អឺរ៉ុបខាងកើត

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អឺរ៉ុបខាងកើតគឺជាតំបន់រងមួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលនិយមន័យមានភាពស្រពិចស្រពិល អាស្រ័យលើទស្សនៈភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងវប្បធម៌ ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ព្រំដែនខាងកើតត្រូវបានកំណត់ដោយជួរភ្នំអ៊ុយរ៉ាល់ ខណៈព្រំដែនខាងលិចប្រែប្រួលតាមនិយមន័យ ។ និយមន័យតូចរួមមានបេឡារុស រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ចំណែកនិយមន័យទូលាយរួមបញ្ចូលម៉ុលដូវ៉ា រ៉ូម៉ានី ប្រទេសបាល់កង់ខ្លះ រដ្ឋបាល់ទិក និងតំបន់កូកាស៊ីស ។ រុស្ស៊ីជាប្រទេសធំជាងគេ និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេ ។ តំបន់នេះមានសារៈសំខាន់ដោយសារប្រវត្តិនៃចក្រភព សង្គ្រាមត្រជាក់ និងការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងមហាអំណាចរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ខ្សែសង្វាក់ភ្នំអ៊ុយរ៉ាល់ដែលមានប្រវែងជាង ២៥០០ គីឡូម៉ែត្រជាព្រំដែនធម្មជាតិខាងកើត។ តំបន់នេះគ្របដណ្តប់វាលទំនាបធំៗ ជាពិសេសវាលទំនាបអឺរ៉ុបខាងកើតដែលលាតសន្ធឹងពីប៉ូឡូញរហូតដល់ភ្នំអ៊ុយរ៉ាល់ ហើយមានទន្លេសំខាន់ៗដូចជា វ៉ុលហ្កា ដុន និងឌ្នីព្រើ។ ប្រជាជនសរុបរាប់រយលាននាក់ ដោយរុស្ស៊ីមានចំនួនច្រើនជាងគេ។ ក្រុមជនជាតិស្លាវី (រុស្ស៊ី អ៊ុយក្រែន ប៉ូឡូញ បេឡារុស) គឺភាគច្រើន ប៉ុន្តែក៏មានក្រុមបាល់ទិក រ៉ូម៉ាំង និងតួគីផងដែរ។ ភាសារុស្ស៊ីត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាភាសាទីពីរ ហើយសាសនាធំជាងគេគឺគ្រិស្តអូស្សូដក់ ប៉ុន្តែមានសហគមន៍កាតូលិក មូស្លីម និងប្រូតេស្តង់ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រតំបន់នេះត្រូវបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដោយចក្រភពធំៗ។ យោងតាមវីគីភីឌា ការបែងចែកចក្រភពរ៉ូមនៅឆ្នាំ ៣៩៥ បានបង្កើតចក្រភពរ៉ូមខាងកើត (ប៊ីហ្សង់ទីន) ដែលរស់រានដល់ឆ្នាំ ១៤៥៣ ហើយបានផ្សព្វផ្សាយគ្រិស្តអូស្សូដក់ និងអក្សរសីរីលិក ដែលជាមូលដ្ឋានវប្បធម៌សំខាន់រហូតមក។ ក្រោយមក តំបន់នេះស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលចក្រភពអូតូម៉ង់ ហាប់ស្បឺក និងការកើនឡើងនៃអំណាចរុស្ស៊ី។ សតវត្សទី ១៩ និង ២០ បានឃើញជម្លោះជាតិនិយម បដិវត្តន៍ និងសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ អឺរ៉ុបខាងកើតភាគច្រើនបានធ្លាក់ក្រោមប្លុកសូវៀត បង្កើតជាវាំងននដែកបំបែកពីលោកខាងលិចអស់រយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំ។ ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ បាននាំមកនូវឯករាជ្យដល់រដ្ឋជាច្រើន និងការផ្លាស់ប្តូរទៅសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ និងប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែប្រទេសខ្លះដូចជារុស្ស៊ី និងបេឡារុស នៅតែរក្សាប្រព័ន្ធនយោបាយបែបផ្តាច់ការ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃអឺរ៉ុបខាងកើតមានភាពចម្រុះ ពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាប៉ូឡូញ និងសាធារណរដ្ឋឆែក (បើរាប់បញ្ចូល) រហូតដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាម៉ុលដូវ៉ា។ យោងតាមវីគីភីឌា រុស្ស៊ីជាមហាអំណាចថាមពលដ៏សំខាន់ មានទុនបម្រុងប្រេង និងឧស្ម័នច្រើន ហើយអ៊ុយក្រែនត្រូវបានគេហៅថា "ឃ្លាំងនំប៉័ងរបស់អឺរ៉ុប"។ វិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មធន់ធ្ងន់ និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានក៏កំពុងរីកចម្រើនផងដែរ។ ខាងវប្បធម៌វិញ គ្រិស្តអូស្សូដក់មានឥទ្ធិពលខ្លាំង ដូចបង្ហាញក្នុងផែនទីពីវីគីភីឌា ប៉ុន្តែមានសហគមន៍កាតូលិក (ប៉ូឡូញ លីទុយអានី) និងឥស្លាម (តំបន់កូកាស៊ីស)។ អក្សរសីរីលិកត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ សិល្បៈ តន្ត្រី និងអក្សរសិល្ប៍ក្នុងតំបន់សម្បូរបែប ដោយមានឥស្សរជនល្បីៗដូចជា ឡេអូ ថុលស្តយ និងហ្វយ៉ូដ ដូស្តូយ៉េវស្គី ដែលបានបន្សល់ទុកស្នាដៃមានឥទ្ធិពលសកល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន អឺរ៉ុបខាងកើតនៅតែជាចំណុចតានតឹងខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយខ្ពស់។ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដែលផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ និងការឈ្លានពានពេញលេញរបស់រុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០២២ បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍អន្តរជាតិ និងជះឥទ្ធិពលដល់សន្តិសុខស្បៀង ថាមពល និងនយោបាយសកល។ តាមការរាយការណ៍របស់វីគីភីឌា ការបែងចែកពីសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់នៅតែមានឥទ្ធិពល តាមរយៈទណ្ឌកម្ម ការពង្រឹងវត្តមានអង្គការណាតូនៅអឺរ៉ុបកណ្ដាល និងការខិតខំរបស់អ៊ុយក្រែន និងម៉ុលដូវ៉ាក្នុងការចូលជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse តំបន់នេះពាក់ព័ន្ធដោយសារកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងការទូត និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយរុស្ស៊ី ជាពិសេសក្នុងវិស័យការពារជាតិ ថាមពល និងទេសចរណ៍។ ការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេង និងស្បៀងដោយសារសង្គ្រាមក៏ជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។