវចិត្តផងដែរ។ ក្នុងករណីមួយចំនួន បុគ្គលដែលស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលគ្រឿងញៀនអាចបង្កអាកប្បកិរិយាព្រហ្មទណ្ឌ ឬប្រឆាំងសង្គម ហើយការប្រើប្រាស់នោះក៏អាចនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរបុគ្គលិកលក្ខណៈរយៈពេលវែងចំពោះបុគ្គលមួយចំនួនផងដែរ។

ផ្នែកច្បាប់ក៏មានទម្ងន់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដែរ។ តាមវិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនមួយចំនួនអាចនាំឱ្យមានទោសតាមច្បាប់ ដោយទោសទណ្ឌមានភាពខុសៗគ្នាយ៉ាងច្រើនអាស្រ័យលើយុត្តាធិការនីមួយៗ។ វិគីភីឌាក៏កត់សម្គាល់ផងដែរថា ក្រដាសប្រាក់ដែលមានសារធាតុគ្រឿងញៀនអាចក្លាយជាមធ្យោយចម្លងជំងឺ ដូចជាជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ C។

នៅក្នុងវប្បធម៌វិញ ការប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនមិនមែនជាបាតុភូតដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ ដ្យាក្រាមដែលវិគីភីឌាដកស្រង់បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងគ្នារវាងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងសារធាតុចំនួន ១៨ ប្រភេទ ទាំងច្បាប់ និងខុសច្បាប់ ដូចជា អាល់កុល កញ្ឆា កូកាអ៊ីន ហេរ៉ូអ៊ីន នីកូទីន កាហ្វេអ៊ីន និងសូកូឡា ដោយផ្អែកលើការប្រើប្រាស់យ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ២០១៥។ ទិន្នន័យនេះរំលេចថា សារធាតុដែលច្បាប់អនុញ្ញាត ដូចជាអាល់កុល នីកូទីន និងកាហ្វេអ៊ីន ក៏ស្ថិតក្នុងរូបភាពរួមនៃការប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា និយមន័យផ្សេងៗគ្នានៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសបំពានត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យសុខភាពសាធារណៈ វេជ្ជសាស្ត្រ និងយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលធ្វើឱ្យការឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហាគ្រឿងញៀនមានលក្ខណៈចម្រុះ ចាប់ពីការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាព រហូតដល់ការអនុវត្តច្បាប់។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ទិន្នន័យបង្ហាញពីទំហំនៃបញ្ហា។ ក្រាហ្វរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញពីចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនលើសកម្រិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកតាមពេលវេលា ព្រមទាំងប្រភេទគ្រឿងញៀនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងករណីស្លាប់ទាំងនោះ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីនិយមន័យ ផលវិបាក និងភាពខុសគ្នានៃទោសទណ្ឌតាមយុត្តាធិការ ជួយឱ្យការតាមដានព័ត៌មានអំពីគ្រឿងញៀនមានបរិបទកាន់តែច្បាស់លាស់។ តាមវិគីភីឌា ចំណុចស្នូលគឺថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ទាំងផ្នែករាងកាយ សង្គម និងផ្លូវចិត្ត ហើយវិធីដែលសង្គម និងច្បាប់ឆ្លើយតបចំពោះវាមានភាពចម្រុះខ្លាំង។