ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខគឺជាបច្ចេកវិទ្យាដែលអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬផ្ទៀងផ្ទាត់មុខមនុស្សពីរូបភាពឌីជីថល ឬវីដេអូ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រព័ន្ធនេះដំណើរការដោយការវាស់ស្ទង់លក្ខណៈពិសេសនៃផ្ទៃមុខ ដូចជាចម្ងាយរវាងភ្នែក រូបរាងច្រមុះ និងទីតាំងថ្ពាល់ជាដើម។ បន្ទាប់មកទិន្នន័យនេះត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងមូលដ្ឋានទិន្នន័យដើម្បីស្វែងរកត្រូវគ្នា។

បច្ចេកវិទ្យានេះត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន ចាប់តាំងពីការដោះសោទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ (ដូចជា Face ID របស់ Apple) រហូតដល់ការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខនៅព្រលានយន្តហោះ និងការតាមដានសាធារណៈដោយរដ្ឋាភិបាល។ សមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណមនុស្សដោយមិនចាំបាច់មានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់បានធ្វើឲ្យវាក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខបានរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក ដោយប្រទេសនីមួយៗមានគោលនយោបាយនិងកម្រិតនៃការអនុម័តផ្សេងៗគ្នា។ តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia ប្រទេសចិនគឺជាប្រទេសដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុត ដោយបានដាក់ពង្រាយកាមេរ៉ាសម្គាល់មុខនៅតាមទីសាធារណៈ ស្ថានីយ៍រថភ្លើង និងព្រលានយន្តហោះ។ ចំណែកឯសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានប្រើនៅព្រលានយន្តហោះ និងតាមព្រំដែនដោយភ្នាក់ងារគយ និងការពារព្រំដែន (CBP) ខណៈដែលប្រទេសជប៉ុនបានអនុវត្តវាក្នុងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ ដូចនៅម៉េត្រូអូសាកាជាដើម។

បណ្តាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិងវិស្វករដែលបានចូលរួមចំណែកសំខាន់ៗរួមមានលោក Woodrow Wilson Bledsoe ដែលបានផ្តួចផ្តើមការស្រាវជ្រាវដំបូងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ លោក Matthew Turk និង Alex Pentland ដែលបានអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រ eigenfaces នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ និងលោក Paul Viola និង Michael Jones ដែលបានបង្កើតក្បួនដោះស្រាយ Viola-Jones នៅឆ្នាំ ២០០១។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា Facebook Google និងក្រុមហ៊ុនចិន SenseTime និង Megvii ក៏បានរួមចំណែកជំរុញភាពជឿនលឿនផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិនៃការសម្គាល់មុខដោយកុំព្យូទ័របានចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ នៅពេលដែលលោក Bledsoe បានបង្កើតប្រព័ន្ធពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិមួយ ដោយត្រូវការមនុស្សដើម្បីកំណត់ទីតាំងភ្នែក ច្រមុះ និងមាត់នៅលើរូបថត។ គម្រោងនេះបានទទួលថវិកាពីទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អាមេរិក ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈឡើយ។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ កម្មវិធី FERET របស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានជំរុញការស្រាវជ្រាវយ៉ាងខ្លាំង និងបាននាំឲ្យមានការអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រ eigenfaces ដែលប្រើបច្ចេកទេសស្ថិតិដើម្បីតំណាងមុខមនុស្សជាសំណុំទិន្នន័យ។ នៅឆ្នាំ ២០០១ ក្បួនដោះស្រាយ Viola-Jones បានប្រើលក្ខណៈ Haar (ដូចក្នុងរូប) ដើម្បីរកឃើញមុខក្នុងពេលជាក់ស្តែង ដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខអាចប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងក្នុងកាមេរ៉ាឌីជីថល។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១០ ការប្រើប្រាស់ deep learning និងបណ្តាញសរសៃប្រសាទកុំព្យូទ័រ (CNN) បានធ្វើបដិវត្តវិស័យនេះ។ នៅឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមហ៊ុន Facebook បានបង្ហាញ DeepFace ដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ ៩៧.៣៥% ហើយ Google បានបង្កើត FaceNet ជាមួយនឹងការអនុវត្តកាន់តែខ្ពស់។ បច្ចុប្បន្នប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មអាចសម្គាល់មុខបានច្បាស់ជាងមនុស្សនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ ប៉ុន្តែនៅតែមានបញ្ហាលម្អៀងជាបន្ត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទីផ្សារសកលនៃប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ យោងតាមទិន្នន័យដែលបានចងក្រងដោយ Wikipedia វាត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងវិស័យសន្តិសុខ (ដូចជាការឃ្លាំមើលទីក្រុង) វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ (ការផ្ទៀងផ្ទាត់អតិថិជន) ពាណិជ្ជកម្មលក់រាយ (ការវិភាគឥរិយាបថអតិថិជន) និងសូម្បីតែនៅក្នុងការកម្សាន្ត ដូចជាការសាកល្បងនៅ Disney World ជាដើម។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះជួយកាត់បន្ថយការក្លែងបន្លំ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែក៏បណ្តាលឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីការបាត់បង់ការងារក្នុងវិស័យសន្តិសុខប្រពៃណីផងដែរ។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខបានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាស។ យោងតាម Wikipedia ការសិក្សារបស់ MIT Media Lab បានបង្ហាញពីភាពលម្អៀងនៃក្បួនដោះស្រាយ ដោយមានអត្រាកំហុសខ្ពស់ជាងសម្រាប់ស្ត្រីនិងជនជាតិស្បែកខ្មៅ។ ចលនាសង្គមស៊ីវិលនិងអ្នកជំនាញឯកជនភាពបានព្រមានពីការបង្កើត “សង្គមឃ្លាំមើល” ដែលរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមហ៊ុនអាចតាមដានបុគ្គលគ្រប់រូបបានគ្រប់ពេលវេលា។ ជាលទ្ធផល ទីក្រុងដូចជា San Francisco, Boston និង Portland នៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះដោយភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល ហើយសហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់ចេញបទប្បញ្ញត្តិ GDPR ដែលតម្រូវឲ្យមានការយល់ព្រមយ៉ាងតឹងរឹងមុននឹងដំណើរការទិន្នន័យជីវមាត្រ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខកំពុងស្ថិតក្នុងចំណុចប្រសព្វរវាងការច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យា និងការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិស៊ីវិល។ យោងតាម Wikipedia រឿងអាស្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុន Clearview AI ដែលបានប្រមូលរូបថតរាប់ពាន់លានសន្លឹកពីបណ្តាញសង្គមដោយគ្មានការអនុញ្ញាត បានបង្កឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត និងការផាកពិន័យពីសំណាក់ចក្រភពអង់គ្លេស និងអូស្ត្រាលី។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងពិចារណាលើ AI Act ដែលនឹងកំណត់ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខក្នុងពេលជាក់ស្តែងនៅទីសាធារណៈ លើកលែងតែករណីសន្តិសុខជាតិធ្ងន់ធ្ងរ។

នៅអាស៊ី យោងតាមដដែល ប្រទេសចិនបានបន្តដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធនេះយ៉ាងទូលំទូលាយ ប៉ុន្តែក៏បានចេញច្បាប់ការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនថ្មីដើម្បីកាត់បន្ថយការរំលោភ។ ចំណែកការតវ៉ានៅហុងកុងប្រឆាំងនឹង “បង្គោលភ្លើងឆ្លាតវៃ” ដែលបំពាក់កាមេរ៉ាសម្គាល់មុខ បានបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភរបស់សាធារណជន។ សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ បច្ចេកវិទ្យានេះកំពុងចាប់ផ្តើមជ្រាបចូលទៅក្នុងវិស័យធនាគារ និងការផ្តល់សេវាសាធារណៈ ប៉ុន្តែក្របខ័ណ្ឌច្បាប់នៅមិនទាន់រឹងមាំនៅឡើយ។

ជារួម ប្រព័ន្ធសម្គាល់មុខនៅតែជាបច្ចេកវិទ្យាដែលមានទាំងសក្តានុពលផ្តល់ប្រយោជន៍ និងគ្រោះថ្នាក់ ដែលទាមទារឲ្យមានការពិភាក្សាជាសាធារណៈ និងបទប្បញ្ញត្តិដែលមានតុល្យភាព។