ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យន្តហោះចម្បាំង F-16 Fighting Falcon គឺជាគ្រួសារយន្តហោះចម្បាំងដែលមានវ៉ារ្យ៉ង់ កម្មវិធីកែប្រែ និងការរចនាពាក់ព័ន្ធជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា យន្តហោះនេះត្រូវបានផលិតដោយក្រុមហ៊ុន General Dynamics ពីឆ្នាំ ១៩៧៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣ បន្ទាប់មកដោយក្រុមហ៊ុន Lockheed Corporation ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៥ ហើយចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៥ មក ត្រូវបានផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin។

វិគីភីឌាបានចងក្រងព័ត៌មានលម្អិតអំពីវ៉ារ្យ៉ង់នានារបស់គ្រួសារនេះ ព្រមទាំងកម្មវិធីកែប្រែធំៗ និងការរចនាផ្សេងទៀតដែលទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពី F-16។ ក្នុងចំណោមនោះមានទាំងម៉ូដែល F-16A និង F-16B ម៉ូដែល F-16C និង F-16D វ៉ារ្យ៉ង់ពិសេសដូចជា F-16ADF និង F-16CJ ព្រមទាំងម៉ូដែលសម្រាប់នាំចេញដូចជា F-16I Sufa និង F-16 Block 60។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន (រោងចក្រ និងប្រទេសប្រើប្រាស់)

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គ្រួសារយន្តហោះ F-16 ត្រូវបានផលិតនៅរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin ក្នុងទីក្រុង Fort Worth រដ្ឋតិចសាស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបាននាំចេញទៅកងទ័ពអាកាសជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក។ នៅអឺរ៉ុប ប្រទេសដែលប្រើប្រាស់គ្រួសារនេះរួមមាន ព័រទុយហ្កាល់ ហូឡង់ ប៉ូឡូញ ក្រិក រ៉ូម៉ានី និងតួកគី។

នៅអាស៊ី មានប៉ាគីស្ថាន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌូនេស៊ី និងថៃ ចំណែកនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមានអ៊ីស្រាអែល និងសហព័ន្ធអារ៉ាប់រួម ហើយនៅអាមេរិកខាងត្បូងមានវេណេស៊ុយអេឡា។ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិកខ្លួនឯងក៏ប្រើប្រាស់ម៉ូដែល F-16C និង F-16D ព្រមទាំងវ៉ារ្យ៉ង់ Block 30 និង Block 50 ផងដែរ។

ប្រទេសនីមួយៗប្រើប្រាស់វ៉ារ្យ៉ង់ខុសៗគ្នា។ តាមរូបភាពក្នុងវិគីភីឌា ប៉ាគីស្ថានប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16C Block 52+ ជាមួយធុងសាំងជាប់នឹងខ្លួនយន្តហោះ រីឯក្រិកប្រើប្រាស់ម៉ូដែល F-16D Block 52+ និង F-16C Block 52M។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃគ្រួសារនេះចាប់ផ្តើមពីដំណាក់កាលគំរូសាកល្បង ដែលវិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពយន្តហោះ YF-16 ហោះជាមួយយន្តហោះ YF-17 ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨២។ ការផលិតយន្តហោះ F-16 បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៧៤ ក្រោមក្រុមហ៊ុន General Dynamics ហើយបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣ បន្ទាប់មកផ្ទេរទៅក្រុមហ៊ុន Lockheed Corporation រយៈពេលពីរឆ្នាំ និងចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៥ មក គឺក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin។

ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ គ្រួសារនេះបានវិវត្តជាជំនាន់ៗ ចាប់ពីម៉ូដែល F-16A និង F-16B ទៅដល់ម៉ូដែល F-16C និង F-16D។ វិគីភីឌាក៏បានរាយបញ្ជីវ៉ារ្យ៉ង់តាមលេខ Block ដូចជា Block 15 OCU, Block 30, Block 50, Block 52+ និង Block 60 ព្រមទាំងម៉ូដែលកែប្រែពិសេសដូចជា F-16ADF, F-16CJ និង F-16N។

អត្ថបទវិគីភីឌាក៏លើកឡើងពីគំរូសាកល្បង F-16/79 គម្រោង AFTI/F-16 ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩ និងគម្រោង Falcon 21++ ផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គ្រួសារយន្តហោះ F-16 គឺជាផលិតផលយោធាដែលត្រូវបាននាំចេញទៅប្រទេសជាច្រើន។ យន្តហោះ F-16 Block 60 របស់សហព័ន្ធអារ៉ាប់រួម ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពេលហោះឡើងពីរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin ក្នុងទីក្រុង Fort Worth រដ្ឋតិចសាស់។ ក្រៅពីការផលិតថ្មី កម្មវិធីកែប្រែយន្តហោះចាស់ក៏ជាផ្នែកមួយសំខាន់នៃគ្រួសារនេះដែរ ដូចជាការដំឡើងកម្រិត MLU នៅហូឡង់ និងកម្មវិធី Falcon STAR eMLU នៅឥណ្ឌូនេស៊ី។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ យន្តហោះក្នុងគ្រួសារនេះក៏មានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលដ៏ល្បីល្បាញរបស់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក គឺ Top Gun ដោយវិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពយន្តហោះ F-16N ហោះជាមួយយន្តហោះ A-4F ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គ្រួសារយន្តហោះ F-16 នៅតែបន្តបម្រើក្នុងកងទ័ពអាកាសជាច្រើនរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយទាំងវ៉ារ្យ៉ង់ផ្សេងៗគ្នា និងយន្តហោះចាស់ដែលត្រូវបានកែប្រែឱ្យទាន់សម័យនៅតែហោះហើរជាប្រចាំ។ ឧទាហរណ៍ យន្តហោះ F-16AM របស់ហូឡង់មានអង់តែន IFF ចំនួន ៤ នៅពីមុខកាប៊ីន ដែលជាលទ្ធផលនៃកម្មវិធីកែប្រែ MLU។ ឥណ្ឌូនេស៊ីក៏បានដំឡើងកម្រិតយន្តហោះ F-16AM របស់ខ្លួនតាមរយៈកម្មវិធី Falcon STAR eMLU ដោយយន្តហោះទាំងនោះមានដើមកំណើតពីម៉ូដែល F-16A Block 15 OCU។

ក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ យន្តហោះ F-16 ចាស់មួយចំនួនត្រូវបានបំលែងទៅជាយន្តហោះគោលដៅគ្មានមនុស្សបើកហៅថា QF-16 ដោយវិគីភីឌារាយការណ៍ថា ការហោះហើរលើកដំបូងដោយគ្មានមនុស្សបើករបស់វាបានធ្វើឡើងនៅពីលើឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក ជាមួយអង្គភាពគោលដៅផ្លូវអាកាសទី ៨២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

សម្រាប់អ្នកអាននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គ្រួសារយន្តហោះនេះមិនមែនជារឿងឆ្ងាយទេ ព្រោះកងទ័ពអាកាសថៃប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16ADF ដែលអាចផ្ទុកមីស៊ីល AIM-120 AMRAAM រីឯឥណ្ឌូនេស៊ី និងកូរ៉េខាងត្បូងក៏ប្រើប្រាស់វ៉ារ្យ៉ង់ផ្សេងៗគ្នានៃគ្រួសារនេះដែរ។ នៅអឺរ៉ុប យន្តហោះ F-16AM របស់រ៉ូម៉ានី ដែលផ្ទុកមីស៊ីល AIM-9X និង AIM-120 ត្រូវបានវិគីភីឌាបង្ហាញក្នុងរូបភាពហោះហើរពីលើសមុទ្របាល់ទិក ដែលបង្ហាញថាគ្រួសារយន្តហោះនេះនៅតែហោះហើរនៅតំបន់ផ្សេងៗនៃពិភពលោក។