ភាសាអង់គ្លេស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ភាសាអង់គ្លេស គឺជាភាសាមួយស្ថិតក្នុងក្រុមភាសាហ្សែរម៉ានិកខាងលិច នៃអំបូរភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ភាសានេះបានកើតឡើងដំបូងនៅប្រទេសអង់គ្លេសក្នុងយុគសម័យកណ្តាល ហើយបានវិវត្តទៅជាភាសាសកលដ៏សំខាន់មួយ។ ឈ្មោះ «អង់គ្លេស» បានមកពីក្រុមជនជាតិហ្សែរម៉ានិកឈ្មោះ «អង់គ្លែស» (Angles) ដែលបានធ្វើចំណាកស្រុកមកកាន់កោះអង់គ្លេសក្រោយការដួលរលំនៃអាណាចក្ររ៉ូម។

បច្ចុប្បន្ន ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានគេចាត់ទុកជាភាសាដែលមានអ្នកនិយាយច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយគិតទាំងអ្នកនិយាយដើមកំណើត និងអ្នកនិយាយជាភាសាទីពីរ។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា នេះគឺដោយសារតែឥទ្ធិពលសកលនៃអតីតចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះជាមានអ្នកនិយាយសរុបច្រើនជាងគេ ភាសាអង់គ្លេសគ្រាន់តែជាភាសាដើមដែលនិយាយច្រើនជាងគេទី៣ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីភាសាចិនកុកងឺ និងភាសាអេស្ប៉ាញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ភាសាអង់គ្លេសគឺជាភាសាដើមនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនធំ ដូចជា ចក្រភពអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា និងញូវហ្សៀឡង់។ លើសពីនេះ ប្រទេសជាច្រើននៅអាហ្វ្រិក និងអាស៊ី ដូចជា ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌា ប្រើភាសាអង់គ្លេសជាភាសាទីពីរផ្លូវការ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីភាគរយប្រជាជនអាមេរិកដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេសនៅផ្ទះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពសម្បូរបែបនៃភាសានៅក្នុងសង្គមមួយដែលមានជនអន្តោប្រវេសន៍ច្រើន។

តាមវិគីភីឌា ភាសាអង់គ្លេសមានអ្នកនិយាយសរុបច្រើនជាងគេ និងជាភាសាដែលគេរៀនច្រើនបំផុតទូទាំងពិភពលោក។ អ្នកនិយាយជាភាសាទីពីរមានចំនួនលើសពីអ្នកនិយាយដើមកំណើត ដែលជាលក្ខណៈពិសេសមួយធៀបនឹងភាសាធំៗផ្សេងទៀត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានគេចាត់ទុកថាចាប់ផ្ដើមនៅប្រហែលសតវត្សទី៥ គ.ស. នៅពេលដែលកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិហ្សែរម៉ានិក រួមមាន អង់គ្លូស (Angles) សាក់សុន (Saxons) និងជូត (Jutes) បានធ្វើដំណើរមកកាន់កោះអង់គ្លេស ហើយបាននាំយកភាសារបស់ខ្លួនមកជាមួយ។ តាមវិគីភីឌាខ្មែរ ការវិវត្តនេះបានចាប់ផ្ដើមនៅប្រទេសអង់គ្លេសក្នុងសតវត្សទី៥ គ.ស.។ ភាសានេះត្រូវបានគេហៅថា «ភាសាអង់គ្លេសសម័យបុរាណ» (Old English) ហើយមានលក្ខណៈខុសគ្នាឆ្ងាយពីភាសាអង់គ្លេសសម័យទំនើប។ ស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រមួយក្នុងចំណោមស្នាដៃដំបូងបំផុតដែលនៅរស់រានមានជីវិតគឺកំណាព្យបេវូលហ្វ (Beowulf) ដែលត្រូវបានចងក្រងរវាងឆ្នាំ៩៧៥ និង ១០២៥។ សាច់រឿងចាប់ផ្ដើមដោយប្រយោគថា «Hƿæt ƿē Gārde na in gēardagum...» ដែលមានន័យថា «សូមស្តាប់! យើងបានឮពីភាពរុងរឿងកាលពីជំនាន់មុនៗ នៃស្តេចដាណឺស...»។

ក្រោយមក ការលុកលុយរបស់ពួកន័រមែន (Norman) ក្នុងឆ្នាំ១០៦៦ បាននាំមកនូវឥទ្ធិពលភាសាបារាំងយ៉ាងខ្លាំង ដែលបានផ្លាស់ប្តូរភាសាអង់គ្លេសទៅជា «ភាសាអង់គ្លេសសម័យកណ្តាល» (Middle English)។ ចាប់ពីសតវត្សទី១៥ មក ការផ្លាស់ប្តូរសូរស័ព្ទដ៏ធំមួយ (Great Vowel Shift) បានកើតឡើង ហើយបានធ្វើឱ្យភាសាអង់គ្លេសវិវត្តទៅជាទម្រង់សម័យទំនើប។ ការរីករាលដាលបន្ថែមតាមរយៈអាណានិគមរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងឥទ្ធិពលវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើឱ្យភាសាអង់គ្លេសក្លាយជាភាសាសកលដូចសព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌សកល ភាសាអង់គ្លេសដើរតួនាទីដ៏សំខាន់ជាភាសាសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ពាណិជ្ជកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ តាមវិគីភីឌា ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាភាសាសកល (lingua franca)។ ភាសានេះគ្របដណ្តប់លើវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីអាកាសចរណ៍ បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន រហូតដល់ភាពយន្ត និងតន្ត្រី។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ឥទ្ធិពលនៃភាសាអង់គ្លេសបានជះឥទ្ធិពលដល់ភាសាដទៃទៀតជាច្រើន ដូចដែលឃើញនៅលើសញ្ញានានាដែលមានលាយឡំភាសាអង់គ្លេសជាមួយភាសាក្នុងស្រុក (ដូចភាសាអេស្ប៉ាញក្នុងរូបភាពខាងលើ)។

ការស្ទាត់ជំនាញភាសាអង់គ្លេសបានក្លាយជាតម្រូវការចាំបាច់មួយសម្រាប់បុគ្គលដែលចង់ចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារការងារសកល។ នេះគឺជាមូលហេតុដែលប្រទេសជាច្រើនបានដាក់បញ្ចូលការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសជាផ្នែកសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ខ្លួន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ភាសាអង់គ្លេសមានភាពពាក់ព័ន្ធជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយសារតួនាទីកើនឡើងរបស់ខ្លួនក្នុងវិស័យអប់រំ សេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់អន្តរជាតិ។ តាមវិគីភីឌា ភាសាអង់គ្លេសគឺជាភាសាទីពីរដែលគេរៀនច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយតម្រូវការសម្រាប់ជំនាញភាសានេះនៅតែបន្តកើនឡើង។ ការសិក្សាថ្មីៗអំពីភាពចម្រុះនៃគ្រាមភាសា និងការបញ្ចេញសម្លេង (ដូចក្នុងផែនទីខាងលើដែលបង្ហាញពីលក្ខណៈ non-rhotic — ការមិនបញ្ចេញសំឡេង «r» ក្រោយស្រៈ) ក៏ជួយឲ្យយើងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីការប្រែប្រួលនៃភាសានេះនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ។ ទិន្នន័យពីអាត្លាសនៃភាសាអង់គ្លេសអាមេរិកខាងជើងដែលបានដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា បានបង្ហាញថា ជាង ៥០% នៃតំបន់ទីប្រជុំជននៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានការប្រើប្រាស់សម្លេងបែប non-rhotic យ៉ាងហោចណាស់ក្នុងចំណោមអ្នកនិយាយម្នាក់។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ឥទ្ធិពលនៃភាសាអង់គ្លេសលើបច្ចេកវិទ្យា និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលបានធ្វើឲ្យវាក្លាយជាឧបករណ៍ដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់ការទទួលបានព័ត៌មាន និងការចូលរួមក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិ។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការតភ្ជាប់សកល ការស្ទាត់ជំនាញភាសាអង់គ្លេសកំពុងក្លាយជាកត្តាសម្រេចចិត្តមួយសម្រាប់យុវជនក្នុងការស្វែងរកឱកាសការងារនៅក្រៅប្រទេស និងក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។