យន្តហោះចម្បាំង F-35

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យន្តហោះ Lockheed Martin F-35 Lightning II គឺជាគ្រួសារយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ (stealth) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានកៅអីតែមួយ និងម៉ាស៊ីនតែមួយ ហើយអាចហោះហើរលឿនជាងល្បឿនសំឡេង។ តាមការផ្តល់ព័ត៌មានរបស់ Wikipedia វាត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់បេសកកម្មច្រើនមុខ រួមមានការប្រយុទ្ធលើអាកាស ការវាយប្រហារទៅលើគោលដៅផ្ទៃដី សង្គ្រាមអេឡិចត្រូនិក និងការស៊ើបការណ៍សម្ងាត់។

ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin គឺជាអ្នកម៉ៅការសំខាន់ ដោយមានដៃគូ Northrop Grumman និង BAE Systems។ Wikipedia រាយការណ៍ថា គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ មានយន្តហោះចំនួន ៨៨៣ គ្រឿងកំពុងបម្រើការ ដែលធ្វើឱ្យ F-35 ក្លាយជាយន្តហោះយោធាដែលមានចំនួនច្រើនជាងគេទីបួនលើពិភពលោក និងជាយន្តហោះបំបាំងកាយដែលមានចំនួនច្រើនជាងគេបំផុត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

F-35 មានបីប្រភេទសំខាន់ៗ។ តាម Wikipedia៖

• F-35A៖ ប្រភេទដែលហោះហើរ និងចុះចតបែបធម្មតា (CTOL) ប្រើដោយកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសភាគច្រើន។
• F-35B៖ ប្រភេទដែលហោះហើរក្នុងចម្ងាយខ្លី និងចុះចតបញ្ឈរ (STOVL) ប្រើដោយកងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។
• F-35C៖ ប្រភេទសម្រាប់នាវាផ្ទុកយន្តហោះ (carrier-based) ដែលប្រើប្រព័ន្ធបាញ់ដើម្បីហោះហើរ និងខ្សែសម្រាប់ចុះចត ប្រើដោយកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រទេសប្រើប្រាស់រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី ជប៉ុន ន័រវែស អ៊ីស្រាអែល និងសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូជាច្រើនទៀត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការផ្តល់ព័ត៌មានរបស់ Wikipedia កម្មវិធី F-35 មានប្រភពចេញពីកម្មវិធី Joint Strike Fighter (JSF) របស់ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានគោលបំណងបង្កើតយន្តហោះចម្បាំងជំនាន់ទីប្រាំមួយប្រភេទ ដើម្បីជំនួសយន្តហោះចាស់ៗដូចជា F-16, F/A-18, AV-8B Harrier និង A-10។

នៅឆ្នាំ២០០១ ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin បានឈ្នះការប្រកួតប្រជែងជាមួយក្រុមហ៊ុន Boeing ដោយយន្តហោះគំរូ X-35 របស់ខ្លួនត្រូវបានជ្រើសរើស។ យន្តហោះគំរូ F-35A ដំបូង (AA-1) ត្រូវបានបង្ហាញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៧ កក្កដា ២០០៦។

យន្តហោះ F-35A ដំបូងគេត្រូវបានប្រគល់ឱ្យកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ២០១១ នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Eglin។ កម្មវិធីនេះបានប្រឈមនឹងការរិះគន់ច្រើនពីបញ្ហាការចំណាយខ្ពស់ ការពន្យារពេល និងបញ្ហាបច្ចេកទេស ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាឆ្អឹងខ្នងនៃកងកម្លាំងអាកាសរបស់ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌យោធា

ប្រភព: Wikipedia

កម្មវិធី F-35 គឺជាកម្មវិធីយន្តហោះយោធាដែលមានតម្លៃថ្លៃបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។ វាមានសារៈសំខាន់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសដៃគូ ព្រោះការផលិតគ្រឿងបន្លាស់ត្រូវបានបែងចែករវាងប្រទេសអ្នកចូលរួមជាច្រើន។

លក្ខណៈពិសេសសំខាន់ៗរបស់ F-35 រួមមាន ប្រព័ន្ធរ៉ាដា AESA AN/APG-81, ប្រព័ន្ធគោលដៅអេឡិចត្រូ-អុបទិក EOTS, និងមួកការពារក្បាលដែលមានប្រព័ន្ធបង្ហាញព័ត៌មានកម្រិតខ្ពស់ (helmet-mounted display) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបើកបរ "មើលឃើញ" តាមរយៈតួយន្តហោះដោយប្រើកាមេរ៉ារុំជុំវិញ។ យន្តហោះនេះក៏អាចផ្ទុកគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ B61-12 បានផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ F-35 មានសារៈសំខាន់ក្នុងបរិបទសន្តិសុខតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង សិង្ហបុរី និងអូស្ត្រាលី សុទ្ធតែបានទិញ ឬកំពុងបញ្ជាទិញយន្តហោះប្រភេទនេះ ដែលធ្វើឱ្យតុល្យភាពយោធានៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកប្រែប្រួល ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃភាពតានតឹងជាមួយចិន និងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

លើសពីនេះ យន្តហោះ F-35 បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន (តាមរយៈប្រតិបត្តិការត្រួតពិនិត្យអាកាសរបស់ណាតូ) និងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលអ៊ីស្រាអែលបានប្រើ F-35I ក្នុងការវាយប្រហារ។ ភាពយឺតយ៉ាវនៃការប្រគល់យន្តហោះ ការផ្អាកការទិញរបស់ប្រទេសខ្លះ និងជម្លោះអំពីតម្លៃសេវាថែទាំ ជារឿយៗក្លាយជាប្រធានបទព័ត៌មានសំខាន់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលប៉ះពាល់ដល់ដៃគូយោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅជុំវិញពិភពលោក។