អ៊ីវ៉ានជេលីក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អ៊ីវ៉ានជេលីក (Evangelicalism) គឺជាចលនាអន្តរនិកាយមួយនៅក្នុងនិកាយប្រូតេស្តង់ ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការផ្សាយសាសនា (evangelism) ឬការផ្សព្វផ្សាយដំណឹងល្អនៃព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត។ ពាក្យ “អ៊ីវ៉ានជេលីក” មានប្រភពមកពីភាសាក្រិក “euangelion” ដែលមានន័យថា “ដំណឹងល្អ” សំដៅលើសារនៃការសង្គ្រោះតាមរយៈព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត។ ការបង្រៀនរបស់ចលនានេះសង្កត់ធ្ងន់លើការប្រែចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន (ការកើតជាថ្មី) និងទទួលស្គាល់ព្រះគម្ពីរជាអំណាចកំពូលខាងជំនឿនិងការប្រតិបត្តិ។

ទោះបីជាមាននិយមន័យច្បាស់លាស់បែបនេះក៏ដោយ ក៏ Wikipedia បានបញ្ជាក់ថា អ្នកទ្រឹស្ដីនិងអ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួនយល់ថាចលនានេះមានភាពចម្រុះខ្លាំង ហើយពិបាកកំណត់ជាចលនាតែមួយដោយគ្មានការពិភាក្សា។ ទោះជាយ៉ាងណា អ៊ីវ៉ានជេលីកបានដើរតួនាទីយ៉ាងធំនៅក្នុងសាសនាគ្រិស្តទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អ៊ីវ៉ានជេលីកមានវត្តមានយ៉ាងសំខាន់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសនៅតំបន់ Bible Belt ដែលគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែរដ្ឋភាគខាងត្បូងទាំងមូល ហើយនៅទីនោះពួកគេជាក្រុមភាគច្រើន។ ក្រៅពីនោះ ចលនានេះក៏កំពុងរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក អាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន ជាពិសេសតាមរយៈការងារផ្សាយសាសនា។ យោងតាម Wikipedia អ្នកកាន់សាសនាអ៊ីវ៉ានជេលីកមានចំនួនរាប់រយលាននាក់ទូទាំងពិភពលោក ហើយពួកគេស្ថិតនៅក្នុងនិកាយផ្សេងៗ ដូចជា បាប់ទីស្ត ផេនទីខូស្ត និងនិកាយប្រូតេស្តង់ដទៃទៀត។ និកាយទាំងនេះមានភាពខុសគ្នាក្នុងជំនឿនិងការរៀបចំ ប៉ុន្តែចែករំលែកការផ្តោតសំខាន់លើការផ្សព្វផ្សាយព្រះគម្ពីរ និងការប្រែចិត្ត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃចលនាអ៊ីវ៉ានជេលីកអាចត្រូវបានគូសទៅដល់ការកែទម្រង់សាសនាប្រូតេស្តង់នៅសតវត្សទី១៦ ប៉ុន្តែការអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅសតវត្សទី១៨ ជាមួយនឹងចលនាភ្ញាក់ដឹងខាងវិញ្ញាណ (Great Awakening) នៅអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។ លោក Jonathan Edwards និង John Wesley គឺជាឥស្សរជនសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំការរស់ឡើងវិញខាងវិញ្ញាណ ដោយ Wesley បានបង្កើតនិកាយមេតូឌីស និងផ្សាយសាសនានៅទីចំហ ពេលដែលគាត់ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឲ្យផ្សាយនៅក្នុងព្រះវិហារ។

Wikipedia ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅសតវត្សទី១៩ អ្នកអ៊ីវ៉ានជេលីកបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងចលនាសង្គម ដូចជាការប្រឆាំងនឹងទាសភាព ដែលដឹកនាំដោយលោក William Wilberforce នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ ជាមួយគ្នានេះ ចលនាផ្សាយសាសនាបានពង្រីកទៅកាន់អាស៊ី អាហ្វ្រិក និងដទៃទៀត ដោយបង្កើតសាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យ។ នៅសតវត្សទី២០ ឥស្សរជនដូចជា Billy Graham បាននាំចលនានេះទៅកាន់កម្រិតអន្តរជាតិ ហើយចលនាផេនទីខូស្តនិងខារីស្មាទិកបានកើនឡើង សង្កត់ធ្ងន់លើអំណាចនៃព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia វប្បធម៌អ៊ីវ៉ានជេលីកមានលក្ខណៈសម្បូរបែប រួមបញ្ចូលទាំងការថ្វាយបង្គំដ៏រំភើប តន្ត្រីសហសម័យ និងកម្មវិធីប្រមូលផ្តុំធំៗដូចជា Passion Conferences។ នៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន ក្រុមជំនុំអ៊ីវ៉ានជេលីកបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសហគមន៍ ដោយផ្តល់សេវាអប់រំ សុខភាព និងជំនួយសង្គម។ អង្គការ World Vision International គឺជាឧទាហរណ៍មួយនៃអង្គការមនុស្សធម៌ដែលមានមូលដ្ឋានលើជំនឿអ៊ីវ៉ានជេលីក ដោយប្រតិបត្តិការនៅជាង ១០០ ប្រទេស។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ក្រុមជំនុំធំៗ (megachurches) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងទូទាំងពិភពលោក មានថវិការាប់លានដុល្លារ ដែលគាំទ្រការផ្សាយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ការកសាងព្រះវិហារ និងកម្មវិធីសង្គម។ Wikipedia ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរអំពីការបង្កើតសាលារៀន និងមហាវិទ្យាល័យដោយនិកាយអ៊ីវ៉ានជេលីក ដូចជា វិទ្យាស្ថានទ្រឹស្ដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងមន្ទីរពេទ្យបាប់ទីស្តនៅហុងកុង ដែលបានរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍន៍សង្គមនិងសុខភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទនៃប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចលនាអ៊ីវ៉ានជេលីកបាននិងកំពុងមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើង តាមរយៈការងារផ្សាយសាសនា និងការបង្កើតសហគមន៍ជំនឿថ្មីៗ។ យោងតាមស្ថិតិពី Wikipedia ចលនានេះកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ឥណ្ឌា ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលអាចជាសញ្ញានៃការផ្លាស់ប្តូរឥទ្ធិពលសាសនានៅក្នុងតំបន់។ កម្ពុជាក៏មានការកើនឡើងនៃព្រះវិហារអ៊ីវ៉ានជេលីក និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលផ្សេងៗដែលចងសម្ព័ន្ធនឹងចលនានេះ។

ដោយសារតែការសង្កត់ធ្ងន់លើការផ្សាយសាសនា និងការប្រែចិត្ត ឥទ្ធិពលនៃអ៊ីវ៉ានជេលីកអាចមានទាំងផលវិជ្ជមានក្នុងវិស័យអប់រំ និងសង្គម ហើយក៏អាចបង្កើតការប៉ះទង្គិចជាមួយប្រពៃណីនិងជំនឿដើមផងដែរ។ អ្នកអាន KhmerPulse គួរតាមដានព័ត៌មានអំពីការរីកចម្រើនសាសនា និងផលប៉ះពាល់ដល់សង្គមខ្មែរក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។