FA Cup

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

FA Cup (ជាភាសាអង់គ្លេស៖ The Football Association Challenge Cup) គឺជាការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់លុបចេញថ្នាក់ជាតិប្រចាំឆ្នាំរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស។ វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការប្រកួតបាល់ទាត់ថ្នាក់ជាតិដែលចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយបានចាប់ផ្ដើមជាលើកដំបូងនៅក្នុងរដូវកាល ១៨៧១-១៨៧២។ យោងតាម Wikipedia ការប្រកួតនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយសមាគមបាល់ទាត់អង់គ្លេស (The FA) ហើយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្ថាប័ននេះ។ FA Cup បើកចំហឲ្យក្លិបបាល់ទាត់ទាំងអស់ដែលជាសមាជិកនៃសមាគមបាល់ទាត់អង់គ្លេសចូលរួម ចាប់ពីក្លិបអាជីពកំពូលៗនៅ Premier League រហូតដល់ក្រុមនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន។

ការប្រកួតនេះមានលក្ខណៈជាការប្រកួតដែលអ្នកចាញ់ត្រូវធ្លាក់ចេញ (single-elimination) ហើយប្រសិនបើការប្រកួតបញ្ចប់ដោយស្មើនៅម៉ោងកំណត់ កាលពីមុននឹងមានការប្រកួតសាជាថ្មី (replay) ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នការប្រកួត replay ត្រូវបានកាត់បន្ថយ ហើយការសម្រេចអាចធ្វើឡើងតាមរយៈម៉ោងបន្ថែម និងការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី។ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ FA Cup ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅពហុកីឡដ្ឋាន Wembley ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ហើយយោងតាមរូបភាពពី Wikipedia កីឡដ្ឋានបច្ចុប្បន្នបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះតាំងពីឆ្នាំ ២០០៧ បន្ទាប់ពីទីតាំងដើមត្រូវបានកម្ទេច និងសាងសង់ឡើងវិញ។ ការប្រកួតនេះក៏មានកំណែសម្រាប់ស្ត្រីផងដែរ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា Women's FA Cup ហើយបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៩៧០។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

FA Cup ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ហើយក្លិបដែលចូលរួមទាំងអស់ត្រូវតែស្ថិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់អង់គ្លេស។ ដោយសារក្លិបមួយចំនួនមកពីប្រទេស Wales បានចូលរួមក្នុងលីគអង់គ្លេសជាយូរមកហើយ ពួកគេក៏មានសិទ្ធិចូលរួមក្នុង FA Cup ផងដែរ។ ក្លិប Cardiff City គឺជាក្លិបតែមួយគត់ដែលមិនមែនមានទីតាំងនៅអង់គ្លេស ប៉ុន្តែបានឈ្នះពាន FA Cup ដោយធ្វើបានសមិទ្ធផលនេះនៅឆ្នាំ ១៩២៧។ ក្លិបចូលរួមមានចំនួនច្រើន ជាទូទៅលើសពី ៧០០ ក្រុមក្នុងមួយរដូវកាល ដែលតម្រូវឲ្យមានវគ្គជម្រុះជាច្រើនជុំ។

ក្រុមដែលមកពីលីគកំពូលចូលរួមនៅដំណាក់កាលក្រោយ ដែលអាចបង្កើតឱកាសសម្រាប់ការប្រកួតដ៏គួរឱ្យរំភើបរវាងក្រុមធំ និងក្រុមតូច។ អ្នកគាំទ្រមកពីទូទាំងប្រទេស និងពីជុំវិញពិភពលោកតែងធ្វើដំណើរទៅកាន់ Wembley ដើម្បីទស្សនាវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ដែលបង្កើតបានជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រតិទិនកីឡា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

FA Cup បានកើតឡើងដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៨៧១ នៅពេលដែលលោក C. W. Alcock ដែលជាលេខាធិការសមាគមបាល់ទាត់អង់គ្លេស បានស្នើនូវគំនិតនៃការប្រកួតលុបចេញដែលបើកសម្រាប់ក្លិបសមាជិកទាំងអស់។ ក្រុម Wanderers FC បានក្លាយជាជើងឯកដំបូង ដោយយកឈ្នះ Royal Engineers នៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រឆ្នាំ ១៨៧២។ នៅទសវត្សដំបូង ការប្រកួតនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមស្មគ្រ័ចិត្ត និងក្រុមសាលា ប៉ុន្តែបន្តិចម្ដងៗក្លិបអាជីពបានចាប់ផ្តើមគ្រប់គ្រង។

ពានរង្វាន់ FA Cup ដើមដែលផលិតដោយលោក Martin Hall & Co ត្រូវបានគេដាក់រហស្សនាមថា "little tin idol" ហើយត្រូវបានលួចនៅឆ្នាំ ១៨៩៥ ពីហាងរបស់អ្នកកាន់កាប់នៅ Birmingham។ វាមិនដែលត្រូវបានរកឃើញវិញទេ។ បន្ទាប់មកពានទីពីរត្រូវបានប្រើប្រាស់ពីឆ្នាំ ១៨៩៦ ដល់ ១៩១០ ដែលជាពានប្រាក់ ហើយយោងតាមរូបភាពពី Wikipedia ពាននេះមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពានបច្ចុប្បន្នដែរ។ ពានដែលយើងស្គាល់សព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានរចនាដោយក្រុមហ៊ុន Fattorini & Sons ហើយត្រូវបានប្រគល់ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩១១។

នៅឆ្នាំ ១៩២៣ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រជាលើកដំបូងនៅពហុកីឡដ្ឋាន Wembley ដើមបានក្លាយជារឿងដ៏ល្បី។ តាម Wikipedia ការប្រកួតនោះដែលត្រូវបានគេហៅថា "White Horse Final" មានអ្នកទស្សនាប្រមាណ ២០០ ០០០ ទៅ ៣០០ ០០០ នាក់ចូលទស្សនា ហើយប៉ូលិសជិះសេះសត្រូវបានប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងហ្វូងមនុស្ស។ ក្រោយមកក្លិបធំៗបានបង្កើតឥទ្ធិពល៖ យោងតាម Wikipedia ក្រុម Arsenal មានកំណត់ត្រាឈ្នះច្រើនជាងគេ ១៤ ដង ខណៈក្រុម Manchester United, Liverpool, Chelsea និង Tottenham Hotspur ក៏មានប្រវត្តិយ៉ាងសំបូរបែបក្នុងការប្រកួតនេះដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

FA Cup មានតួនាទីសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់កីឡាបាល់ទាត់អង់គ្លេស។ ការលក់សិទ្ធិផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ទៅកាន់បណ្តាញនានាជុំវិញពិភពលោកនាំមកនូវចំណូលយ៉ាងច្រើន។ ក្លិបដែលឈានដល់ជុំក្រោយៗទទួលបានប្រាក់រង្វាន់សន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលអាចជួយដល់ការអភិវឌ្ឍរបស់ក្លិប ជាពិសេសក្រុមតូចៗ។ ការឧបត្ថម្ភពីក្រុមហ៊ុនធំៗក៏ជាប្រភពចំណូលមួយដែរ។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រឆ្នាំ ២០១០ មានការឧបត្ថម្ភពីក្រុមហ៊ុន E.ON ដែលបង្ហាញពីការទាក់ទាញរបស់ព្រឹត្តិការណ៍នេះចំពោះវិស័យឯកជន។

ផ្នែកវប្បធម៌ FA Cup មិនត្រឹមតែជាកីឡាប៉ុណ្ណោះទេ តែជាផ្នែកមួយនៃបេតិកភណ្ឌអង់គ្លេស។ រឿងរ៉ាវនៃការភ្ញាក់ផ្អើលដែលក្រុមអនាមិកយកឈ្នះក្រុមធំៗត្រូវបានចងចាំជារឿងព្រេង។ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រមានប្រពៃណីពិសេសៗដូចជាការច្រៀងចម្រៀង "Abide with Me" និងការដង្ហែពានដោយកីឡាករ។ អ្នកគាំទ្រមកពីគ្រប់ទិសទីមកជួបជុំគ្នានៅ Wembley បង្កើតជាបរិយាកាសដ៏រស់រវើក។ FA Cup ក៏ជានិមិត្តរូបនៃក្តីសង្ឃឹម និងឱកាសស្មើគ្នា ដែលធ្វើឲ្យវាស្ថិតក្នុងដួងចិត្តអ្នកគាំទ្រជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន FA Cup នៅតែជាព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកគាំទ្រទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជា។ ដោយសារតែលីគអង់គ្លេសមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងនៅក្នុងចំណោមយុវជនខ្មែរ ការប្រកួត FA Cup ត្រូវបានផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក និងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ក្លិបល្បីៗដូចជា Manchester United, Liverpool, Chelsea, និង Arsenal មានមូលដ្ឋានអ្នកគាំទ្រដ៏រឹងមាំនៅកម្ពុជា ដូច្នេះការប្រកួតពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមទាំងនេះតែងតែទទួលបានការតាមដានយ៉ាងផុលផុស។

កំណត់ត្រាក្នុង FA Cup ក៏ជាប្រធានបទនិយាយគ្នាផងដែរ។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia កីឡាករ Ashley Cole បានបង្កើតឯតទគ្គកម្មដោយឈ្នះពាន FA Cup ចំនួន ៧ ដង (ជាមួយក្លិប Arsenal និង Chelsea) ដែលជាកំណត់ត្រាសម្រាប់កីឡាករម្នាក់។ អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Liverpool លោក Ian Rush គឺជាអ្នកស៊ុតបញ្ចូលទីបានច្រើនជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ FA Cup។ កំណត់ត្រាទាំងនេះបន្ថែមភាពទាក់ទាញឲ្យការប្រកួតបច្ចុប្បន្ន ខណៈកីឡាករជំនាន់ថ្មីខិតខំប្រជែងដើម្បីក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។