អ៊ី ជីន ខារ៉ូល

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អ៊ី ជីន ខារ៉ូល (Elizabeth Jean Carroll) គឺជាអ្នកកាសែត អ្នកនិពន្ធ និងជាអ្នកសរសេរអត្ថបទប្រឹក្សាផ្នែកជីវិតដែលមានសញ្ជាតិអាមេរិកាំង។ លោកស្រីបានទទួលការស្គាល់ជាអន្តរជាតិតាមរយៈជួរឈរប្រឹក្សាដ៏ល្បីឈ្មោះ "Ask E. Jean" ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Elle ចាប់ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៩។ តាមការរាយការណ៍របស់សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ជួរឈរនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជួរឈរប្រឹក្សាមួយដែលមានអាយុកាលវែងជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសារព័ត៌មានអាមេរិក។

ក្រៅពីអាជីវកម្មក្នុងវិស័យប្រឹក្សា អ៊ី ជីន ខារ៉ូល បានក្លាយជាតួអង្គកណ្តាលនៃរឿងក្តីផ្លូវច្បាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលលោកស្រីបានចោទប្រកាន់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ពីបទរំលោភបំពានផ្លូវភេទ និងបទបរិហារកេរ្តិ៍។ សាលក្រមដែលពេញចិត្តលោកស្រីនៅឆ្នាំ ២០២៣ និង ២០២៤ បានធ្វើឲ្យលោកស្រីក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់ក្នុងចលនាតស៊ូទាមទារយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះពីអំពើរំលោភបំពានផ្លូវភេទ និងជារឿកគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អ៊ី ជីន ខារ៉ូល កើតនៅថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៣ ក្នុងទីក្រុង Detroit រដ្ឋមីឈីហ្គិន (Michigan) សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយយោងតាម Wikipedia។ លោកស្រីធំធាត់ឡើងនៅក្នុងគ្រួសារមួយដែលមានឪពុកជាអ្នកនយោបាយថ្នាក់មូលដ្ឋាន។ សព្វថ្ងៃ លោកស្រីរស់នៅក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក (New York City) ដែលជាទីតាំងសំខាន់នៃវិស័យសារព័ត៌មាន និងការបោះពុម្ពផ្សាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

លោកស្រីបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាពីសកលវិទ្យាល័យ Indiana University ហើយក្រោយមកបានចាប់ផ្តើមអាជីពជាអ្នកកាសែតអាជីពតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ លោកស្រីមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាអ្នកសរសេរដែលមានរចនាបថពិសេស ដោយរួមបញ្ចូលទាំងភាពមុតស្រួច និងការលេងសើច។ ក្រៅពីជួរឈរប្រឹក្សា លោកស្រីក៏បានសរសេរឲ្យទស្សនាវដ្តីនានាដូចជា Esquire, Playboy និង New York Magazine ជាដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាមប្រវត្តិអាជីព ជួរឈរ "Ask E. Jean" ដែលបានផ្តល់យោបល់ដល់អ្នកអានអំពីបញ្ហាស្នេហា ការងារ និងជីវិត បានទទួលប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង។ លោកស្រីត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាសម្លេងដ៏មានឥទ្ធិពលមួយសម្រាប់ស្រ្តីទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ ២០១៩ ខណៈពេលបោះពុម្ពសៀវភៅថ្មី "What Do We Need Men For? A Modest Proposal" លោកស្រីបានបញ្ចេញការចោទប្រកាន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមួយ៖ លោកស្រីបានអះអាងថាលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើលោកស្រីនៅក្នុងបន្ទប់សំលៀកបំពាក់នៃហាងលក់ទំនិញ Bergdorf Goodman ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក កាលពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០។

តាមការរាយការណ៍របស់បណ្តាញព័ត៌មានអន្តរជាតិដូចជា BBC, CNN, និង The New York Times លោក ត្រាំ បានបដិសេធទាំងស្រុង និងបានថ្លែងប្រមាថលោកស្រីជាសាធារណៈថា លោកស្រី "មិនមែនជាប្រភេទរបស់គាត់" និងថាការចោទប្រកាន់នេះគឺជារឿងប្រឌិតដើម្បីបង្កើតកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ ដោយសារការបដិសេធនិងការប្រមាថនេះ អ៊ី ជីន ខារ៉ូល បានដាក់ពាក្យប្តឹងលោក ត្រាំ ពីបទបរិហារកេរ្តិ៍នៅឆ្នាំ ២០១៩។

ដំណើរការតុលាការបានជួបឧបសគ្គជាច្រើនដោយសារតែលោក ត្រាំ ជាប្រធានាធិបតីកាលនោះ ហើយក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកបានព្យាយាមជួយការពារគាត់ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត នីតិវិធីត្រូវបានបើកឲ្យដំណើរការក្រោមច្បាប់ Adult Survivors Act នៃរដ្ឋញូវយ៉ក។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៣ តុលាការញូវយ៉កបានសម្រេចសាលក្រមជាប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ គណៈកម្មការវិនិច្ឆ័យបានរកឃើញថាលោក ត្រាំ ពិតជាមានពិរុទ្ធភាពលើបទរំលោភបំពានផ្លូវភេទ (sexual abuse) និងបទបរិហារកេរ្តិ៍ ហើយតម្រូវឲ្យគាត់បង់សំណងជំងឺចិត្តចំនួន ៥ លានដុល្លារអាមេរិកដល់លោកស្រី។ នេះជាលើកដំបូងដែលអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកមួយរូបត្រូវបានកាត់ទោសរកឃើញថាមានពិរុទ្ធភាពខាងផ្លូវភេទ។

មិនយូរប៉ុន្មាននៅដើមឆ្នាំ ២០២៤ គណៈកម្មការវិនិច្ឆ័យមួយទៀតបានកាត់ទោសឲ្យលោក ត្រាំ បង់ប្រាក់បន្ថែម ៨៣.៣ លានដុល្លារសម្រាប់បទបរិហារកេរ្តិ៍ថ្មីដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីសាលក្រមដំបូង។ ករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសាលក្រមសំណងហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់ករណីបរិហារកេរ្តិ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរពុល ករណីរបស់លោកស្រីអ៊ី ជីន ខារ៉ូល គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលនៃការតស៊ូទាមទារយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះពីអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។ ទោះបីជាលោកស្រីប្រឈមមុខនឹងបុគ្គលដែលមានអំណាចខ្ពស់បំផុត លោកស្រីក៏មិនបានរាថយ ហើយទីបំផុតប្រព័ន្ធតុលាការបានផ្តល់យុត្តិធម៌ជូន។ នេះជាមេរៀនដ៏សំខាន់សម្រាប់សង្គមគ្រប់ប្រទេស រួមទាំងកម្ពុជា ដែលនៅតែមានបញ្ហាអំពើហិង្សាយេនឌ័រ និងអំពើរំលោភបំពានផ្លូវភេទជារឿយៗ។ តាមរបាយការណ៍ពីអង្គការសង្គមស៊ីវិល និង UN Women បញ្ហានេះនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

ក្នុងឆាកនយោបាយ ករណីនេះបន្តមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើដំណើរការបោះឆ្នោតសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក ត្រាំ ដែលកំពុងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ២០២៦ បានរិះគន់សាលក្រមនេះ ហើយអ្នកគាំទ្រជាច្រើនចាត់ទុកថាវាជាការវាយប្រហារផ្នែកនយោបាយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នករិះគន់ និងអង្គការសិទ្ធិស្រ្តីមើលឃើញថានេះជាការទាមទារគណនេយ្យភាពសម្រាប់អ្នកមានអំណាច។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានឈានមុខដូចជា The Washington Post, The Guardian និង BBC ករណីនេះបានជំរុញឲ្យមានការពិភាក្សាជាសកលអំពីការកែប្រែច្បាប់ស្តីពីការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ និងរយៈពេលកំណត់នៃការដាក់ពាក្យប្តឹង។ ជាឧទាហរណ៍ ច្បាប់ Adult Survivors Act ដែលអនុញ្ញាតឲ្យជនរងគ្រោះដាក់ពាក្យប្តឹងបានទោះបីរឿងកើតឡើងយូរឆ្នាំក៏ដោយ គឺជាគំរូដែលអាចត្រូវបានសិក្សានៅក្នុងប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។