ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា លោក ហ្វឺឌីណាន់ “បុងបុង” រ៉ូម៉ាល់ដេហ្ស ម៉ាកូស ជុនៀរ (ហៅកាត់ថា BBM ឬ PBBM) គឺជាអ្នកនយោបាយហ្វីលីពីន និងជាប្រធានាធិបតីទី១៧ នៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ លោកបានឡើងកាន់តំណែងនេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២ មក។

លោកគឺជាកូនទីពីរ និងជាកូនប្រុសតែមួយគត់របស់អតីតប្រធានាធិបតីទី១០ លោក ហ្វឺឌីណាន់ ម៉ាកូស ជា senior និងអតីតសុភាពនារីទីមួយ លោកស្រី អ៊ីមែលដា ម៉ាកូស។ ការវិលត្រឡប់របស់គ្រួសារម៉ាកូសទៅកាន់វិមានប្រធានាធិបតីម៉ាឡាកានយ៉ាង ក្រោយរយៈពេល ៣៦ ឆ្នាំ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយដ៏សំខាន់មួយនៅហ្វីលីពីន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា លោក ហ្វឺឌីណាន់ ម៉ាកូស ជុនៀរ កើតនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៧ នៅទីក្រុងម៉ានីល រដ្ឋធានីហ្វីលីពីន។ លោកបានធំឡើងក្នុងគ្រួសារដែលមានឥទ្ធិពលនយោបាយយ៉ាងខ្លាំង ខណៈដែលឪពុករបស់លោកកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតីរយៈពេល ២១ ឆ្នាំ (ពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៨៦)។

លោកបានសិក្សានៅសាលានានាក្នុងប្រទេស និងក្រោយមកនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ កាលនៅវ័យក្មេង លោកត្រូវបានគេថតរូបជាមួយឪពុកម្ដាយ និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក រីឆាដ និចសុន នៅឯវិមានម៉ាឡាកានយ៉ាង ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភពខាងលើ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ការដួលរលំនៃរបបមាតាបិតារបស់លោកនៅឆ្នាំ១៩៨៦ តាមរយៈបដិវត្តន៍អំណាចប្រជាជន (People Power Revolution) បានបង្ខំឱ្យគ្រួសារម៉ាកូសភៀសខ្លួនទៅកាន់ទីក្រុងហូណូលូលូ រដ្ឋហាវ៉ៃ សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក ម៉ាកូស ជុនៀរ បានរស់នៅនិរទេសអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ មុននឹងវិលត្រឡប់មកហ្វីលីពីនវិញនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។

លោកបានចូលក្នុងឆាកនយោបាយជាលើកដំបូងដោយឈរឈ្មោះជាអភិបាលខេត្តអ៊ីឡូកូសណរតេ (Ilocos Norte) នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ហើយបានបម្រើការក្នុងតួនាទីនេះរហូតដល់ឆ្នាំ២០០៧។ បន្ទាប់មក លោកជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រ និងក្រោយមកជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។ តាមរូបភាពពីវីគីភីឌា លោកបានចូលរួមវេទិការពិភាក្សាក្នុងនាមជាព្រឹទ្ធសមាជិកនៅឆ្នាំ២០១៤។

នៅឆ្នាំ២០១៦ លោកបានប្រកួតប្រជែងដណ្ដើមតំណែងអនុប្រធានាធិបតី ប៉ុន្តែបានចាញ់លោកស្រី លីនី រ៉ូប្រេដូ (Leni Robredo) ក្នុងការបោះឆ្នោតដែលមានលទ្ធផលជិតស្និទ្ធ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានត្រឡប់មកវិញក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដោយឈរឈ្មោះជាប្រធានាធិបតី មានលោកស្រី សារ៉ា ឌូទែរតេ-កាព្រីយ៉ូ (Sara Duterte-Carpio) ជាបេក្ខនារីរង។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកបានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដោយដណ្ដើមបានសំឡេងគាំទ្រនៅ ៦៤ ក្នុងចំណោម ៨១ ខេត្តទូទាំងប្រទេស។ លោកបានធ្វើសច្ចាប្រណិធានជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៣០ មិថុនា ២០២២។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតីរបស់លោក ម៉ាកូស ជុនៀរ លោកបានផ្ដោតសំខាន់លើការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការទូត។ តាមវីគីភីឌា លោកបានអនុម័តផែនការអភិវឌ្ឍន៍ហ្វីលីពីន ២០២៣-២០២៨ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិ (NEDA) កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ លោកក៏បានដាក់ឱ្យដំណើរការគម្រោង “Kadiwa ng Pangulo” ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ស្ថានភាពស្បៀងអាហារ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពកសិករ។

ទោះយ៉ាងណា ការដឹកនាំរបស់លោកមិនមែនគ្មានភាពចម្រូងចម្រាសឡើយ។ តាមរូបថតពីវីគីភីឌា មានក្រុមអ្នកតវ៉ាប្រឆាំងនឹងលោកដោយសារបញ្ហាគេចវេសពន្ធ ដូចដែលបានកើតឡើងនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ បញ្ហានេះបន្ថែមទៅលើការរិះគន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រអំពីអំពើពុករលួយក្នុងសម័យឪពុកលោក។

ក្នុងវិស័យទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ លោក ម៉ាកូស បានបង្ហាញភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចធំៗទាំងអស់។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកបានជួបជាមួយលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅសេតវិមានក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងបានជួបជាមួយលោក វ្លាឌីមៀរ ពូទីន នៅក្រុងកាហ្សាន ប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ លើសពីនេះ លោកក៏បានពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសចិន តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងប៉េកាំងក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងបានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ្លាឌីមៀរ ហ្សេឡេនស្គី នៅទីក្រុងម៉ានីលក្នុងឆ្នាំ២០២៤។

ថ្មីៗនេះ លោកបានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីជំនួយសម្រាប់គ្រោះអគ្គីភ័យនៅកន្លែងចាក់សម្រាម និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបរិស្ថាន។ កាលពីថ្ងៃទី ១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ លោកបានត្រួតពិនិត្យការជួសជុលស្ពានសានហួនីកូ (San Juanico Bridge) ដែលបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

ជាសរុប លោក ហ្វឺឌីណាន់ ម៉ាកូស ជុនៀរ នៅតែជាឥស្សរជនដែលបង្កជាការពិភាក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងនយោបាយហ្វីលីពីន និងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។