ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទុរ្គាពូចា (Durga Puja) ដែលគេស្គាល់ផងដែរថា ទុរ្គោត្សវ (Durgotsava) ឬ សរទោត្សវ (Sharadotsava) គឺជាពិធីបុណ្យហិណ្ឌូដ៏សំខាន់មួយ ដែលឧទ្ទិសដល់ព្រះនាងទុរ្គា និងរំលឹកដល់ជ័យជម្នះរបស់ព្រះនាងលើអសុរមហិសាសុរ (Mahishasura)។ នេះបើតាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា (Wikipedia)។

តាមវិគីភីឌាដដែល ពិធីបុណ្យនេះស្ថិតក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យធំៗបំផុតរបស់ហិណ្ឌូជនជាតិបេងហ្គាលី និងហិណ្ឌូជនជាតិមៃធិលី ហើយត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងទូលំទូលាយនៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសបង់ក្លាដែស។ ឈ្មោះ សរទោត្សវ តាមន័យនៃពាក្យ មានន័យថា «មហោស្រពរដូវសរទ»។

នៅឆ្នាំ ២០២១ ទុរ្គាពូចានៅទីក្រុងកូលកាតា ត្រូវបានចុះបញ្ជីក្នុងបញ្ជីតំណាងនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីយនៃមនុស្សជាតិរបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO)។ នេះបើតាមវិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទុរ្គាពូចាត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងទូលំទូលាយនៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសបង់ក្លាដែស។ រូបភាពជាច្រើនដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ បង្ហាញពីទីតាំងប្រារព្ធពិធីនៅរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច ដូចជាទីក្រុងកូលកាតា បាស៊ីរ៉ាត និងបារីសា ព្រមទាំងនៅរដ្ឋអាសាម (គុវ៉ាហាទី និងណាហ្គោន) រដ្ឋអូឌីសា (ខាត់តាក និងពូរី) រដ្ឋប៊ីហារ (បេហ្គូសារ៉ាយ) និងទីក្រុងដេលី។

នៅប្រទេសបង់ក្លាដែស ពិធីនេះត្រូវបានប្រារព្ធនៅប្រាសាទធកេស្វរីក្នុងទីក្រុងដាកា ហើយការធ្វើរូបសំណាកក៏មាននៅរ៉ាងពួរផងដែរ។ ចំណែកសហគមន៍ហិណ្ឌូបេងហ្គាលីនៅក្រៅប្រទេសវិញ ក៏បាននាំពិធីនេះទៅប្រារព្ធនៅទីក្រុងកូឡូញ (Köln) ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងនៅថាមស្កែរ (Times Square) ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រភពដើមនៃទុរ្គាពូចាទាក់ទងនឹងរឿងព្រេងនៃជ័យជម្នះរបស់ព្រះនាងទុរ្គាលើអសុរមហិសាសុរ។ ប៉ុន្តែសិលាចារឹក និងស្នាដៃសិល្បៈដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ បង្ហាញថាការគោរពបូជាព្រះនាងមានអាយុកាលយូរលង់ណាស់មកហើយ។

តាមការពិពណ៌នារូបភាពរបស់វិគីភីឌា ប្រាសាទ Dadhimati Mata ក្នុងរដ្ឋរាជស្ថាន រក្សាទុកសិលាចារឹកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះនាងទុរ្គា ដកស្រង់ចេញពីជំពូកទី ១០ នៃគម្ពីរទេវីមហាត្ម្យ (Devi Mahatmya) ហើយសិលាចារឹកនេះត្រូវបានកំណត់អាយុកាលដោយវិធីសាស្ត្រទំនើបថាមានដល់ឆ្នាំ ៦០៨ នៃគ្រិស្តសករាជ។ វិគីភីឌាក៏បង្ហាញរូបសំណាកព្រះនាងទុរ្គាពីសតវត្សទី ១៣ ដល់ទី ១៤ នៅអាំបារី ទីក្រុងគុវ៉ាហាទី រដ្ឋអាសាមផងដែរ។

ចំណែកឯកសារសិល្បៈវិញ គំនូរពណ៌ទឹកពីឆ្នាំ ១៨០៩ ក្នុងរចនាប័ទ្មប៉ាត់ណា និងគំនូររបស់លោក William Prinsep ក្នុងទសវត្ស ១៨៣០ ដល់ ១៨៤០ បានបង្ហាញពីការប្រារព្ធពិធីនេះនៅទីក្រុងកូលកាតា។ ក្នុងគំនូររបស់ Prinsep គេឃើញអ្នករបាំ និងអ្នកតន្ត្រីកំពុងសម្តែងដើម្បីកម្សាន្តភ្ញៀវជនជាតិអឺរ៉ុប នៅក្នុងផ្ទះឥណ្ឌាដ៏ប្រណិតមួយ។

លើសពីនេះ វិគីភីឌាបង្ហាញថា នៅទីក្រុងកូលកាតា ការប្រារព្ធពិធីតាមគ្រួសារបុរាណ ដែលហៅថា bonedi puja នៅតែមានជាប់ ដូចជានៅ Shobhabazar Rajbari ដែលរូបថតឆ្នាំ ២០១២ បានថតទុក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការរៀបចំទុរ្គាពូចាចាប់ផ្តើមពីការធ្វើរូបសំណាកព្រះនាងទុរ្គា ដែលជាការងារសិប្បកម្មសំខាន់មួយ។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញថា រូបសំណាកចាប់ផ្តើមពីគ្រោងធ្វើពីចំបើង មុននឹងគេយកដីឥដ្ឋមកស្មែងពីលើ ដោយសិប្បករធ្វើការងារនេះនៅ Kumortuli ក្នុងទីក្រុងកូលកាតា និងនៅរ៉ាងពួរ ប្រទេសបង់ក្លាដែស។

ក្នុងអំឡុងពិធី ពន្លាពិធី (pandal) ត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាត ដូចជានៅកូលកាតា បាស៊ីរ៉ាត និងបារីសា។ ពិធីសាសនារួមមាន សន្ធិពូចា (Sandhi puja) និងពិធី ស៊ីនឌួរ ខេលា (Sindoor Khela) នៅថ្ងៃវិជយាទសមី (Vijaya Dashami) មុនពេលរូបសំណាកត្រូវយកទៅលិចទឹក ដែលក្នុងពិធីនោះស្ត្រីៗលាបម្សៅពណ៌ក្រហម (sindoor) ម្នាក់លើម្នាក់ដោយភាពរីករាយ ដូចជានៅណាហ្គោន រដ្ឋអាសាម។

ការបញ្ចប់ពិធីគឺពិធីលិចទឹករូបសំណាក ដែលរូបសំណាកត្រូវបានគេដង្ហែរតាមដងផ្លូវ ហើយលិចទៅក្នុងទន្លេ ដូចជាទន្លេហ៊ូគ្លី (Hooghly) នៅ Baghbazar Ghat ក្នុងទីក្រុងកូលកាតា និងទន្លេយ៉ាមូណា (Yamuna) ក្នុងទីក្រុងដេលី។ ក្នុងដំណើរដង្ហែរ រូបសំណាកត្រូវបានគេលីដោយដង្កៀបឫស្សី។ នៅរដ្ឋអាសាម ការប្រារព្ធពិធីរួមមានការសម្លាប់សត្វក្របីជាតង្វាយ (Mouh Boli) ហើយនៅទីក្រុងបាងកាឡូរក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ មានការសម្តែងរបាំអារតី (aarti)។

ទុរ្គាពូចាក៏ជាប្រធានបទក្នុងស្នាដៃសិល្បៈផ្សេងៗ ដូចជាគំនូរ «Pratima Visarjan» របស់លោក Gaganendranath Tagore ដែលបង្ហាញពីដំណើរដង្ហែរលិចទឹករូបសំណាក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់ទុរ្គាពូចាក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គឺការចុះបញ្ជីទុរ្គាពូចានៅទីក្រុងកូលកាតាក្នុងបញ្ជីតំណាងនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីយនៃមនុស្សជាតិរបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅឆ្នាំ ២០២១។ នេះបើតាមវិគីភីឌា។

យោងតាមវិគីភីឌាដដែល ពិធីបុណ្យនេះនៅតែត្រូវបានប្រារព្ធយ៉ាងទូលំទូលាយនៅភាគខាងកើតប្រទេសឥណ្ឌា និងនៅប្រទេសបង់ក្លាដែស។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញថា សហគមន៍ហិណ្ឌូបេងហ្គាលីនៅក្រៅប្រទេសក៏បានរក្សាពិធីនេះដែរ ដូចជានៅទីក្រុងកូឡូញក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ និងនៅថាមស្កែរក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ករណីទុរ្គាពូចាបង្ហាញពីប្រពៃណីសាសនាមួយដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីយក្នុងកម្រិតអន្តរជាតិ និងអាចរក្សាវត្តមានរបស់ខ្លួននៅក្នុងសហគមន៍ដែលរស់នៅឆ្ងាយពីស្រុកកំណើត។