ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គោលនយោបាយថាមពល គឺជាយុទ្ធសាស្រ្ត និងការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលទាក់ទងនឹងការផលិត ការចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់ថាមពលនៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចមួយ។ យោងតាមវីគីភីឌា ថាមពលគឺជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ដំណើរការសេដ្ឋកិច្ចទំនើប ព្រោះវាត្រូវការសម្រាប់វិស័យជាច្រើន ដូចជា ឧស្សាហកម្ម ដឹកជញ្ជូន កសិកម្ម និងលំនៅដ្ឋាន។ សមាសធាតុសំខាន់ៗនៃគោលនយោបាយថាមពលរួមមាន ច្បាប់ សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ការឧបត្ថម្ភធនថាមពល និងបច្ចេកទេសគោលនយោបាយសាធារណៈផ្សេងទៀត។

គោលនយោបាយថាមពលមានគោលដៅចម្បងៗដូចជា ធានាសន្តិសុខថាមពល (ការផ្គត់ផ្គង់ប្រកបដោយស្ថិរភាព) កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងធានាតម្លៃសមរម្យសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសជាច្រើនកំពុងផ្តល់អាទិភាពដល់ការផ្លាស់ប្តូរទៅរកប្រភពថាមពលស្អាត និងកកើតឡើងវិញ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប្រភពថាមពលទាំងនោះរួមមាន ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល (ធ្យូងថ្ម ប្រេង ឧស្ម័ន) ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ និងថាមពលកកើតឡើងវិញ (ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ វារីអគ្គិសនី)។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គោលនយោបាយថាមពលជាផ្លូវការបានចាប់កំណើតឡើងយ៉ាងច្បាស់ក្នុងសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលថាមពលក្លាយជាកត្តាយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម និងយោធា។ មុនពេលនោះ ប្រទេសនានាពឹងផ្អែកលើធ្យូងថ្មជាចម្បង ហើយមិនសូវមានការអន្តរាគមន៍ពីរដ្ឋាភិបាលខ្លាំងក្លាទេ។ ការរីកចម្រើននៃម៉ាស៊ីនចំហាយទឹក និងរថភ្លើងបានបង្កើនតម្រូវការធ្យូងថ្ម ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយរួមនៅឡើយ។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ប្រេងបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនចាប់ផ្តើមរៀបចំគោលនយោបាយថាមពលដើម្បីការពារសន្តិសុខផ្គត់ផ្គង់។ វិបត្តិប្រេងឆ្នាំ១៩៧៣ ដែលបង្កឡើងដោយការហាមឃាត់របស់អង្គការ OPEC បានធ្វើឱ្យប្រទេសនានាដឹងពីភាពចាំបាច់នៃការធ្វើពិពិធកម្មប្រភពថាមពល និងការបង្កើតស្តុកទុកជាតិ។ យោងតាមវីគីភីឌា ព្រឹត្តិការណ៍នេះបាននាំឱ្យមានការបង្កើតទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤។ ក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នា ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរបានក្លាយជាជម្រើសដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសមួយចំនួន ដោយសារវាផ្តល់អគ្គិសនីគ្មានការបំភាយឧស្ម័នកាបូនិក។ ប៉ុន្តែ គ្រោះថ្នាក់ធំៗដូចជា Three Mile Island ឆ្នាំ១៩៧៩ Chernobyl ឆ្នាំ១៩៨៦ និង Fukushima ឆ្នាំ២០១១ បានធ្វើឱ្យសាធារណជនព្រួយបារម្ភ និងជំរុញឱ្យប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា អាល្លឺម៉ង់ សម្រេចបិទរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរ។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ការព្រួយបារម្ភអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានជំរុញឱ្យគោលនយោបាយថាមពលផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ កិច្ចព្រមព្រៀងក្យូតូ (ឆ្នាំ១៩៩៧) និងកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស (ឆ្នាំ២០១៥) គឺជាជំហានសំខាន់ៗក្នុងការតម្រង់ទិសគោលនយោបាយថាមពលពិភពលោកឆ្ពោះទៅរកថាមពលកកើតឡើងវិញ និងប្រសិទ្ធភាពថាមពល។

ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃតម្លៃបច្ចេកវិទ្យាពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់ បានធ្វើឱ្យថាមពលកកើតឡើងវិញក្លាយជាជម្រើសប្រកួតប្រជែងជាមួយឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ ប្រទេសជាច្រើន ដូចជា អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តគោលនយោបាយបិទរោងចក្រធ្យូងថ្ម និងជំរុញការវិនិយោគក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលស្អាត។ រដ្ឋាភិបាលបានប្រើឧបករណ៍ដូចជា ពន្ធអនុគ្រោះ ការឧបត្ថម្ភធន និងស្តង់ដារប្រសិទ្ធភាពថាមពល ដើម្បីដឹកនាំការផ្លាស់ប្តូរនេះ។ យោងតាមវីគីភីឌា កត្តាទាំងនេះបានជំរុញឱ្យគោលនយោបាយថាមពលក្លាយជាផ្នែកកណ្តាលនៃកិច្ចប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន គោលនយោបាយថាមពលកំពុងទទួលរងសម្ពាធពីកត្តាជាច្រើន។ សង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែន ដែលបានផ្ទុះឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២២ បានបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃការពឹងផ្អែកលើប្រភពថាមពលតែមួយ។ សហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់ចេញគំនិតផ្តួចផ្តើម REPowerEU ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលឧស្ម័នពីរុស្ស៊ី និងពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរទៅរកថាមពលស្អាត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ តម្រូវការថាមពលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងប្រជាជន ដែលធ្វើឱ្យគោលនយោបាយថាមពលក្លាយជាបញ្ហាស្នូលសម្រាប់បណ្តាប្រទេសនៅទីនេះ។

សម្រាប់កម្ពុជា គោលនយោបាយថាមពលកំពុងត្រូវបានកែសម្រួលឥតឈប់ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការក្នុងស្រុក និងកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អាស៊ាន និងវីគីភីឌា កម្ពុជាពឹងផ្អែកលើវារីអគ្គិសនី ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងរោងចក្រថាមពលធ្យូងថ្មសម្រាប់ផលិតអគ្គិសនី។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញផែនការអភិវឌ្ឍន៍ថាមពល (PDP) ដែលមានគោលដៅបង្កើនចំណែកថាមពលស្អាត និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង។ កម្ពុជាក៏កំពុងសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយមហាអំណាចថាមពលដូចជាចិន និងវៀតណាម ដើម្បីអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ខណៈដែលកំពុងស្វែងរកតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការការពារបរិស្ថាន។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីគោលនយោបាយថាមពលគឺសំខាន់ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់តម្លៃអគ្គិសនី សន្តិសុខផ្គត់ផ្គង់ និងគុណភាពបរិស្ថាន។ ការវិវត្តថ្មីៗដូចជា គម្រោង LNG ការពង្រីកវារីអគ្គិសនីនៅតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ និងការតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន គឺជាប្រធានបទដែល KhmerPulse នឹងបន្តតាមដានជូន។