ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្វេនតានីល (Fentanyl) គឺជាអូពីអូអ៊ីដសំយោគ (synthetic opioid) ដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងមួយ ដែលស្ថិតក្នុងក្រុមគីមីពីពេរីឌីន (piperidine)។ ថ្នាំនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាចម្បងជាឱសថបំបាត់ការឈឺចាប់ ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកជំងឺមហារីក និងអ្នកជំងឺដែលកំពុងជាសះស្បើយពីការវះកាត់។ វាក៏ត្រូវបានប្រើជាថ្នាំស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលត្រូវបានដាក់បំពង់ដកដង្ហើម (intubated patients) ផងដែរ។

ហ្វេនតានីលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងម៉ូរហ្វីនពី ៥០ ទៅ ១០០ ដង ហើយចេញឥទ្ធិពលក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ដោយសារភាពខ្លាំងនេះ ថ្នាំនេះមានសារៈសំខាន់ខ្ពស់ក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ ក៏ប៉ុន្តែក៏បានក្លាយជាប្រធានបទព្រួយបារម្ភផ្នែកសុខភាពសាធារណៈ ដោយសារតួនាទីរបស់វានៅក្នុងវិបត្តិការស្លាប់ដោយសារការប្រើថ្នាំជ្រុលកម្រិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

លក្ខណៈគីមី និងឱសថសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្វេនតានីលជាសមាជិកនៃក្រុមគីមីពីពេរីឌីន ហើយជាសារធាតុសំយោគដែលត្រូវបានផលិតឡើងតាមរយៈដំណើរការគីមី។ ថ្នាំនេះធ្វើសកម្មភាពដោយធ្វើឱ្យសកម្មអ្នកទទួលអូពីអូអ៊ីដប្រភេទ μ (μ-opioid receptors) ហើយមានរយៈពេលចេញឥទ្ធិពលខ្លី។

លក្ខណៈលេចធ្លោបំផុតរបស់ហ្វេនតានីល គឺភាពខ្លាំងនៃឥទ្ធិពលរបស់វា។ ដោយសារភាពខ្លាំងនេះ បរិមាណតូចមួយនៃហ្វេនតានីលអាចផ្តល់លទ្ធផលបំបាត់ការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ដែលជាហេតុផលធ្វើឱ្យវាមានតួនាទីពិសេសក្នុងការព្យាបាលការឈឺចាប់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្វេនតានីលគឺជាសារធាតុសំយោគដែលផលិតឡើងតាមដំណើរការគីមី មិនមែនជាសារធាតុដែលស្រង់ចេញដោយផ្ទាល់ពីរុក្ខជាតិទេ។ ឯកសាររូបភាពនៅក្នុងវិគីភីឌាបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រសំយោគជាច្រើន រួមទាំងវិធីសាស្ត្រ Janssen សម្រាប់ការសំយោគអូពីអូអ៊ីដដែលពាក់ព័ន្ធ និងវិធីសាស្ត្រ Gupta ដែលចាប់ផ្តើមពី 4-piperidone ឆ្ពោះទៅរកហ្វេនតានីល។

ការអភិវឌ្ឍហ្វេនតានីលជាឱសថបានផ្តល់ជម្រើសថ្មីសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់ខ្លាំង ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកជំងឺមហារីក និងអ្នកជំងឺក្រោយការវះកាត់។ ក្រោយមក វត្តមាននៃហ្វេនតានីលនៅក្នុងទីផ្សារខុសច្បាប់ និងការប្រើប្រាស់ខុស បានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រធានបទសុខភាពសាធារណៈដ៏សំខាន់។

ការប្រើប្រាស់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងផលិតផល

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការប្រើប្រាស់ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រចម្បងរបស់ហ្វេនតានីល គឺការព្យាបាលការឈឺចាប់សម្រាប់អ្នកជំងឺមហារីក និងអ្នកជំងឺដែលកំពុងជាសះស្បើយពីការវះកាត់។ វាក៏មានតួនាទីជាថ្នាំស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលត្រូវបានដាក់បំពង់ដកដង្ហើមផងដែរ។

ផលិតផលហ្វេនតានីលមានច្រើនទម្រង់។ ឯកសាររូបភាពក្នុងវិគីភីឌាបង្ហាញឧទាហរណ៍ដូចជា បន្ទះបិទស្បែកដែលបញ្ចេញថ្នាំក្នុងអត្រា ១២ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយម៉ោង ថ្នាំបាញ់ច្រមុះកម្រិត ១០០ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយដងបាញ់ ស្ករហ្វេនតានីលកម្រិត ២០០ មីក្រូក្រាម និងប្រអប់គ្រាប់ចំនួន ៣០ គ្រាប់ ដែលមានកម្រិត ៦០០ មីក្រូក្រាមក្នុងមួយគ្រាប់។

ឈ្មោះពាណិជ្ជកម្មរបស់ផលិតផលហ្វេនតានីលដែលវិគីភីឌារាយការណ៍ រួមមាន Actiq, Duragesic និង Sublimaze ក្នុងចំណោមឈ្មោះផ្សេងទៀត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការពាក់ព័ន្ធដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ហ្វេនតានីលនៅពេលបច្ចុប្បន្ន គឺតួនាទីរបស់វានៅក្នុងវិបត្តិការស្លាប់ដោយសារការប្រើថ្នាំជ្រុលកម្រិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមទិន្នន័យរបស់ CDC ដែលវិគីភីឌាដកស្រង់ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារការប្រើថ្នាំជ្រុលកម្រិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើនឡើងពីឆ្នាំ ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ ២០២១ ដោយក្នុងឆ្នាំ ២០២១ មានករណីស្លាប់ជាង ១០៦,០០០ ករណី។

ក្នុងចំណោមនោះ ការស្លាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអូពីអូអ៊ីដសំយោគក្រៅពីមេតាដូន ដែលភាគច្រើនគឺហ្វេនតានីល មានចំនួន ៧០,៦០១ ករណី។ ចំណែកការស្លាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសារធាតុបំផុស រួមទាំងកូកាអ៊ីន និងសារធាតុជំរុញសរសៃប្រសាទ (ភាគច្រើនគឺមេតំហ្វេតាមីន) មានចំនួន ៣២,៥៣៧ ករណី។

តាមផែនទីរបស់ DEA ដែលបង្ហាញក្នុងវិគីភីឌា លំហូរហ្វេនតានីលខុសច្បាប់ចូលទៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ មានប្រភពមកពីតំបន់ជាច្រើនផ្សេងៗគ្នា។ ការរឹបអូសរបស់ប៉ូលិសនៅរដ្ឋអូហាយ៉ូ បានបង្ហាញពីម្សៅដែលមានផ្ទុកហ្វេនតានីល ២៣ ភាគរយ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អង្គការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ DanceSafe បានផ្សព្វផ្សាយការណែនាំអំពីការប្រើប្រាស់ក្រដាសតេស្តរកវត្តមានហ្វេនតានីល ដែលជាវិធានការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់មួយ។

ចំពោះអ្នកអានខ្មែរ ហ្វេនតានីលជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាពសាធារណៈ និងសុវត្ថិភាពឱសថ ព្រោះវាទាំងជាថ្នាំដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការព្យាបាល និងជាសារធាតុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិការស្លាប់ដោយសារការប្រើថ្នាំជ្រុលកម្រិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការយល់ដឹងអំពីប្រធានបទនេះ ជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិអំពីសុខភាព និងគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងថ្នាំញៀនបានកាន់តែច្បាស់។