ប្រធានបទ Topic
តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិក
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកគឺជាក្រុមនៃប្រភេទតន្ត្រីដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិក បច្ចេកវិទ្យាតន្ត្រីផ្អែកលើសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកទូទៅក្នុងការបង្កើតសំឡេង។ វារួមបញ្ចូលទាំងតន្ត្រីដែលបង្កើតដោយប្រើវិធីសាស្រ្តអេឡិចត្រូនិកសុទ្ធ និងប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូមេកានិក។ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកសុទ្ធពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការបង្កើតសំឡេងតាមរយៈសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិក ដូចជាអូស៊ីឡាទ័រអេឡិចត្រូនិក ម៉ាស៊ីនស្យេរមីន (theremin) ឬម៉ាស៊ីនសំយោគសំឡេង (synthesizer) ដោយមិនចាំបាច់មានរលកសំឡេងដែលបង្កើតដោយមធ្យោបាយមេកានិកជាមុនសិននោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូមេកានិកមានផ្នែកមេកានិកដូចជាខ្សែរឬញញួរ ដែលបង្កើតរលកសំឡេង ហើយផ្នែកអេឡិចត្រូនិកដូចជាឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាម៉ាញេទិក ឧបករណ៍ពង្រីកថាមពល និងឧបករណ៍បំពងសំឡេង ដំណើរការសញ្ញាអគ្គិសនីហើយបម្លែងវាត្រឡប់ទៅជារលកសំឡេងវិញ។ ឧទាហរណ៍ដំបូងៗរួមមាន Telharmonium ម៉ាស៊ីនហាម៉ុន (Hammond organ) ព្យាណូអេឡិចត្រូនិក និងហ្គីតាអេឡិចត្រូនិក។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកបានកើតចេញពីការពិសោធន៍នៅដើមសតវត្សទី ២០ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។ ឧបករណ៍ Telharmonium ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧបករណ៍តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកដំបូងគេ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Thaddeus Cahill នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៧។ ក្រោយមក ឧបករណ៍ theremin ដែលបង្កើតដោយលោក Leon Theremin ជនជាតិរុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩២០ បានក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏ល្បីមួយ ដែលអាចគ្រប់គ្រងសំឡេងដោយគ្មានការប៉ះរាងកាយ។
អ្នកនិពន្ធនិងអ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើននៅអឺរ៉ុបបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិក។ លោក Karlheinz Stockhausen ជាអ្នកនិពន្ធតន្ត្រីជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ បានធ្វើការយ៉ាងសកម្មនៅស្ទូឌីយោតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកនៃស្ថានីយវិទ្យុ WDR ក្នុងទីក្រុងខឹឡូញ ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ហើយបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់បច្ចេកទេសសំយោគសំឡេងអេឡិចត្រូនិក តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ លើសពីនេះ នៅប្រទេសជប៉ុន ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដំបូងៗដូចជាម៉ាស៊ីន Yamaha Magna Organ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៥ ក៏បានបង្ហាញពីការចូលរួមរបស់អាស៊ីក្នុងវិស័យនេះដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ការវិវត្តនៃតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបង្កើតឧបករណ៍ដូចជា Telharmonium នៅចុងសតវត្សទី ១៩។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩២០ និង ១៩៣០ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកផ្សេងទៀតដូចជាម៉ាស៊ីន Ondes Martenot និង Trautonium ក៏ត្រូវបានបង្កើតដែរ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ស្ទូឌីយោតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកបានលេចឡើងនៅអឺរ៉ុប ដូចជាស្ទូឌីយោនៃស្ថានីយវិទ្យុ ORTF នៅប្រទេសបារាំង ស្ទូឌីយោ WDR នៅអាល្លឺម៉ង់ និងស្ទូឌីយោ RAI នៅអ៊ីតាលី ដែលបានផ្តល់លទ្ធភាពដល់អ្នកនិពន្ធក្នុងការពិសោធជាមួយសំឡេងអេឡិចត្រូនិក។
ការអភិវឌ្ឍម៉ាស៊ីនសំយោគសំឡេង (synthesizer) បានក្លាយជាចំណុចសំខាន់។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ម៉ាស៊ីន RCA Mark II Sound Synthesizer ត្រូវបានបង្កើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាឧបករណ៍សំយោគសំឡេងខ្នាតធំដំបូងគេ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ លោក Robert Moog បានបង្កើតម៉ាស៊ីនសំយោគ Moog ដែលជាឧបករណ៍សម្រាប់ការសម្តែងផ្ទាល់ ហើយបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់តន្ត្រីប្រជាប្រិយ។ ម៉ាស៊ីន Mini-Moog ដែលចេញលក់នៅឆ្នាំ ១៩៧០ បានធ្វើឱ្យតម្លៃឧបករណ៍សំយោគសំឡេងកាន់តែសមរម្យ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យតន្ត្រីករជាច្រើនប្រើប្រាស់វា។
ការមកដល់នៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងកុំព្យូទ័របានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរថ្មី។ វិគីភីឌា បានបញ្ជាក់ថា កុំព្យូទ័រ CSIRAC របស់អូស្ត្រាលី ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីចាក់តន្ត្រីជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៥១។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ឧបករណ៍សំយោគសំឡេងឌីជីថលដូចជា Yamaha DX7 បានក្លាយជាការពេញនិយម ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាសំយោគ FM ហើយបានកំណត់និយមន័យនៃសំឡេងតន្ត្រីប៉ុបក្នុងសម័យនោះ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកមានឥទ្ធិពលវប្បធម៌និងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំ។ តាមរយៈវិគីភីឌា ឧបករណ៍ដូចជាម៉ាស៊ីនសំយោគសំឡេង Mini-Moog និង Yamaha DX7 បានធ្វើឱ្យផលិតកម្មតន្ត្រីកាន់តែអាចចូលដំណើរការបាន ហើយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រភេទតន្ត្រីដូចជាឌីស្កូ ហ៊ីបហប និងតន្ត្រីរាំអេឡិចត្រូនិក (EDM)។ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវដូចជា IRCAM នៅប្រទេសបារាំង ក៏បានរួមចំណែកដល់ការស្រាវជ្រាវសំឡេងនិងតន្ត្រីកុំព្យូទ័រ។
ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកបានបង្កើតទីផ្សារសម្រាប់ឧបករណ៍តន្ត្រី កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ និងព្រឹត្តិការណ៍តន្ត្រីធំៗ។ ពិធីបុណ្យតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកនៅអឺរ៉ុប ដូចជា Weekend Festival នៅអេស្តូនី (ឆ្នាំ ២០១៦) បានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាច្រើន និងបង្កើតចំណូលសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន នេះបើតាមវិគីភីឌា។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ តន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកកំពុងបន្តវិវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ តន្ត្រី EDM នៅតែជាប្រភេទដ៏ពេញនិយម ខណៈដែលប្រភេទរងថ្មីៗដូចជា future bass និង lo-fi កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗនៅជុំវិញពិភពលោក ដូចជា Weekend Festival ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាព បញ្ជាក់ថាតន្ត្រីប្រភេទនេះនៅតែជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃវប្បធម៌យុវវ័យ។
វិគីភីឌាក៏បានរាយការណ៍ផងដែរថា ក្រុមតន្ត្រីដូចជា New Order ដែលបានសម្តែងនៅប្រទេសឈីលី ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ បានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកយ៉ាងទូលំទូលាយ បង្ហាញពីនិរភាពនៃតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិកក្នុងសម័យទំនើប។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការនេះអាចជួយឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់អំពីវប្បធម៌សកល និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើវិស័យតន្ត្រីនៅកម្ពុជា។