អាស៊ីខាងកើត

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា អាស៊ីខាងកើតគឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រវប្បធម៌មួយដែលស្ថិតនៅទ្វីបអាស៊ី។ តំបន់នេះរួមមានប្រទេសចិន ជប៉ុន ម៉ុងហ្គោលី កូរ៉េខាងជើង និងកូរ៉េខាងត្បូង ព្រមទាំងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសពីររបស់ចិនគឺហុងកុង និងម៉ាកាវ។ តាមការរាយការណ៍របស់វីគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ស្ថិតក្នុងចំណោមសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេ និងរីកចម្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។

អាស៊ីខាងកើតមានព្រំប្រទល់ជាប់អាស៊ីខាងជើងនៅខាងជើង អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅខាងត្បូង អាស៊ីខាងត្បូងនៅខាងនិរតី និងអាស៊ីកណ្តាលនៅខាងលិច។ ចំណែកខាងកើតជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ដោយសារតែទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងប្រជាជនដ៏ច្រើន តំបន់នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏មានឥទ្ធិពលមួយនៅក្នុងកិច្ចការអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា អាស៊ីខាងកើតមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ចាប់ពីជួរភ្នំហិមាល័យ និងភ្នំគូនលូន ដល់វាលទំនាបធំៗ និងឆ្នេរសមុទ្រដ៏វែង។ តំបន់នេះមានប្រជាជនសរុបជាង ១,៦ ពាន់លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាតំបន់មួយដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ប្រទេសចិនតែមួយមានប្រជាជនជាង ១,៤ ពាន់លាននាក់។ ក្រុមជនជាតិសំខាន់ៗរួមមានជនជាតិហាន (ចិន) ជប៉ុន កូរ៉េ និងម៉ុងហ្គោល ព្រមទាំងជនជាតិភាគតិចជាច្រើនទៀតដូចជាទីបេ អ៊ុយហ្គឺរ និងជនជាតិដើមនៅតំបន់នានា។ ភាសាសំខាន់ៗរួមមានភាសាចិន (កុកងឺ) ភាសាជប៉ុន ភាសាកូរ៉េ និងភាសាម៉ុងហ្គោលី។ អាកាសធាតុក្នុងតំបន់ប្រែប្រួលពីអាកាសធាតុត្រជាក់នៅម៉ុងហ្គោលី និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសចិន រហូតដល់អាកាសធាតុត្រូពិចនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន និងកូរ៉េ។ ផែនទីដែលបានបង្ហាញខាងលើនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពចម្រុះនៃក្រុមភាសាក្នុងប្រទេសចិន ដែលជាផ្នែកមួយនៃទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌របស់អាស៊ីខាងកើត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា អាស៊ីខាងកើតជាតំបន់ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនពាន់ឆ្នាំ។ អរិយធម៌បុរាណបានកកើតនៅតាមដងទន្លេលឿងក្នុងប្រទេសចិន ហើយព្រះរាជាណាចក្រកូរ៉េ និងព្រះរាជវង្សជប៉ុនក៏មានដើមកំណើតតាំងពីយូរលង់មកហើយ។ ចិនបានដើរតួជាឥទ្ធិពលវប្បធម៌និងនយោបាយដ៏ធំ ដោយប្រព័ន្ធសរសេរចិន លទ្ធិខុងជឺ និងព្រះពុទ្ធសាសនាបានរីករាលដាលទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង។

តាមវីគីភីឌា ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៣ អាណាចក្រម៉ុងហ្គោលបានរីកធំឡើង គ្របដណ្តប់តំបន់ដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ចាប់ពីអាស៊ីខាងកើត រហូតដល់អឺរ៉ុបខាងកើត ដូចដែលផែនទីបានបង្ហាញ។ ក្រោយមក នៅសម័យអាណានិគម តំបន់នេះបានជួបប្រទះសម្ពាធពីមហាអំណាចលោកខាងលិច រួមទាំងសង្គ្រាមអាភៀននៅចិន និងការបើកប្រទេសជប៉ុនឡើងវិញ។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ វីគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា សង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសង្គ្រាមត្រជាក់បានបណ្តាលឱ្យមានការបែងចែក ជាពិសេសរវាងកូរ៉េខាងជើងនិងខាងត្បូង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចាប់ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍មក ប្រទេសជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងក្រោយមកប្រទេសចិន បានសម្រេចបានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលផ្លាស់ប្តូរទេសភាពសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចុះផ្សាយរបស់វីគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត គឺស្ថិតក្នុងចំណោមសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនិងមានការរីកចម្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ចិនជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំទី២ ជប៉ុនស្ថិតនៅលំដាប់ទី៣ និងកូរ៉េខាងត្បូងជាសេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ដែលផ្តោតលើបច្ចេកវិទ្យា។ ហុងកុងជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់។ ឧស្សាហកម្មដូចជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក រថយន្ត បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងសំណង់ បានជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏ឆាប់រហ័ស។

ចំណែកវប្បធម៌វិញ វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា អាស៊ីខាងកើតមានកេរដំណែលដ៏វែងឆ្ងាយ។ សាសនា និងទស្សនវិជ្ជាដូចជាព្រះពុទ្ធសាសនា ខុងជឺ និងតាវ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសង្គម សិល្បៈ និងរបៀបរស់នៅ។ ការសរសេរអក្សរផ្ចង់ គំនូរ តន្ត្រី និងពិធីតែ គឺជាសម្បត្តិវប្បធម៌ដែលត្រូវបានអភិរក្សនិងបន្តវេន។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន វប្បធម៌ប៉ុបដូចជា K-pop ភាពយន្ត និងគំនូរជីវចល (anime) ពីកូរ៉េ និងជប៉ុន បានក្លាយជាបាតុភូតសកល ដែលនាំឱ្យពិភពលោកស្គាល់និងចាប់អារម្មណ៍លើវប្បធម៌តំបន់នេះកាន់តែខ្លាំង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ អាស៊ីខាងកើតមានសារៈសំខាន់ពិសេស ដោយសារកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌ជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់នេះ។ ប្រទេសចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង គឺជាអ្នកវិនិយោគធំៗ និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ ក្រៅពីនេះ ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ពីតន្ត្រី K-pop ភាពយន្តចិន និងបច្ចេកវិទ្យាជប៉ុន បានជ្រាបចូលក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន។

ព្រឹត្តិការណ៍បច្ចុប្បន្នដែលកើតឡើងក្នុងតំបន់ ដូចជាការវិវត្តភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ការផ្លាស់ប្តូរខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការសហការតាមរយៈក្របខ័ណ្ឌអាស៊ាន+៣ តែងតែត្រូវបានតាមដានដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅកម្ពុជា។ ការស្វែងយល់ពីអាស៊ីខាងកើតជួយឱ្យប្រជាជនខ្មែរអាចយល់ដឹងពីបរិបទអន្តរជាតិ ដែលអាចមានផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចនិងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។