ចង្វាក់ខ្មែរ
ប្រធានបទ

ទស្សនាវដ្ដី The Economist

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

គម្របទស្សនាវដ្ដី The Economist ចុះថ្ងៃទី ១ សីហា ឆ្នាំ ២០២០ ប្រភព: Wikipedia

The Economist គឺជាទស្សនាវដ្ដីព័ត៌មាននិងព្រឹត្តិការណ៍បច្ចុប្បន្នដែលមានដើមកំណើតពីចក្រភពអង់គ្លេស។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស វាត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយប្រចាំសប្តាហ៍ក្នុងទម្រង់ជាទស្សនាវដ្ដីក្រដាស និងប្រចាំថ្ងៃនៅលើវេទិកាឌីជីថល។ លក្ខណៈពិសេសមួយគឺថា ទោះបីជាវាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅថាជាទស្សនាវដ្ដីក៏ដោយ ប៉ុន្តែស្ថាប័នផ្ទាល់តែងហៅខ្លួនឯងថាជា "កាសែត"។ ដោយសារតែខ្លឹមសារស៊ីជម្រៅនិងគុណភាពនៃការវិភាគ The Economist ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទស្សនាវដ្ដីមួយដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ ខ្លឹមសាររបស់ The Economist គ្របដណ្តប់ទៅលើមុខវិជ្ជាជាច្រើន រួមមាន សេដ្ឋកិច្ច ជំនួញ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ បច្ចេកវិទ្យា និងវប្បធម៌។ វាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះសម្រាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយសារព័ត៌មានទិន្នន័យ និងការផ្តោតលើការវិភាគបកស្រាយ ជាជាងការរាយការណ៍ព័ត៌មានសុទ្ធសាធ។ តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា ទម្រង់នេះបានទទួលទាំងការរិះគន់និងការកោតសរសើរ។ ការសរសេរនិងការកែសម្រួលភាគច្រើនធ្វើឡើងនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប៉ុន្តែ The Economist ក៏មានការិយាល័យកែសម្រួលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅទីក្រុងធំៗក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ី និងមជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អគារ Smithson Plaza ដែលធ្លាប់ជាទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ The Economist នៅ St James's Street ទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា អគារដែលធ្លាប់ជាទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ The Economist មានឈ្មោះថា Smithson Plaza (ត្រូវបានគេស្គាល់មុននេះថាជា The Economist Building)។ អគារនេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ City of Westminster នៃទីក្រុងឡុងដ៍ តាមបណ្តោយផ្លូវ St James's Street ហើយបានបម្រើការជាទីស្នាក់ការរហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៧។ បច្ចុប្បន្ន The Economist បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំង ប៉ុន្តែរក្សាបាននូវវត្តមានអន្តរជាតិយ៉ាងរឹងមាំ ដោយមានបុគ្គលិកនិងអ្នកកែសម្រួលនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា។ ទស្សនាវដ្ដីនេះសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស ហើយមានអ្នកអានទូទាំងសកលលោក ដែលរួមមានអ្នកដឹកនាំធុរកិច្ច អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ អ្នកសិក្សា និងនិស្សិតជាដើម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គម្របទំព័រនៃទស្សនាវដ្ដី The Economist លេខចេញផ្សាយដំបូង ថ្ងៃទី ២ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៤៣ ប្រភព: Wikipedia

The Economist ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៤៣ ដោយលោក James Wilson ដែលជាពាណិជ្ជករស្កុតឡេន។ តាមវិគីភីឌា ការចេញផ្សាយលើកដំបូងគឺនៅថ្ងៃទី ២ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៤៣ ក្នុងគោលបំណងគាំទ្រដល់យុទ្ធនាការលុបបំបាត់ពន្ធនាំចូលគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដែលគេស្គាល់ថាជា Corn Laws។ គោលនយោបាយទាំងនេះត្រូវបានគេរិះគន់ថាបានធ្វើឱ្យតម្លៃម្ហូបអាហារកើនឡើង ហើយលោក Wilson ចង់ឱ្យមានពាណិជ្ជកម្មសេរីដើម្បីផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក The Economist បានវិវត្តទៅជាសំឡេងដ៏មានឥទ្ធិពលសម្រាប់សេរីនិយមបុរាណ។ វាបានតស៊ូមតិយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនសម្រាប់គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចបែប laissez-faire ការប្រឆាំងនឹងការគាំពារនិយម និងការលើកកម្ពស់គោលគំនិតពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង។ ក្នុងកំឡុងសតវត្សរ៍ទី ២០ ទស្សនាវដ្ដីនេះបានពង្រីកវិសាលភាពរបស់ខ្លួនឱ្យគ្របដណ្តប់លើប្រធានបទសង្គម និងនយោបាយពិភពលោកផងដែរ ដោយរក្សាបាននូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាប្រភពវិភាគដ៏មុតស្រួច។ នៅឆ្នាំ ២០១៥ លោកស្រី Zanny Minton Beddoes ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកនិពន្ធនាយក។ តាមវិគីភីឌា គាត់ជាស្ត្រីដំបូងគេដែលបានកាន់តំណែងនេះ ហើយបានចូលរួមជាមួយ The Economist តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៤ ក្នុងនាមជាអ្នកយកព័ត៌មានផ្នែកទីផ្សារកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ (emerging markets)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

រូបសំណាក Adam Smith (ស្តាំ) និង David Hume (ឆ្វេង) ដែលជានិមិត្តរូបនៃជំនឿលើគោលនយោបាយ laissez-faire និងពាណិជ្ជកម្មសេរី ប្រភព: Wikipedia

និមិត្តរូបសំខាន់របស់ The Economist ត្រូវបានតំណាងតាមរយៈគំនិតរបស់អ្នកសេដ្ឋកិច្ច Adam Smith និងទស្សនវិទូ David Hume។ តាមវិគីភីឌា ជំនឿស្នូលរបស់ទស្សនាវដ្ដីនេះរួមមាន ការគាំទ្រគោលនយោបាយ laissez-faire ភាពខ្លួនទីពឹងខ្លួន ការប្រឆាំងនឹងការគាំពារក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងការលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្មសេរី។ គោលជំហរទាំងនេះបានធ្វើឱ្យ The Economist ក្លាយជាសម្លេងដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងការជជែកវែកញែកអំពីគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសកល ពីពាណិជ្ជកម្មរហូតដល់ពន្ធដារ។ ក្រៅពីខ្លឹមសារ The Economist ក៏មានលក្ខណៈវប្បធម៌ពិសេសផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង វារក្សាប្រពៃណីអនាមិកភាពរបស់អ្នកនិពន្ធ ដែលមានន័យថាអត្ថបទភាគច្រើនមិនបានចុះឈ្មោះអ្នកសរសេរទេ ដើម្បីបង្ហាញថាទស្សនៈដែលបានបញ្ចេញគឺជាសំឡេងរួមរបស់ស្ថាប័ន។ ចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយទៀតគឺការរចនាគម្របទស្សនាវដ្ដី ដែលជាធម្មតាប្រើរូបភាពបែបគំនូរលេងសើចបែបកំប្លែង (caricature) ដើម្បីផ្ដល់ជាការអត្ថាធិប្បាយលើព្រឹត្តិការណ៍បច្ចុប្បន្ន។ តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា The Economist លេចធ្លោខាងសារព័ត៌មានទិន្នន័យ។ ឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីមួយគឺ "Big Mac Index" ដែលប្រើតម្លៃហាំប៊ឺហ្គឺ Big Mac ដើម្បីប្រៀបធៀបអំណាចទិញនៃរូបិយវត្ថុផ្សេងៗ។ លើសពីនេះ The Economist ក៏បោះពុម្ពសៀវភៅណែនាំបច្ចេកទេស និងរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវពិសេសជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបម្រើជាឯកសារយោងសម្រាប់អ្នកជំនាញជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ទំព័រមួយពីទស្សនាវដ្ដី The Economist ត្រូវបានហែកចេញដោយនាយកដ្ឋានត្រួតពិនិត្យការផ្សាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ប្រភព: Wikipedia

ក្រោមការកែសម្រួលរបស់លោកស្រី Zanny Minton Beddoes, The Economist បន្តជាប្រភពវិភាគព័ត៌មានដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ តាមវិគីភីឌា ទស្សនាវដ្ដីនេះបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាត្រួតពិនិត្យនៅក្នុងប្រទេសចិន។ នៅក្នុងបណ្ណាល័យសាធារណៈខេត្តលាវនីង ទំព័រទី ២៨ នៃទស្សនាវដ្ដីចេញផ្សាយថ្ងៃទី ១ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩ ដែលចុះផ្សាយអំពីការតវ៉ានៅទីលានធៀនអានម៉េនឆ្នាំ ១៩៨៩ ត្រូវបានគេហែកចេញ។ សកម្មភាពនេះបង្ហាញពីភាពតានតឹងរវាងទស្សនាវដ្ដីឯករាជ្យនិងរដ្ឋាភិបាលដែលគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើព័ត៌មាន។ បច្ចុប្បន្ន The Economist ក៏កំពុងពង្រីកវេទិកាឌីជីថលរបស់ខ្លួនតាមរយៈកម្មវិធីស្តាប់ (podcasts) កម្មវិធីទូរស័ព្ទ និងព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មាន។ វាបន្តគ្របដណ្តប់លើរឿងរ៉ាវសំខាន់ៗដូចជា សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍនៃបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា The Economist អាចផ្តល់នូវទស្សនវិស័យអន្តរជាតិយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដែលជួយពង្រីកការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយសកល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។