ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមទំព័រ Wikipedia ពាក្យ "Equity" មិនមែនជាឈ្មោះនៃប្រធានបទតែមួយឡើយ។ ទំព័រនេះត្រូវបានរៀបចំជា «ទំព័របំបែកអត្ថន័យ» ដែលភ្ជាប់អ្នកអានទៅកាន់អត្ថបទផ្សេងៗគ្នា ដែលសុទ្ធតែប្រើពាក្យ "Equity" ដូចគ្នា។ ដូច្នេះ ការយល់អំពីពាក្យនេះ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការដឹងថា តើអ្នកនិពន្ធ ឬអ្នកនិយាយកំពុងសំដៅលើអត្ថន័យណា។

ពាក្យនេះលេចឡើងច្រើនក្នុងវិស័យសំខាន់ៗ ដូចជា ហិរញ្ញវត្ថុ និងគណនេយ្យ, ច្បាប់, និងការពិភាក្សាអំពីយុត្តិធម៌សង្គម។ នៅក្នុងភាសាខ្មែរ គ្មានពាក្យតែមួយដែលគ្របដណ្តប់អត្ថន័យទាំងអស់នេះបានឡើយ ហើយអ្នកបកប្រែច្រើនជ្រើសរើសពាក្យខុសៗគ្នា អាស្រ័យលើបរិបទ។

អត្ថន័យ និងវិស័យប្រើប្រាស់

នៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងគណនេយ្យ "Equity" សំដៅលើចំណែកកម្មសិទ្ធិ ឬដើមទុនរបស់ម្ចាស់ ដែលនៅសល់បន្ទាប់ពីដកបំណុលចេញពីទ្រព្យសកម្ម។ ជាភាសាខ្មែរ គេអាចប្រើ «ដើមទុនម្ចាស់» ឬ «ភាគហ៊ុន» អាស្រ័យលើបរិបទ ដូចជា ពេលនិយាយអំពីភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន ឬចំណែកកម្មសិទ្ធិក្នុងអចលនទ្រព្យ។

នៅក្នុងវិស័យច្បាប់ "Equity" សំដៅលើគោលការណ៍យុត្តិធម៌ ដែលបំពេញបន្ថែមច្បាប់តឹងរ៉ឹង នៅពេលការអនុវត្តច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងនាំឱ្យកើតលទ្ធផលមិនយុត្តិធម៌។ ជាភាសាខ្មែរ គេអាចប្រើ «ធម៌យុត្តិធម៌» ឬ «សមធម៌» ដោយផ្អែកលើបរិបទនៃការពន្យល់។

នៅក្នុងការពិភាក្សាសង្គម "Equity" សំដៅលើយុត្តិធម៌ក្នុងការបែងចែកធនធាន ឱកាស និងការគាំទ្រ ដោយទទួលស្គាល់ថា មនុស្សមានចំណុចចាប់ផ្តើម និងតម្រូវការខុសៗគ្នា។ ពាក្យនេះជាញឹកញាប់ត្រូវបានយកមកប្រៀបធៀបនឹង "Equality" (សមភាព) ដែលសំដៅលើការផ្តល់ឱ្យស្មើគ្នា។ ក្រៅពីនេះ ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានគេប្រើជាឈ្មោះស្ថាប័ន និងអង្គការមួយចំនួនផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាម Wikipedia ទំព័រនេះមិនផ្តល់ប្រវត្តិតែមួយសម្រាប់ "Equity" នោះទេ ព្រោះអត្ថន័យនីមួយៗមានប្រវត្តិដោយឡែកពីគ្នា។ ការយល់ច្រឡំថា អត្ថន័យទាំងអស់នេះជារឿងតែមួយ គឺជាកំហុសធម្មតានៅពេលអានឯកសារឆ្លងភាសា។

ចំពោះអត្ថន័យផ្នែកច្បាប់ ជាទូទៅ គេពន្យល់ថា គោលការណ៍នេះរីកចម្រើនក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់អង់គ្លេស ដោយចាប់ផ្តើមពីការស្នើសុំឱ្យមានដំណោះស្រាយបន្ថែម នៅពេលច្បាប់ធម្មតាមិនផ្តល់ដំណោះស្រាយគ្រប់គ្រាន់។ ក្រោយមក គោលការណ៍ទាំងនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយតុលាការដែលឯកទេសលើរឿងយុត្តិធម៌ ហើយនៅទីបំផុតត្រូវបានបញ្ចូលជាមួយប្រព័ន្ធច្បាប់ធម្មតា។

ចំពោះអត្ថន័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ការលេចឡើងនៃពាក្យនេះពាក់ព័ន្ធនឹងការរីកចម្រើននៃក្រុមហ៊ុនភាគហ៊ុន និងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ ដែលធ្វើឱ្យចំណែកកម្មសិទ្ធិក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលអាចវាស់វែង និងផ្ទេរបាន។ រីឯអត្ថន័យផ្នែកសង្គម វារីកចម្រើនជាមួយការពិភាក្សាអំពីភាពមិនស្មើគ្នានៃឱកាសក្នុងការអប់រំ សុខាភិបាល និងសេដ្ឋកិច្ច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសម័យទំនើប "Equity" ជាគន្លឹះនៃការរៃអង្គាសថវិកាសម្រាប់អាជីវកម្ម។ គេបែងចែកជាទូទៅរវាងការរៃអង្គាសដោយលក់ចំណែកកម្មសិទ្ធិ និងការខ្ចីប្រាក់ដែលត្រូវសងវិញជាមួយការប្រាក់។ ពាក្យនេះក៏លេចឡើងក្នុងសកម្មភាពវិនិយោគដើមទុនហានិភ័យ និងការវាយតម្លៃក្រុមហ៊ុនផងដែរ។

នៅក្នុងវប្បធម៌នយោបាយ និងឯកសារអភិវឌ្ឍន៍ ពាក្យខ្មែរ «សមធម៌» ត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់ក្នុងការពិភាក្សាអំពីការអប់រំ សុខាភិបាល និងយេនឌ័រ។ ការប្រើប្រាស់បែបនេះបង្ហាញថា ពាក្យនេះមិនត្រឹមតែជាពាក្យបច្ចេកទេសផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាពាក្យគន្លឹះក្នុងការវាស់វែងភាពយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អ្នកអាន KhmerPulse ជួបពាក្យ "Equity" ញឹកញាប់ក្នុងព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេសពេលមានការរាយការណ៍អំពីការវិនិយោគ ការរៃអង្គាសថវិការបស់ក្រុមហ៊ុនថ្មីៗ និងស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ធនាគារ។ ការយល់ពីអត្ថន័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុជួយឱ្យអ្នកអានវាយតម្លៃព័ត៌មានបែបនេះបានកាន់តែច្បាស់។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ការពិភាក្សាអំពីសមធម៌ក្នុងការអប់រំ សុខាភិបាល និងការចូលរួមរបស់ស្ត្រីក៏ជាប្រធានបទដែលអ្នកអានខ្មែរចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។ ដោយសារពាក្យនេះមានអត្ថន័យច្រើន ការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការបកស្រាយ និងការយោងទៅប្រភពដើម គឺជាជំហានចាំបាច់សម្រាប់អ្នកអាន និងអ្នកសារព័ត៌មាន។