ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុន (Eton College) គឺជាសាលាបង្រៀនបែបឧបនិស្ស័យ (boarding school) ឯកជនសម្រាប់ក្មេងប្រុសអាយុពី ១៣ ដល់ ១៨ ឆ្នាំ ស្ថិតនៅទីប្រជុំជនអ៊ីតុន ក្នុងខេត្តប៊ឺកសៀរ (Berkshire) ប្រទេសអង់គ្លេស។ យោងតាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា សាលានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៤៤០ ដោយព្រះមហាក្សត្រហេនរីទី ៦ (Henry VI) នៃចក្រភពអង់គ្លេស ហើយជាសាលាបង្រៀនបែបឧបនិស្ស័យធំជាងគេនៅចក្រភពអង់គ្លេស។

មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុនមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោក ដោយសារភាពជាស្ថាប័នដែលបានផ្តល់ការអប់រំដល់ឥស្សរជនជាច្រើនរូបក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស។ សាលាស្ថិតនៅលើច្រាំងទន្លេថេមស៍ (River Thames) ក្បែរប្រាសាទវីនស័រ (Windsor Castle) ដែលជាលំនៅផ្លូវការមួយរបស់ព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេស បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរាជវង្សតាំងពីដើមមក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុនមានទីតាំងនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសអង់គ្លេស ក្នុងតំបន់សៅថ៍អ៊ីស្ត៍អង់គ្លេន (South East England)។ បរិវេណសាលារួមមានអគារចាស់ៗជាច្រើនដែលមានរចនាបថបុរាណ ដូចជា អគារ College (ជាកន្លែងស្នាក់នៅសម្រាប់សិស្សពូកែ) វិហារ College Chapel និងវាលកីឡាធំទូលាយ។ ច្រកទ្វារចូលសាលា (Porter's Lodge) ក៏ជានិមិត្តរូបស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្បីផងដែរ។

សាលាទទួលសិស្សប្រុសអាយុចន្លោះពី ១៣ ទៅ ១៨ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ តាមរូបភាពក្នុងវិគីភីឌា មានភស្តុតាងថាសមាជិករាជវង្សអង់គ្លេសជាច្រើនរូបបានសិក្សានៅទីនេះ ដូចជាព្រះអង្គម្ចាស់ Henry អ្នកឧកញ៉ានៃគ្លូស៊ិស្ទឺរ (Duke of Gloucester) ដែលបានស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានសិស្សអ៊ីតុននៅឆ្នាំ ១៩១៤។ ទោះបីជាចំនួនសិស្សសរុបមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នៅក្នុងប្រភពក៏ដោយ វិគីភីឌារាយការណ៍ថាអ៊ីតុនគឺជាសាលាឧបនិស្ស័យដែលធំជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមសាលាទាំងអស់នៅចក្រភពអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៤៤០ ដោយព្រះមហាក្សត្រហេនរីទី ៦ នៃចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមឈ្មោះដើម "Kynge's College of Our Ladye of Eton besyde Windesore"។ ការបង្កើតនេះបានធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងផ្តល់ការអប់រំដល់យុវជន ហើយបានវិវត្តបន្តិចម្តងៗពីសាលាតូចមួយទៅជាស្ថាប័នដ៏ធំនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់សាលានេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ ជាឧទាហរណ៍ ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ (ឆ្នាំ ១៩១៤-១៩១៨) សិស្សអ៊ីតុនបានចូលរួមដាំដំណាំក្នុងចម្ការជ័យជំនះ (victory garden) នៅលើវាលកីឡារបស់សាលា ហើយថែមទាំងបានហ្វឹកហាត់ត្រៀមបម្រើយោធាផងដែរ ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតពីបណ្ណសារវិគីភីឌា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ រូបថតឆ្នាំ ១៩១៤ របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ Henry បង្ហាញពីឯកសណ្ឋានបុរាណរបស់សិស្សអ៊ីតុន ដែលរួមមានមួកខ្ពស់ (top hat) និងអាវក្រោះខ្លី ដែលសព្វថ្ងៃលែងប្រើហើយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌របស់មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុនមានលក្ខណៈពិសេស និងសម្បូរបែបដោយប្រពៃណីដ៏យូរលង់។ កីឡាមួយដែលល្បីល្បាញគឺ "ល្បែងជញ្ជាំង" (Eton Wall Game) ដែលគេលេងនៅលើទីលានតូចមួយក្បែរជញ្ជាំងឥដ្ឋ។ រូបថតពីឆ្នាំ ២០០៥ បង្ហាញថាការលេងនេះនៅតែបន្តដល់សតវត្សរ៍ទី ២១។ ម្យ៉ាងទៀត ពិធី "ដង្ហែទូក" (Procession of Boats) នៅថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនា ក៏ជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដ៏សំខាន់ ដែលសិស្សស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានចែវទូកតាមដងទន្លេថេមស៍ (ដូចឃើញក្នុងរូបថតឆ្នាំ ១៩៣២)។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សាលានេះត្រូវបានគេដឹងថាមានកម្រៃសិក្សាខ្ពស់ ដែលធ្វើឲ្យសិស្សភាគច្រើនមកពីគ្រួសារអ្នកមានធនធាន ប៉ុន្តែសាលាក៏មានប្រព័ន្ធអាហារូបករណ៍សម្រាប់សិស្សពូកែផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់ភាសាខ្លីៗពិសេស (slang) និងការរក្សាទំនៀមទម្លាប់ដូចជាការស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានបែបបុរាណ សុទ្ធតែជាអត្តសញ្ញាណដែលធ្វើឲ្យអ៊ីតុនខុសពីសាលាដទៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុននៅតែជានិមិត្តរូបនៃការអប់រំបែបអភិជននៅចក្រភពអង់គ្លេស។ វាបន្តបង្កើតថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងវិស័យនយោបាយ ធុរកិច្ច និងសិល្បៈ ទោះបីជាមានការរិះគន់ពីសង្គមអំពីភាពមិនស្មើគ្នាក្នុងការទទួលបានការអប់រំក៏ដោយ។ សាលាកំពុងខិតខំកែទម្រង់ខ្លួន ដូចជាការបង្កើនភាពចម្រុះនៃសិស្ស និងការពង្រីកកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសម័យថ្មី។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ មហាវិទ្យាល័យអ៊ីតុនជាករណីសិក្សាដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ អំពីរបៀបដែលស្ថាប័នអប់រំប្រពៃណីអាចមានឥទ្ធិពលយូរអង្វែងលើនយោបាយ និងសង្គមជាតិ។ វាបង្ហាញពីតុល្យភាពរវាងការរក្សាកេរ្តិ៍ដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិបទពិភពលោកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។