ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោក Formula One

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា Formula One (ហៅកាត់ថា F1) គឺជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការប្រណាំងរថយន្តប្រភេទកង់បើកចំហកៅអីតែមួយនៅលើពិភពលោក ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន Formula One Group និងទទួលស្គាល់ដោយសហព័ន្ធរថយន្តអន្តរជាតិ (FIA)។ ពាក្យ «formula» សំដៅទៅលើសំណុំច្បាប់ដែលរថយន្តចូលរួមទាំងអស់ត្រូវអនុវត្តតាម។ ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោក FIA Formula One បានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៩៥០ ហើយត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាកំពូលនៃកីឡាប្រណាំងម៉ូតូស្ព័រ (motorsport)។ រដូវកាលប្រណាំងមួយរួមមានការប្រណាំងជាស៊េរីហៅថា Grands Prix ដែលធ្វើឡើងលើសៀគ្វីដែលសាងសង់ពិសេស ឬផ្លូវបិទក្នុងទីក្រុងនានានៅទូទាំងពិភពលោក។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា Formula One គឺជាកីឡាមួយដែលមានអ្នកទស្សនាទូរទស្សន៍រាប់រយលាននាក់ ហើយជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដែលមានទំហំពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំសម្បើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការប្រណាំង Formula One ធ្វើឡើងនៅលើសៀគ្វីរាប់សិបកន្លែងនៅទ្វីបអឺរ៉ុប អាមេរិក អាស៊ី និងមជ្ឈឹមបូព៌ា។ សៀគ្វី Monza នៅប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលជាកន្លែងប្រកួត Italian Grand Prix ជាសៀគ្វីដែលសាងសង់ឡើងជាពិសេសនិងចំណាស់ជាងគេដែលនៅតែប្រើប្រាស់រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៥។ ក្រៅពីសៀគ្វីប្រពៃណី ក៏មានការប្រកួតតាមដងផ្លូវក្នុងទីក្រុងធំៗដូចជា Monaco, Singapore និង Las Vegas ផងដែរ។

ចំណែកខាងមនុស្សវិញ អ្នកបើកបរ (drivers) មកពីច្រើនជាតិសាសន៍ និងវប្បធម៌ រួមមានជនជាតិអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ អេស្ប៉ាញ ប្រេស៊ីល ជប៉ុន ជាដើម។ ក្រុមប្រណាំងធំៗដូចជា Ferrari, Mercedes, McLaren មានមូលដ្ឋាននៅអឺរ៉ុប តែជួលបុគ្គលិកពីគ្រប់ទិសទី។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា Formula One មិនមែនគ្រាន់តែជាការប្រកួតទេ ប៉ុន្តែជាកម្លាំងវប្បធម៌ដែលនាំមនុស្សចម្រុះមកជួបជុំគ្នានៅទូទាំងពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួត Formula One បានកកើតឡើងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយការប្រណាំងដំបូងធ្វើឡើងនៅ Silverstone ចក្រភពអង់គ្លេស។ ជើងឯកពិភពលោកដំបូងគឺលោក Giuseppe Farina ជាមួយរថយន្ត Alfa Romeo។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ អ្នកបើកបរអាហ្សង់ទីនលោក Juan Manuel Fangio បានបង្កើតកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយឈ្នះជើងឯករហូតដល់ ៥ លើក ដោយប្រើរថយន្តមកពីក្រុមដូចជា Alfa Romeo, Mercedes និង Ferrari។

បច្ចេកវិទ្យា Formula One បានផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ និង ១៩៧០ រថយន្តបានផ្លាស់ម៉ាស៊ីនពីខាងមុខទៅកណ្ដាល ហើយស្លាបខាងក្រោយ (wings) ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើនការកៀបផ្លូវ (downforce)។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ក្រុម Ferrari គឺជាក្រុមដែលចំណាស់ជាងគេនិងទទួលបានជោគជ័យបំផុត ដោយបានចូលរួមគ្រប់រដូវកាលតាំងពីដើមមក។

នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២១ សម័យកាលដ៏ល្បីរបស់លោក Michael Schumacher និងក្រុម Ferrari បានឈ្នះជើងឯកបុគ្គល ៥ លើកជាប់ៗគ្នាពីឆ្នាំ ២០០០ ដល់ ២០០៤។ ក្រោយមក ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៤ ដល់ ២០២១ ក្រុម Mercedes បានត្រួតត្រាវិស័យនេះដោយឈ្នះជើងឯកក្រុមផលិត (constructors' championship) ៨ លើកជាប់ៗគ្នា ហើយអ្នកបើកបរ Lewis Hamilton បានឈ្នះជើងឯកបុគ្គល ៦ លើកក្នុងសម័យដូចគ្នានេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន Formula One បន្តធ្វើជាកីឡាដ៏មានឥទ្ធិពល ដោយមានការប្រណាំងនៅទូទាំងពិភពលោក និងប្រើបច្ចេកវិទ្យាកូនកាត់ជឿនលឿន។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា សំបកកង់ Pirelli ផ្ដល់ជម្រើសច្រើនប្រភេទសម្រាប់លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗ ដូចជា ទន់ មធ្យម រឹង និងសម្រាប់ពេលភ្លៀង។ ក្រុម និងអ្នកបើកបរត្រូវប្រឈមមុខនឹងការប្រកួតប្រជែងដ៏ខ្លាំងក្លា និងការផ្លាស់ប្ដូរបទប្បញ្ញត្តិជាប្រចាំ។

សម្រាប់អនាគត ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៦ តទៅ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា នឹងមានបទប្បញ្ញត្តិថ្មីស្ដីពីម៉ាស៊ីន និងឌីណាមិច ហើយក្រុម Renault បានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីការប្រកួតជាក្រុមផលិត ប៉ុន្តែអាចនឹងបន្តផ្គត់ផ្គង់ម៉ាស៊ីន។ ទន្ទឹមនេះ ការផ្លាស់ប្ដូររបស់ Lewis Hamilton ទៅកាន់ក្រុម Ferrari នៅឆ្នាំ ២០២៥ បានធ្វើឱ្យរដូវកាលថ្មីកាន់តែគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។