ប្រធានបទ Topic
សហភាពអឺរ៉ុប
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សហភាពអឺរ៉ុប (EU) គឺជាសហភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានប្រទេសសមាជិកចំនួន ២៧ ដោយភាគច្រើនស្ថិតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។ យោងតាមវិគីភីឌាទាំងភាសាអង់គ្លេស និងភាសាខ្មែរ សហភាពនេះមានផ្ទៃដីសរុប ៤,២៣៣,២៥៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនប្រមាណ ៤៥០ លាននាក់ (ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥)។ ជាមួយនឹងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ប្រមាណ ១៨,៨ ទ្រីលានអឺរ៉ូ សហភាពនេះបង្កើតបានប្រហែលមួយភាគប្រាំមួយនៃទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ EU ត្រូវបានចាត់ទុកជាអង្គភាពនយោបាយពិសេស ដែលផ្សំលក្ខណៈរបស់សហព័ន្ធ និងសហព័ន្ធរដ្ឋ ហើយដំណើរការតាមរយ:ស្ថាប័នរួមដូចជា គណៈកម្មការអឺរ៉ុប សភាអឺរ៉ុប និងក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុប (ដូចបានបង្ហាញក្នុងដ្យាក្រាមរចនាសម្ព័ន្ធពីវិគីភីឌា)។ និមិត្តសញ្ញារបស់ខ្លួនដែលជារង្វង់ផ្កាយ ១២ ពណ៌មាសលើផ្ទៃខៀវ អាចមើលឃើញនៅលើប៉មអេហ្វែលដូចរូបភាព។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា សហភាពអឺរ៉ុបគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីទឹកដី និងដែនសមុទ្រដ៏ធំធេង។ រូបភាពផែនទីបង្ហាញថា តំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ (EEZ) របស់ខ្លួនមានទំហំប្រមាណ ២៥ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលជា EEZ ដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោក និងលាតសន្ធឹងលើមហាសមុទ្រជាច្រើន។ ប្រជាជនសរុបជាង ៤៥០ លាននាក់រស់នៅក្នុងប្រទេសសមាជិក ដែលមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ចាប់ពីតំបន់អាក់ទិករហូតដល់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ លើសពីនេះ តំបន់សេរីចលនា ស្គេនហ្គិន (Schengen) ដែលត្រូវបានបង្ហាញតាមរយ:លិខិតឆ្លងដែន និងទិដ្ឋាការួម (មានរូបភាពទិដ្ឋាការ Schengen) អនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យព្រំដែននៅក្នុងតំបន់ភាគច្រើន។ ទីក្រុងធំៗដូចជា ប៉ារីស ប៊ែរឡាំង និងម៉ាឌ្រីដ ដើរតួជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌សំខាន់ៗ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពីវិគីភីឌា ការបង្កើតសហគមន៍ធ្យូងថ្ម និងដែកថែបអឺរ៉ុប (ECSC) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១ ជាមួយសមាជិកស្ថាបនិក ៦ ប្រទេស បានជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃសមាហរណកម្មអឺរ៉ុប។ សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងរ៉ូម (Treaty of Rome) ឆ្នាំ ១៩៥៧ បានបង្កើតសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប (EEC) ដែលផ្តោតលើការបង្កើតទីផ្សាររួម និងកាត់បន្ថយរបាំងពាណិជ្ជកម្ម។
ដំណាក់កាលបន្ទាប់ត្រូវបានកត់សម្គាល់ដោយសន្ធិសញ្ញាម៉ាសស្ត្រិក (Maastricht Treaty) ឆ្នាំ ១៩៩២ ដែលបានបង្កើតសហភាពអឺរ៉ុបជាផ្លូវការ និងណែនាំគោលនយោបាយការបរទេសនិងសន្តិសុខរួម។ សន្ធិសញ្ញាលីសបោន (Lisbon Treaty) ឆ្នាំ ២០០៧ បានកែទម្រង់ស្ថាប័ន ផ្តល់អំណាចបន្ថែមដល់សភាអឺរ៉ុប និងពង្រឹងតួនាទីរបស់សហភាពនៅលើឆាកអន្តរជាតិ (ទាំងពីរមានរូបភាពពិធីចុះហត្ថលេខាពីវិគីភីឌា)។ ចំនួនសមាជិកបានកើនឡើងពី ៦ ទៅ ២៧ ប្រទេស តាមរយ:ការពង្រីកជាច្រើនលើក ជាពិសេសក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលរួមបញ្ចូលប្រទេសនៅអឺរ៉ុបកណ្ដាល និងខាងកើត។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
សហភាពអឺរ៉ុបជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដោយ GDP របស់ខ្លួនស្មើនឹងប្រហែលមួយភាគប្រាំមួយនៃទិន្នផលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (តាមវិគីភីឌា)។ ទីផ្សាររួមរបស់វាធានានូវសេរីភាពក្នុងការផ្លាស់ទីទំនិញ សេវាកម្ម មូលធន និងមនុស្សរវាងប្រទេសសមាជិក។ រូបិយប័ណ្ណអឺរ៉ូ (បង្ហាញក្នុងរូបភាព) ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយប្រទេសមួយចំនួន ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ធនាគារកណ្តាលអឺរ៉ុប (ECB) ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងហ្វ្រែងហ្វើត (មានរូបភាពដាច់ដោយឡែក)។
ផ្នែកវប្បធម៌ សហភាពលើកកម្ពស់អត្តសញ្ញាណរួមតាមរយ:កម្មវិធីនានា។ កម្មវិធី Erasmus+ (ឈ្មោះយកតាមអ្នកប្រាជ្ញ Erasmus ដែលមានរូបគំនូរ) បានផ្តល់ឱកាសដល់និស្សិតជាច្រើនឱ្យសិក្សានៅបរទេស និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអប់រំ។ ប្រជាពលរដ្ឋអឺរ៉ុបក៏មានឯកសារផ្លូវការរួមដូចជា លិខិតឆ្លងដែន ប័ណ្ណបើកបរ និងកាតសុខភាព (EHIC) ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពជាច្រើន ដែលជួយសម្រួលដល់ការរស់នៅ និងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែន។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងអនុវត្តមូលនិធិ Next Generation EU ដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដូចដែលព្រឹត្តិការណ៍នៅក្រុងអាតែនឆ្នាំ ២០២១ បានបង្ហាញ។ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅអឺរ៉ុប (ទិន្នន័យពីវិគីភីឌា) បានជំរុញឱ្យសហភាពចាត់វិធានការបន្ទាន់លើវិបត្តិអាកាសធាតុ និងក្លាយជាអ្នកដឹកនាំក្នុងការតស៊ូមតិបៃតងសកល។
ដោយសារឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយរបស់ខ្លួន រាល់ការសម្រេចចិត្ត និងគោលនយោបាយរបស់ EU តែងមានផលប៉ះពាល់ជាសកល រួមទាំងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលកម្ពុជាជាសមាជិក។ ដូច្នេះ ការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍របស់សហភាពអឺរ៉ុបគឺជារឿងចាំបាច់សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលចង់យល់ដឹងពីនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយអន្តរជាតិ។