ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហិរញ្ញវត្ថុ (Finance) សំដៅលើការគ្រប់គ្រងប្រាក់ ចលនាប្រាក់ និងការរៃអង្គាសប្រាក់។ តាមវិគីភីឌា គំនិតនេះមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងហិរញ្ញវត្ថុអាជីវកម្ម ការវិនិយោគ និងទីផ្សារ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ «ហិរញ្ញវត្ថុ» ក៏ជាឈ្មោះមុខវិជ្ជាសិក្សាដែលសិក្សាអំពីវិស័យទាំងនេះដែរ។ ដោយផ្អែកលើវិសាលភាពនៃសកម្មភាពហិរញ្ញវត្ថុ មុខវិជ្ជានេះចែកចេញជាបីសាខាចម្បង គឺហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួន ហិរញ្ញវត្ថុសាជីវកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ។

សាខាចម្បងនៃហិរញ្ញវត្ថុ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថាហិរញ្ញវត្ថុមានបីសាខាធំៗ។ ហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ខ្លួនផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងប្រាក់របស់បុគ្គល និងគ្រួសារ ដូចជាការរៀបចំចំណូល ចំណាយ និងការសន្សំ។ ហិរញ្ញវត្ថុសាជីវកម្មផ្តោតលើការសម្រេចចិត្តហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន រួមទាំងការរៃអង្គាសទុនតាមរយៈហ៊ុន ឬប័ណ្ណបំណុល។ ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈពាក់ព័ន្ធនឹងថវិកា និងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុរបស់រដ្ឋាភិបាល។ រូបភាពនេះ តាមវិគីភីឌា បង្ហាញការប្រឹក្សាគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលអ្នកប្រឹក្សាហិរញ្ញវត្ថុជួយអតិថិជនរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រវិនិយោគដ៏សមស្រប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានចាត់ទុកផ្សារដោះដូរអង្ករ Dōjima ដែលបានបង្កើតឡើងនៅទីក្រុងអូសាកា ក្នុងឆ្នាំ ១៦៩៧ ថាជាផ្សារកិច្ចសន្យាអនាគតដំបូងគេបង្អស់ក្នុងពិភពលោក។

ឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុបានវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់។ តាមវិគីភីឌា លិខិតបញ្ជាក់ការកាន់កាប់ហ៊ុនចុះថ្ងៃទី ១៩១៣ របស់ក្រុមហ៊ុន Radium Hill និងប័ណ្ណបំណុលដែលចេញដោយក្រុមហ៊ុន The Baltimore and Ohio Railroad គឺជាឧទាហរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃហ៊ុន និងប័ណ្ណបំណុល។ ប័ណ្ណបំណុលគឺជាទម្រង់ប្រាក់កម្ចីដែលសាជីវកម្មប្រើដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ទីផ្សារហ៊ុនធំៗបានរីកចម្រើន។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញថា កម្រាលជាន់ពាណិជ្ជកម្មរបស់ផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក (NYSE) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ ត្រូវបានគេកត់ត្រាមុនការដាក់ឱ្យប្រើអេក្រង់អេឡិចត្រូនិក និងកុំព្យូទ័រ។ ហើយមហន្តរាយហ៊ុនញូវយ៉កឆ្នាំ ១៩២៩ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីរយៈពេលដែលអ្នកវិនិយោគនាំគ្នាមើលតម្លៃតាមខ្សែតេឡេក្រាហ្វិក (ticker tape) តាមការពណ៌នារបស់វិគីភីឌា។

ទីផ្សារ ឧបករណ៍ និងទ្រឹស្តីហិរញ្ញវត្ថុ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទ្រឹស្តីផលប័ត្រទំនើបត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Harry Markowitz នៅឆ្នាំ ១៩៥២។ គោលគំនិត «ព្រំដែនប្រសិទ្ធភាព» បញ្ជាក់ថា ផលប័ត្រវិនិយោគដែលមានប្រសិទ្ធភាព គឺជាផលប័ត្រដែលមានផលចំណេញរំពឹងទុកល្អបំផុតសម្រាប់កម្រិតហានិភ័យ ដែលវាស់វែងដោយគម្លាតស្តង់ដារនៃផលចំណេញ។

ទ្រឹស្តីបទ Modigliani–Miller ដែលត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ ១៩៥៨ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយទៀតនៃទ្រឹស្តីហិរញ្ញវត្ថុ។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា ទោះបីកម្រិតបំណុលធៀបទុន (D/E) កើនឡើងក៏ដោយ ថ្លៃដើមទុនជាមធ្យមទម្ងន់ (k0) នៅតែថេរ។

នៅផ្នែកទីផ្សារ វិគីភីឌាបានលើកឧទាហរណ៍ទីផ្សារកិច្ចសន្យាអនាគតពោតរបស់ Chicago Board of Trade ឆ្នាំ ១៩៩៣ និងពាណិជ្ជករប្រេងនៅ Houston ឆ្នាំ ២០០៩។ ចំណែកគណិតវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ បានអនុវត្ត «មែកធាង» ការក្លែងធ្វើ និងសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលផ្នែក (PDEs) ដើម្បីកំណត់តម្លៃឧបករណ៍ដែលស្មុគស្មាញជាងគំរូ Black-Scholes។ តាមវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារបានប្រើគំរូភាពប្រែប្រួលក្នុងស្រុក និងគំរូ stochastic ហើយការកែតម្រូវ xVA បានរាប់បញ្ចូលការគិតពីភាគីពាក់ព័ន្ធ និងទុន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ហិរញ្ញវត្ថុនៅតែជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន។ តាមវិគីភីឌា រូបភាពព័ត៌មានថវិកាសហព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំឆ្នាំ ២០២៣ ពី CBO បានបង្ហាញពីការបែងចែកចំណាយ និងចំណូលរបស់រដ្ឋាភិបាល។

មេរៀនពីវិបត្តិក៏នៅតែពាក់ព័ន្ធ។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា ក្នុងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ ២០០៨ អតិថិជនបានឈរជួរនៅខាងក្រៅសាខារបស់ធនាគារ Northern Rock ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ដើម្បីដកប្រាក់សន្សំ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពផុយស្រួយនៃស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទដូចជា អតិផរណា អត្រាការប្រាក់ ថវិការដ្ឋ និងទីផ្សារហ៊ុន តែងលេចឡើងក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មាន ពីព្រោះវាជះឥទ្ធិពលដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ការរកស៊ី និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។