ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ហិរញ្ញប្បទាន (financing) គឺជាទង្វើនៃការផ្តល់ធនធានដើម្បីគាំទ្រសេចក្តីត្រូវការ កម្មវិធី ឬគម្រោងនានា។ ធនធានទាំងនោះជាធម្មតាមានទម្រង់ជាលុយកាក់ ប៉ុន្តែក៏អាចមានទម្រង់ជាការខិតខំប្រឹងប្រែង ឬពេលវេលាពីស្ថាប័ន ឬក្រុមហ៊ុនផងដែរ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់បន្ថែម។

ចំណុចសំខាន់មួយដែលវិគីភីឌាបានលើកឡើងគឺភាពខុសគ្នារវាងពាក្យ “មូលនិធិ” (funding) និង “ហិរញ្ញប្បទាន” (financing)។ ជាទូទៅ មូលនិធិសំដៅទៅលើការប្រើប្រាស់ទុនបម្រុងផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រុមហ៊ុន ចំណែកឯហិរញ្ញប្បទានគឺជាការកៀងគរដើមទុនពីប្រភពខាងក្រៅ ដូចជា ធនាគារ វិនិយោគិន និងទីផ្សារមូលធន។ ក្រៅពីនេះ ប្រភពហិរញ្ញប្បទានអាចមានច្រើន ដូចជា ធនាគារពាណិជ្ជ ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគឯកជន និងទីផ្សារមូលបត្រ នេះបើយោងតាមវិគីភីឌា។ ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នានេះជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុអាជីវកម្ម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ហិរញ្ញប្បទានមិនមែនជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រទេ តែជាគំនិតសេដ្ឋកិច្ចសកលដែលមានឥទ្ធិពលលើប្រជាជនគ្រប់ទីកន្លែង។ ចាប់ពីកសិករនៅជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា រហូតដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មធំនៅអាមេរិក សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើប្រភពហិរញ្ញប្បទានមួយចំនួនដើម្បីបន្តសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមវិគីភីឌា សូម្បីតែអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញក៏ត្រូវការហិរញ្ញប្បទានដែរ ដោយពួកគេតែងទទួលបានជំនួយពីម្ចាស់ជំនួយ ឬរដ្ឋាភិបាល។

នៅកម្ពុជា ប្រជាជនប្រមាណជាង ៧០% ដែលរស់នៅតំបន់ជនបទពឹងផ្អែកលើមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ (microfinance) និងឥណទានក្រៅប្រព័ន្ធ ដើម្បីផ្តល់ទុនដល់សកម្មភាពកសិកម្ម ឬអាជីវកម្មខ្នាតតូច។ ដូច្នេះ ការទទួលបានហិរញ្ញប្បទានមានតួនាទីផ្ទាល់ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនៃហិរញ្ញប្បទានមានតាំងពីសម័យបុរាណ នៅពេលដែលឈ្មួញនិងអ្នកជំនួញខ្ចីប្រាក់ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ឬពីអ្នកមានធនធាន ដើម្បីធ្វើដំណើរជួញដូរតាមផ្លូវសូត្រ នេះបើយោងតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលវិគីភីឌាបានយោង។ នៅអឺរ៉ុបសម័យកណ្ដាល ធនាគារិកអ៊ីតាលីបានបង្កើតប្រព័ន្ធឥណទានដំបូងគេ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកជំនួញអាចទទួលបានប្រាក់កម្ចីដោយមិនចាំបាច់ដឹកលុយជាក់ស្តែង។

ការវិវត្តន៍ដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅសតវត្សទី១៧ ជាមួយនឹងការបង្កើតទីផ្សារមូលធន ដូចជាក្រុមហ៊ុន Dutch East India Company ដែលបានចេញមូលបត្រភាគហ៊ុនជាសាធារណៈដើម្បីរៃអង្គាសទុន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះ ហិរញ្ញប្បទានបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មដ៏ស្មុគស្មាញ ដោយមានឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុចម្រុះដូចជា មូលបត្របំណុល ភាគហ៊ុន អនាគតហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រាក់កម្ចីពីធនាគារ។ វិគីភីឌាបានសង្ខេបថា ការអភិវឌ្ឍន៍នេះបានជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែក៏បាននាំមកនូវហានិភ័យដូចជាវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ហិរញ្ញប្បទានដើរតួជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចទំនើប។ យោងតាមវិគីភីឌា បើគ្មានលទ្ធភាពកៀងគរទុនពីខាងក្រៅទេ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើននឹងមិនអាចពង្រីកខ្លួន ឬបង្កើតផលិតផលថ្មីបានឡើយ។ នេះជាមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលនានា រួមទាំងកម្ពុជា បានបង្កើតគោលនយោបាយគាំទ្រហិរញ្ញប្បទាន ដូចជាការធានាឥណទាន និងការបង្កើតផ្សារមូលបត្រ (ផ្សារភាគហ៊ុនកម្ពុជា)។ វិគីភីឌាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការជ្រើសរើសប្រភេទហិរញ្ញប្បទានត្រឹមត្រូវអាចកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងបង្កើនភាពបត់បែនសម្រាប់អាជីវកម្ម។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ អាកប្បកិរិយាចំពោះបំណុល និងហិរញ្ញប្បទានខុសគ្នារវាងសង្គម។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា នៅប្រទេសខ្លះ ការជំពាក់បំណុលត្រូវបានគេចាត់ទុកជារឿងអាម៉ាស់ ខណៈដែលនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ការប្រើប្រាស់ប័ណ្ណឥណទាន និងកម្ចីគឺជារឿងធម្មតា។ នៅកម្ពុជា វប្បធម៌សន្សំប្រាក់នៅតែរឹងមាំ ប៉ុន្តែយុវជនជំនាន់ក្រោយកំពុងទទួលយកគំនិតនៃការវិនិយោគ និងការខ្ចីប្រាក់ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ហិរញ្ញប្បទានជាប្រធានបទក្តៅនៅកម្ពុជា ជាពិសេសទាក់ទងនឹងកម្ចីពីប្រទេសចិនក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ (Belt and Road Initiative)។ យោងតាមវិគីភីឌា កម្ពុជាគឺជាអ្នកទទួលកម្ចីធំមួយពីធនាគារចិន ដែលបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ដូចជាផ្លូវថ្នល់ និងកំពង់ផែ។ ប៉ុន្តែក្តីបារម្ភអំពី “អន្ទាក់បំណុល” បានធ្វើឲ្យមានការពិភាក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងចំណោមអ្នកសេដ្ឋកិច្ច និងប្រជាជន។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានព័ត៌មានអំពីហិរញ្ញប្បទានជាការចាំបាច់ ព្រោះវាជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើឱកាសការងារ អត្រាការប្រាក់ និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ជាឧទាហរណ៍ ការកើនឡើងនៃឥណទានអាចជំរុញកំណើន ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កើតបញ្ហាបំណុលឯកជនដែលប៉ះពាល់ដល់គ្រួសារខ្មែរជាច្រើន។ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ការកើនឡើងនៃបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (fintech) កំពុងបង្កើតឱកាសថ្មីសម្រាប់ប្រជាជនដែលធ្លាប់ពិបាកទទួលបានសេវាធនាគារប្រពៃណី រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីហិរញ្ញប្បទាន មិនត្រឹមតែជារឿងសម្រាប់អ្នកជំនួញទេ តែជាចំណេះដឹងសំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។