ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

បទប្បញ្ញត្តិរោងចក្រ ឬដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា "Factory Acts" ជាភាសាអង់គ្លេស សំដៅទៅលើក្រុមច្បាប់ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយសភានៃចក្រភពអង់គ្លេស ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨០២ រហូតដល់ដើមសតវត្សទី២០។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ច្បាប់ទាំងនេះមានគោលដៅគ្រប់គ្រង និងកែលម្អលក្ខខណ្ឌការងារនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ជាពិសេសក្នុងរោងចក្រវាយនភណ្ឌ។ ច្បាប់ដំបូងៗផ្តោតសំខាន់លើការកំណត់ម៉ោងធ្វើការ និងសុខុមាលភាពសីលធម៌របស់កុមារតូចៗដែលធ្វើការក្នុងរោងម៉ាស៊ីនកប្បាស (cotton mills) ដ្បិតពួកគេជាកម្លាំងពលកម្មងាយរងការកេងប្រវ័ញ្ចបំផុត។

ទោះជាមានការអនុម័តច្បាប់ទាំងនេះក៏ដោយ ក្នុងកំឡុងពេលបីទសវត្សរ៍ដំបូង ការអនុវត្តច្បាប់មានភាពទន់ខ្សោយជាខ្លាំង ដោយសារគ្មានយន្តការត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់។ ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៣៣ នៅពេលដែលច្បាប់ "Labour of Children, etc., in Factories Act 1833" បានបង្កើតអធិការកិច្ចរោងចក្រអាជីព (Factory Inspectorate) ឡើងជាលើកដំបូង។ អធិការកិច្ចនេះបានផ្តល់អំណាចដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការត្រួតពិនិត្យរោងចក្រ និងដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះអ្នករំលោភច្បាប់ ដោយធ្វើឲ្យច្បាប់ក្លាយជាការពិតនៅកន្លែងធ្វើការ។ ជាបន្តបន្ទាប់ ការគ្រប់គ្រងម៉ោងធ្វើការក៏ត្រូវបានពង្រីកដល់ស្ត្រីនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៤ តាមរយៈច្បាប់មួយទៀត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បទប្បញ្ញត្តិរោងចក្របានកកើតឡើងនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងយុគសម័យបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម (Industrial Revolution) ជាពិសេសនៅតំបន់ភាគខាងជើងប្រទេសអង់គ្លេស ដូចជាទីក្រុង Manchester ស្រុក Lancashire និង Yorkshire។ រោងចក្រជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់នៅជិតទន្លេ ដើម្បីប្រើប្រាស់ថាមពលទឹកបង្វិលម៉ាស៊ីន ដូចឃើញក្នុងរូបភាពរោងម៉ាស៊ីនធំនៅ Darley Abbey (Derbyshire) ។ តំបន់ទាំងនេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌធំបំផុតនៅលើពិភពលោកនាពេលនោះ។

ប្រជាជនដែលធ្វើការក្នុងរោងចក្រភាគច្រើនជាកម្មករថ្នាក់ទាប ដោយរួមមានទាំងបុរស ស្ត្រី និងកុមារជាច្រើននាក់។ តាម Wikipedia កុមារតូចៗ ដែលអាចមានអាយុត្រឹម ៥ ឬ ៦ ឆ្នាំ ត្រូវបានបង្ខំឲ្យធ្វើការច្រើនម៉ោង ជារឿយៗចាប់ពីម៉ោង ៥ ព្រឹកដល់ ៨ យប់ ក្នុងស្ថានភាពប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់។ ការរងទុក្ខរបស់ពួកគេបានជំរុញឲ្យអ្នកកំណែទម្រង់សង្គមនិងសភាធ្វើសកម្មភាព ដែលជាហេតុនាំឲ្យមានច្បាប់រោងចក្រស៊េរីដំបូង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ច្បាប់ដំបូងដែលទាក់ទងនឹងលក្ខខណ្ឌការងារនៅរោងចក្រត្រូវបានសភាចក្រភពអង់គ្លេសអនុម័តនៅឆ្នាំ ១៨០២ ក្រោមឈ្មោះ "Health and Morals of Apprentices Act" (ច្បាប់សុខភាព និងសីលធម៌អ្នកហាត់ការ)។ ច្បាប់នេះគ្របដណ្តប់តែលើអ្នកហាត់ការក្នុងរោងម៉ាស៊ីនកប្បាស ដោយកំណត់ម៉ោងធ្វើការត្រឹម ១៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ និងហាមឃាត់ការធ្វើការពេលយប់។ វាក៏បានតម្រូវឲ្យម្ចាស់រោងចក្រផ្តល់ការបង្រៀនអក្សរសាស្ត្រ និងការអប់រំសាសនាដល់កុមារទាំងនោះផងដែរ។ ទោះយ៉ាងណា ច្បាប់នេះពុំបានបង្កើតឲ្យមានអធិការកិច្ចឡើយ ធ្វើឲ្យការអនុវត្តស្ទើរតែគ្មានប្រសិទ្ធភាពទាំងស្រុង។

ជំហានដ៏សម្រេចចិត្តមួយបានលេចឡើងជាមួយនឹងច្បាប់ "Labour of Children, etc., in Factories Act 1833"។ យោងតាម Wikipedia ច្បាប់នេះបានបង្កើតអធិការកិច្ចរោងចក្រ ដែលផ្សំឡើងដោយអធិការអាជីពចំនួន ៤ នាក់ដំបូង ដោយមានសិទ្ធិចូលទៅពិនិត្យរោងចក្រដោយសេរី និងដាក់ពិន័យ។ ច្បាប់នេះហាមឃាត់ការងារកុមារអាយុក្រោម ៩ ឆ្នាំ និងកំណត់ម៉ោងធ្វើការ ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់កុមារអាយុ ៩-១០ ឆ្នាំ ព្រមទាំងតម្រូវឲ្យមានការសិក្សារយៈពេល ២ ម៉ោងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៨៤៤ ការគ្រប់គ្រងម៉ោងធ្វើការក៏ត្រូវបានពង្រីកដល់ស្ត្រីផងដែរ ដោយកំណត់ថ្ងៃធ្វើការរបស់ពួកគេត្រឹម ១៦ ម៉ោង និងហាមឃាត់ការធ្វើការពេលយប់។ ច្បាប់ជាបន្តបន្ទាប់បានកាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវស្តង់ដារសុវត្ថិភាព ដោយបង្កើតជាគ្រឹះនៃច្បាប់ការងារទំនើប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការអនុម័តបទប្បញ្ញត្តិរោងចក្រគឺជាចម្លើយដោយផ្ទាល់ទៅនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមនៃមូលធននិយមឧស្សាហកម្មដំបូង។ មុនពេលមានច្បាប់ ម្ចាស់រោងចក្រអាចបង្កើនផលិតកម្ម និងប្រាក់ចំណេញតាមរយៈការកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មដែលគ្មានការការពារ។ ទោះជាយ៉ាងណា ផលវិបាកដូចជា ការលូតលាស់មិនប្រក្រតីរបស់កុមារ អត្រាមរណៈខ្ពស់ និងការរអាក់រអួលសង្គម បានបង្ហាញថាការខ្វះបទប្បញ្ញត្តិមានតម្លៃថ្លៃដល់សង្គមជាតិទាំងមូល។ ដូច្នេះ ច្បាប់រោងចក្រអាចមើលឃើញថាជាការកែតម្រូវចាំបាច់ដើម្បីធ្វើឲ្យឧស្សាហកម្មមាននិរន្តរភាព។

ខាងវប្បធម៌ ច្បាប់ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរធំនៅក្នុងទស្សនៈសង្គម។ ជាប្រពៃណី កុមារត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃកម្លាំងពលកម្មគ្រួសារ ប៉ុន្តែច្បាប់ថ្មីបានផ្តល់អាទិភាពដល់ការអប់រំ និងសិទ្ធិជាមូលដ្ឋាន។ ជាងនេះទៀត ច្បាប់រោងចក្រអង់គ្លេសបានក្លាយជាគំរូដល់ប្រទេសឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ដែលក្រោយមកបានចម្លងតាមគោលការណ៍ស្រដៀងគ្នា។ នៅចុងសតវត្សទី១៩ ប្រព័ន្ធច្បាប់ការងារអន្តរជាតិបានចាប់ផ្តើមលេចចេញ ដោយមានអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩១៩។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

មរតកនៃបទប្បញ្ញត្តិរោងចក្រនៅតែដក់ជាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៌ពិភពលោកសព្វថ្ងៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលសេដ្ឋកិច្ចផ្អែកយ៉ាងសំខាន់លើឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងផលិតកម្មសម្រាប់នាំចេញ បញ្ហាសុវត្ថិភាពរោងចក្រ និងសិទ្ធិកម្មករគឺជាប្រធានបទដែលមានភាពរស់រវើកជានិច្ច។ គេសង្កេតឃើញមានកូដកម្ម និងយុទ្ធនាការទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល និងលក្ខខណ្ឌការងារល្អជាងមុន ដែលជាបន្ទុកឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាដូចគ្នាដែលអង់គ្លេសធ្លាប់ជួបកាលពី ២០០ ឆ្នាំមុន។

ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជាការដួលរលំអគាររោងចក្ររ៉ាណាប្លាហ្សា (Rana Plaza) នៅបង់ក្លាដែស កាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ដែលបានសម្លាប់កម្មករជាង ១១០០ នាក់ បានរំលឹកពិភពលោកថា ច្បាប់សុវត្ថិភាពរោងចក្រនៅតែជារឿងចាំបាច់បំផុត។ ដោយសារសម្ពាធពីអ្នកប្រើប្រាស់ និងអង្គការអន្តរជាតិ ក្រុមហ៊ុនទិញទំនិញធំៗបានដាក់ចេញនូវក្រមសីលធម៌ ដែលជំរុញឲ្យរោងចក្រនៅកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់ស្តង់ដារកាន់តែខ្ពស់។ ដូច្នេះ ការស្វែងយល់ពីប្រវត្តិនៃបទប្បញ្ញត្តិរោងចក្រផ្តល់នូវទស្សនវិស័យដ៏មានតម្លៃសម្រាប់អ្នកអានខ្មែរក្នុងការតាមដានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សសព្វថ្ងៃ។