ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ការអភិវឌ្ឍថាមពល គឺជាវិស័យសកម្មភាពដែលផ្ដោតលើការទទួលបានប្រភពថាមពលពីធនធានធម្មជាតិ ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល រួមមានអគារ បរិក្ខារ និងប្រព័ន្ធសម្រាប់ផលិត បំប្លែង បញ្ជូន និងចែកចាយថាមពលពីប្រភពទាំងនោះទៅកាន់អ្នកប្រើប្រាស់ ។ សកម្មភាពក្នុងវិស័យនេះរួមមានការផលិតថាមពលពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល (ធ្យូងថ្ម ប្រេង ឧស្ម័នធម្មជាតិ) ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ និងប្រភពកកើតឡើងវិញ (ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ ទឹក កំដៅផែនដី ជីវម៉ាស) ព្រមទាំងការស្ដារ និងប្រើប្រាស់ថាមពលដែលខ្ជះខ្ជាយឡើងវិញ ។

ការអភិរក្សថាមពល និងវិធានការប្រសិទ្ធភាព អាចកាត់បន្ថយតម្រូវការថាមពល និងផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សង្គមតាមរយៈការកែលម្អបញ្ហាបរិស្ថាន ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីទិន្នន័យប្រើប្រាស់ថាមពលសកលក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដែលប្រភពហ្វូស៊ីលនៅតែគ្របដណ្ដប់ ប៉ុន្តែថាមពលកកើតឡើងវិញកំពុងមានកំណើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia ប្រជាជាតិកំពុងអភិវឌ្ឍបានបង្កើនចំណែកនៃការប្រើប្រាស់ថាមពលពិភពលោកយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍១៩៧០ ខណៈប្រទេសឧស្សាហកម្មមានការថមថយចំណែក ។ កំណើននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពង្រីកសេដ្ឋកិច្ច និងការកើនឡើងប្រជាជន ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលមានទីតាំងនៅគ្រប់តំបន់ដែលមានធនធាន ដូចជាអណ្ដូងប្រេងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា អណ្ដូងឧស្ម័ននៅកាតារ និងរោងចក្រវារីអគ្គិសនីនៅតំបន់ភ្នំអាស៊ី ។

ខ្សែបញ្ជូនអគ្គិសនីតង់ស្យុងខ្ពស់ (ដូចរូបភាពពីកាតារ) អនុញ្ញាតឱ្យដឹកជញ្ជូនថាមពលពីកន្លែងផលិតទៅកាន់តំបន់ប្រើប្រាស់ឆ្ងាយៗ ។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនេះ អាចទទួលបានការងារ ប៉ុន្តែក៏អាចប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងការផ្លាស់ទីលំនៅផងដែរ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលបានដំណើរការអស់ជាច្រើនសតវត្ស ។ ដំបូងឡើយ មនុស្សប្រើភ្លើងពីការដុតឧស (ដូចរូបភាពក្ដារដុតឧស) និងកម្លាំងខ្យល់ ឬទឹកសម្រាប់ធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗ ។ រូបភាពពី Doel បែលហ្ស៊ិក បង្ហាញម៉ាស៊ីនកិនខ្យល់សតវត្សទី១៧ និងរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរសតវត្សទី២០ ជានិមិត្តរូបនៃការវិវត្តនេះ ។

បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សទី១៨-១៩ បានជំរុញការប្រើប្រាស់ធ្យូងថ្មក្នុងម៉ាស៊ីនចំហាយ ហើយរោងចក្រអគ្គិសនីដំបូងបានបង្កើតឡើង ។ នៅសតវត្សទី២០ ការរកឃើញប្រេង និងឧស្ម័ន រួមជាមួយបច្ចេកវិទ្យាខួង (ដូចរូបភាព BarnettShaleDrilling) បានផ្លាស់ប្ដូរទិដ្ឋភាពថាមពល ។ ទួរប៊ីនចំហាយ (រូបភាព Turbogenerator01) បានធ្វើឱ្យការផលិតអគ្គិសនីមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ។ ក្រោយមក ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរបានលេចចេញនៅទសវត្សរ៍១៩៥០ ហើយគ្រោះអាសន្នដូចហ្វូគូស៊ីម៉ា (២០១១) បានជះឥទ្ធិពលដល់គោលនយោបាយថាមពលជាសកល ។

ចុងសតវត្សទី២០ និងដើមសតវត្សទី២១ មានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាទួរប៊ីនខ្យល់នៅម៉ុងហ្គោលីខាងក្នុង និងបន្ទះសូឡានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ។ រោងចក្រវារីអគ្គិសនីធំៗដូចជា Three Gorges Dam ដែលមានសមត្ថភាព ២២.៥០០ មេហ្កាវ៉ាត់ ក៏ជាឧទាហរណ៍នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើបដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើប្រព័ន្ធថាមពល និងសង្គម ។ បច្ចេកវិទ្យាស្តុកថាមពល ដូចជារោងចក្របូមទឹកស្តុក (Pumped-storage hydroelectricity) នៅវេលស៍ ចក្រភពអង់គ្លេស ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់មិនទៀងទាត់ពីប្រភពកកើតឡើងវិញ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិស័យថាមពលដើរតួជាសសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ។ តាម Wikipedia ការផលិត និងការប្រើប្រាស់ថាមពលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើតម្លៃទំនិញ អតិផរណា និងស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ។ ប្រទេសនាំចេញថាមពលដូចជា កាតារ និងរុស្ស៊ី ទទួលបានចំណូលយ៉ាងសំខាន់ពីធនធានទាំងនេះ ។ ទន្ទឹមនេះ ការវិនិយោគលើថាមពលស្អាតកំពុងបង្កើតឱកាសការងារថ្មីៗ ជាពិសេសនៅក្នុងឧស្សាហកម្មដំឡើង និងថែទាំប្រព័ន្ធសូឡា និងខ្យល់ ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ឥរិយាបថរបស់សាធារណៈចំពោះប្រភពថាមពលបានផ្លាស់ប្ដូរ ។ រូបភាពពីការស្ទង់មតិ Ipsos (ដកស្រង់ដោយ Wikipedia) បង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះនៃការគាំទ្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរនៅទូទាំងពិភពលោកក្រោយឆ្នាំ២០១១ ខណៈថាមពលកកើតឡើងវិញទទួលបានការគាំទ្រខ្ពស់ ។ សង្គមជាច្រើនបានទទួលយកវប្បធម៌អភិរក្ស ដូចជាការប្រើប្រាស់អំពូល Compact Fluorescent Lamp (CFL) ដែលពេញនិយមនៅអាមេរិកខាងជើងតាំងពីទសវត្សរ៍១៩៩០ ដើម្បីសន្សំសំចៃអគ្គិសនី និងប្រាក់កាស ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសតវត្សទី២១ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលកំពុងស្ថិតនៅចំណុចកណ្ដាលនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។ តាម Wikipedia ការអភិរក្សថាមពល និងវិធានការប្រសិទ្ធភាព មានសក្ដានុពលក្នុងការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងការពារបរិស្ថាន ។ ពិភពលោកកំពុងផ្លាស់ប្ដូរពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលទៅកាន់ប្រភពកកើតឡើងវិញ ដោយមានការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើបណ្ដាញអគ្គិសនីឆ្លាតវៃ (smart grid) និងប្រព័ន្ធស្តុកថាមពល ដើម្បីគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់ដែលមិនទៀងទាត់ ។

សម្រាប់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលកំពុងមានកំណើនតម្រូវការថាមពល (ស្របតាមនិន្នាការសកលក្នុងរូបភាពខាងលើ) ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលដែលមាននិរន្តរភាព គឺជាកត្តាគន្លឹះសម្រាប់សន្តិសុខថាមពល និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ។ គម្រោងថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាកសិដ្ឋានពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងទំនប់វារីអគ្គិសនី កំពុងត្រូវបានអនុវត្ត ខណៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ដូចជាបណ្ដាញអគ្គិសនីអាស៊ាន ក៏កំពុងពង្រឹងដើម្បីចែករំលែកធនធានផងដែរ ។