ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ច គឺជាការអនុវត្តគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ ឬគោលនយោបាយសារពើពន្ធ ដោយរដ្ឋាភិបាល និងធនាគារកណ្តាល ដើម្បីបង្កើនសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាម Wikipedia គោលដៅចំបងគឺទប់ទល់នឹងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច ដោយបង្កើនតម្រូវការសរុប កាត់បន្ថយភាពអត់ការងារធ្វើ និងជំរុញផលិតកម្ម។

គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុដែលអនុវត្តដោយធនាគារកណ្តាលរួមមានការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ និងការបន្ធូរបន្ថយបរិមាណ (quantitative easing)។ ការបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់ជំរុញការខ្ចីប្រាក់ ការវិនិយោគ និងការចំណាយរបស់ប្រជាជន។ ឯការបន្ធូរបន្ថយបរិមាណគឺជាការទិញមូលបត្ររដ្ឋាភិបាលដោយធនាគារកណ្តាល ដើម្បីបង្កើនបរិមាណសាច់ប្រាក់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ច។

គោលនយោបាយសារពើពន្ធ គឺការបង្កើនការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ឬកាត់បន្ថយពន្ធ។ ឧទាហរណ៍ ការវិនិយោគលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលបង្កើតការងារ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូល។ ការកាត់ពន្ធបង្កើនប្រាក់ដែលនៅសល់ក្នុងដៃប្រជាជន ជំរុញការចំណាយបន្ថែម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមិនភ្ជាប់ទៅនឹងទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ទេ តែវាជាយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រទេសជាច្រើនប្រើប្រាស់។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប សុទ្ធតែធ្លាប់អនុវត្តកញ្ចប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចនៅពេលផ្សេងៗគ្នា។ ប្រជាជនក្នុងប្រទេសទាំងនេះអាចទទួលបានផលពីការបង្កើតការងារ និងការបង្កើនប្រាក់ចំណូល។ នៅកម្ពុជា គោលការណ៍នេះក៏ត្រូវបានគេពិភាក្សាក្នុងបរិបទនៃគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាម Wikipedia គំនិតនៃការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមានឫសគល់នៅក្នុងទ្រឹស្តីរបស់លោក John Maynard Keynes ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០។ លោក Keynes បានអះអាងថា ក្នុងពេលវិបត្តិ រដ្ឋាភិបាលគួរតែបង្កើនការចំណាយ និងកាត់បន្ថយពន្ធ ដើម្បីជំរុញតម្រូវការ។ ការអនុវត្តគោលនយោបាយនេះបានកើតមានឡើងតាំងពីពេលនោះមក។

មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី Franklin D. Roosevelt បានអនុវត្តកម្មវិធី New Deal ដែលរួមមានការវិនិយោគសាធារណៈធំៗ និងការបង្កើតការងារ។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧទាហរណ៍ដំបូងនៃការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចទ្រង់ទ្រាយធំ។ ក្រោយសង្គ្រាម ផែនការ Marshall សម្រាប់កសាងអឺរ៉ុបឡើងវិញក៏ជាទម្រង់នៃការជំរុញដែរ។

ក្នុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ ២០០៨ រដ្ឋាភិបាលជាច្រើនបានដាក់ចេញកញ្ចប់ជំរុញដ៏ធំ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញច្បាប់ស្តីពីការស្តារ និងការវិនិយោគឡើងវិញ (ARRA) ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៨០០ ពាន់លានដុល្លារ។ ចិនក៏បានដាក់ចេញគម្រោងជំរុញផ្តោតលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ នៅឆ្នាំ ២០២០ អំឡុងជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់បានអនុវត្តកញ្ចប់ជំរុញមិនធ្លាប់មាន ដូចជាការចេញប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ប្រជាជន និងការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដល់អាជីវកម្ម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើសូចនាករសេដ្ឋកិច្ចដូចជា កំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) អត្រាការងារ និងអតិផរណា។ យោងតាម Wikipedia លទ្ធផលអាចខុសគ្នាអាស្រ័យលើទំហំ និងប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយ។ ជាទូទៅ ការជំរុញអាចជួយឱ្យសេដ្ឋកិច្ចងើបឡើងវិញឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែវាក៏អាចនាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃបំណុលសាធារណៈ និងសម្ពាធអតិផរណាផងដែរ។

យោងតាម Wikipedia ក្នុងប្រទេសមួយចំនួន កញ្ចប់ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចបានបែងចែកថវិកាសម្រាប់គាំទ្រវិស័យសិល្បៈ និងឧស្សាហកម្មច្នៃប្រឌិត ដើម្បីរក្សាការងារ និងជំរុញសកម្មភាពសហគមន៍។ ទោះយ៉ាងណា គោលដៅចម្បងនៃគោលនយោបាយនេះគឺស្តារសេដ្ឋកិច្ច មិនមែនវប្បធម៌ផ្ទាល់ទេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការស្វែងយល់អំពីការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចគឺមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជាផ្នែកមួយនៃការពិភាក្សាគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសកល។ ប្រជាជនកម្ពុជាអាចរំពឹងថារដ្ឋាភិបាលនឹងពិចារណាលើវិធានការជំរុញក្នុងករណីមានវិបត្តិ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អត្រាការប្រាក់ ឱកាសការងារ និងថ្លៃរស់នៅ។ ការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃគោលនយោបាយទាំងនេះជួយឱ្យសាធារណជនតាមដានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចបានកាន់តែប្រសើរ។

នៅឆ្នាំ ២០២៦ ទិសដៅសកលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ ដោយធនាគារកណ្តាលជាច្រើនកំពុងដកចេញវិធានការជំរុញបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីទប់ស្កាត់អតិផរណា។ ដូច្នេះ ការតាមដានប្រធានបទនេះជួយឱ្យយល់ពីទិសដៅសេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត ទាំងក្នុងតំបន់ និងសកលលោក។