ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បញ្ញាសិប្បនិម្មិតសម្រាប់សហគ្រាស (Enterprise AI) សំដៅដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ដូចជា ការរៀនម៉ាស៊ីន (machine learning) ការវិភាគទិន្នន័យធំ (big data analytics) និងការយល់ភាសាធម្មជាតិ (natural language processing) ទៅក្នុងប្រព័ន្ធ និងដំណើរការអាជីវកម្ម ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព កាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងជំរុញការបង្កើតថ្មី។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ការចាប់អារម្មណ៍លើ AI សម្រាប់អាជីវកម្មបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងទសវត្សរ៍កន្លងមក ដោយសារតែការរីកចម្រើននៃថាមពលកុំព្យូទ័រ និងភាពអាចរកបាននៃទិន្នន័យឌីជីថលដ៏សម្បើម។ ឧទាហរណ៍នៃការប្រើប្រាស់ AI ក្នុងសហគ្រាសរួមមាន ការទស្សន៍ទាយនិន្នាការទីផ្សារ ការថែទាំគ្រឿងម៉ាស៊ីនជាមុន (predictive maintenance) និងប្រព័ន្ធជជែកសម្រាប់អតិថិជន (chatbots) ដែលកាត់បន្ថយបន្ទុកការងារមនុស្ស។ សហគ្រាសជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោកពឹងផ្អែកលើ AI ដើម្បីធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មការងារ កែលម្អសេវាកម្មអតិថិជន និងធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមវិគីភីឌា ការអភិវឌ្ឍ និងការទទួលយកបញ្ញាសិប្បនិម្មិតសម្រាប់សហគ្រាសមានការប្រមូលផ្តុំខ្ពស់នៅក្នុងតំបន់អាមេរិកខាងជើង ជាពិសេសនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាទីតាំងនៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា Google, Microsoft, IBM និងក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម (startups) នៅ Silicon Valley។ អឺរ៉ុបក៏មានវត្តមានយ៉ាងសំខាន់ ដោយផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវ និងការដាក់ចេញនូវបទប្បញ្ញត្តិដូចជា AI Act របស់សហភាពអឺរ៉ុប។ នៅតំបន់អាស៊ី ប្រទេសចិនគឺជាអ្នកដឹកនាំមួយ ដោយមានក្រុមហ៊ុនដូចជា Baidu, Alibaba និង Tencent កំពុងអភិវឌ្ឍ AI សម្រាប់សហគ្រាស។ ប្រទេសឥណ្ឌា និងជប៉ុនក៏មានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ នៅក្នុងអាស៊ាន សិង្ហបុរីត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមជ្ឈមណ្ឌល AI ដ៏សំខាន់ ខណៈដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើមទទួលយក AI នៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ កសិកម្ម និងឧស្សាហកម្ម។

ចំពោះ “ប្រជាជន” វិញ សហគមន៍ដែលពាក់ព័ន្ធរួមមាន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យ វិស្វករ AI អ្នកគ្រប់គ្រងធុរកិច្ច និងអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ។ សាកលវិទ្យាល័យឈានមុខដូចជា MIT, Stanford និង Oxford កំពុងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញ AI ឱ្យសហគ្រាសទូទាំងពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ការងារថ្មីៗជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបំពេញតម្រូវការជំនាញ AI ខណៈដែលការងារបុរាណមួយចំនួនកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការអភិវឌ្ឍ AI សម្រាប់សហគ្រាសមានឫសគល់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ នៅពេលដែលគំនិតនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិតត្រូវបានបង្កើតដំបូង ប៉ុន្តែការយកមកប្រើក្នុងអាជីវកម្មពិតប្រាកដចាប់ផ្តើមពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធអ្នកជំនាញ (expert systems) ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីធ្វើត្រាប់តាមការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកឯកទេសក្នុងវិស័យជាក់លាក់។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា នៅអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ និង ១៩៨០ មានរយៈពេលដែលគេហៅថា AI Winter ដោយសារការរំពឹងទុកខ្ពស់តែមិនបានសម្រេច និងការកាត់បន្ថយថវិកាស្រាវជ្រាវ។ ទោះយ៉ាងណា ប្រព័ន្ធ XCON របស់ក្រុមហ៊ុន Digital Equipment Corporation ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨០ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧទាហរណ៍ដំបូងនៃ AI ក្នុងឧស្សាហកម្ម ដោយវាជួយរៀបចំការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធកុំព្យូទ័រ។ នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ និងដើមឆ្នាំ ២០០០ ការជីករកទិន្នន័យ (data mining) និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងអតិថិជន (CRM) បានចាប់ផ្តើមប្រើបច្ចេកទេសស្ថិតិដើម្បីទាញយកព័ត៌មានពីទិន្នន័យ។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១១ នៅពេលដែលកុំព្យូទ័រ Watson របស់ IBM បានឈ្នះពានរង្វាន់ Jeopardy! ដោយបង្ហាញពីសមត្ថភាពនៃការយល់ភាសាធម្មជាតិ និងការដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញ។ នៅឆ្នាំ ២០១២ បដិវត្តន៍ Deep Learning បានចាប់ផ្តើម នៅពេលដែលក្រុមស្រាវជ្រាវប្រើបណ្តាញណឺរ៉ូនជ្រៅឈ្នះការប្រកួត ImageNet ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានទាក់ទាញការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនទៅលើ AI ហើយនាំឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍសេវាកម្ម AI សម្រាប់អាជីវកម្ម។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមហ៊ុន Salesforce បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ Salesforce Einstein ដែលជាប្រព័ន្ធ AI រួមបញ្ចូលក្នុងកម្មវិធី CRM។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាស្ទើរតែទាំងអស់បានចាប់ផ្តើមផ្តល់សេវាកម្ម AI តាមបែបពពក ដូចជា Microsoft Azure AI, Google Cloud AI និង Amazon Web Services (AWS) AI ជាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការទទួលយក AI នៅក្នុងសហគ្រាសបាននាំមកនូវផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌អាជីវកម្ម។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) AI អាចនឹងបន្ថែមទឹកប្រាក់រាប់ពាន់ពាន់លានដុល្លារចូលក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសកលនៅឆ្នាំ ២០៣០ ប៉ុន្តែក៏អាចបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ការងាររាប់លានផងដែរ ជាពិសេសការងារដែលមានលក្ខណៈទម្លាប់ និងអាចធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មបាន។ ការសិក្សាមួយរបស់ក្រុមហ៊ុន McKinsey & Company បានប៉ាន់ប្រមាណថា AI អាចនាំមកនូវកំណើន GDP សកលប្រមាណ ១.២% ក្នុងមួយឆ្នាំនៅពេលដែលវាត្រូវបានទទួលយកយ៉ាងទូលំទូលាយ។ តាមការស្រាវជ្រាវរបស់វិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់ AI ជួយបង្កើនផលិតភាព និងប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែក៏បង្កើនកង្វល់អំពីឯកជនភាព ភាពលម្អៀងនៃក្បួនដោះស្រាយ (algorithmic bias) និងការកើនឡើងនៃវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច។ លើសពីនេះ ការប្រើប្រាស់ AI កំពុងជួយឱ្យសហគ្រាសក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ឆ្លងផុតដំណាក់កាលនៃការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាបុរាណ (leapfrogging) ដោយងាកមកប្រើប្រព័ន្ធឆ្លាតវៃភ្លាមៗ។

ចំពោះវប្បធម៌អាជីវកម្ម ការមកដល់នៃ AI បានផ្លាស់ប្តូររបៀបធ្វើការ ដោយតម្រូវឱ្យបុគ្គលិកមានជំនាញឌីជីថល និងសមត្ថភាពសម្របខ្លួនខ្ពស់។ វប្បធម៌នៃការសម្រេចចិត្តផ្អែកលើទិន្នន័យ (data-driven culture) បានក្លាយជាគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ស្ថាប័នជាច្រើន។ ការប្រើប្រាស់ AI ក៏បានបង្កើតវប្បធម៌នៃការពិសោធន៍ (experimentation) និងការរៀនសូត្រជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងស្ថាប័ន ខណៈដែលការព្រួយបារម្ភអំពីការឃ្លាំមើលកន្លែងធ្វើការក៏កើនឡើងផងដែរ។ អង្គការមួយចំនួនបានបង្កើតក្រមសីលធម៌ AI ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមខាងសីលធម៌។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅឆ្នាំ ២០២៦ បញ្ញាសិប្បនិម្មិតសម្រាប់សហគ្រាសនៅតែជាប្រធានបទក្តៅគគុក ជាពិសេសជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃ AI ជំនាន់ថ្មី (generative AI) ដូចជា ChatGPT Enterprise របស់ OpenAI ដែលបានបើកដំណើរការក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៣ និងដំណោះស្រាយ Gemini សម្រាប់អាជីវកម្មរបស់ Google។ សហគ្រាសជាច្រើនកំពុងស្វែងរកវិធីដើម្បីប្រើប្រាស់ generative AI ដើម្បីសរសេររបាយការណ៍ បង្កើតមាតិកាទីផ្សារ និងធ្វើការវិភាគទិន្នន័យស្មុគ្រស្មាញ។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ សហភាពអឺរ៉ុបបានអនុម័ត AI Act ដែលជាបទប្បញ្ញត្តិដំបូងគេលើ AI ហើយវាប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនដែលផ្តល់សេវា AI នៅក្នុងទីផ្សារអឺរ៉ុប ដែលនេះបណ្តាលឱ្យមានការកែសម្រួលយុទ្ធសាស្ត្រពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទូទាំងពិភពលោក។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុបានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ២០២១-២០៣៥ ដែលលើកទឹកចិត្តដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប រួមមាន AI ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងបានជំរុញការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឌីជីថលផងដែរ។ គួបផ្សំនឹងកំណើននៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាក្នុងស្រុក និងការវិនិយោគពីបរទេស ឱកាសសម្រាប់សហគ្រាសកម្ពុជាក្នុងការទទួលយក AI កំពុងកើនឡើង។ អ្នកអាន KhmerPulse អាចតាមដាននិន្នាការនេះ ដើម្បីយល់ពីរបៀបដែល AI អាចផ្លាស់ប្តូរទីផ្សារការងារ អប់រំ និងអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា។