ប្រធានបទ

ការលុបចោលជើងហោះហើរ និងការពន្យារពេល

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផ្ទាំងបង្ហាញជើងហោះហើរដែលបានលុបចោល និងពន្យារពេលនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Rajiv Gandhi ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការពន្យារពេលជើងហោះហើរ សំដៅដល់ស្ថានភាពដែលយន្តហោះមួយគ្រឿងចេញដំណើរ ឬចុះចតលើសពីម៉ោងដែលបានកំណត់ក្នុងកាលវិភាគ។ រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិក (FAA) បានកំណត់ថាការពន្យារពេលមួយកើតឡើងនៅពេលយន្តហោះយឺតជាង ១៥ នាទីបើធៀបនឹងម៉ោងគ្រោងទុក។ ចំណែកឯការលុបចោលជើងហោះហើរវិញ គឺជាករណីដែលក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មិនដំណើរការជើងហោះហើរនោះទាល់តែសោះ ដោយសារមូលហេតុណាមួយ។ ទាំងការពន្យារពេល និងការលុបចោល គឺជាបញ្ហាទូទៅនៅក្នុងឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍សកល ហើយយោងតាម Wikipedia កត្តាចំបងៗដែលបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាទាំងនេះរួមមាន អាកាសធាតុមិនល្អ ការកកស្ទះចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស បញ្ហាបច្ចេកទេស និងកង្វះនាវិកយន្តហោះជាដើម។

ភូមិសាស្រ្ត និងប្រជាជន

ក្រាហ្វបង្ហាញពីការពន្យារពេលជាមធ្យមប្រចាំខែ និងប្រចាំថ្ងៃនៅអាកាសយានដ្ឋានធំៗទាំង ១០ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

ការលុបចោល និងការពន្យារពេលជើងហោះហើរមិនត្រឹមតែកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់ណាមួយទេ ប៉ុន្តែជាបាតុភូតសកលដែលអាចកើតមាននៅគ្រប់អាកាសយានដ្ឋាន។ យោងតាមទិន្នន័យដែលចងក្រងដោយ Wikipedia ពីរបាយការណ៍របស់ FAA អាកាសយានដ្ឋានធំៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិកដូចជា Hartsfield–Jackson Atlanta, O’Hare ក្រុងឈីកាហ្គោ និង Dallas/Fort Worth តែងតែជួបប្រទះនូវការពន្យារពេលយ៉ាងសំខាន់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្រាហ្វខាងលើដកស្រង់ចេញពី Wikipedia បង្ហាញពីកម្រិតនៃការពន្យារពេលជាមធ្យមសម្រាប់អាកាសយានដ្ឋានធំៗទាំង ១០ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយរយៈពេលពន្យារពេលប្រែប្រួលទៅតាមថ្ងៃនិងខែ ដែលបង្ហាញថាការធ្វើដំណើរនៅរដូវវិស្សមកាលឬពេលអាកាសធាតុអាក្រក់អាចមានការពន្យារពេលច្រើន។

អ្នកដំណើររាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកទទួលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការលុបចោលជើងហោះហើរ ដែលអាចបណ្តាលឱ្យខកខានកិច្ចប្រជុំធុរកិច្ច ការបាត់បង់ថ្លៃសណ្ឋាគារនិងការកក់ដំណើរទស្សនកិច្ច ព្រមទាំងភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តនិងកាយសម្បទាផងដែរ។ តាម Wikipedia និយមន័យនៃអ្នកដំណើរដែលរងគ្រោះក៏រួមបញ្ចូលអ្នកដែលត្រូវជាប់គាំងនៅអាកាសយានដ្ឋានដោយគ្មានជំនួយគ្រប់គ្រាន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការពន្យារពេលជើងហោះហើរមិនមែនជាបញ្ហាថ្មីទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាកង្វល់សាធារណៈកាន់តែខ្លាំងឡើង ចាប់តាំងពីឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ពាណិជ្ជកម្មបានពង្រីកខ្លួននៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០។ តាម Wikipedia នៅទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយចំនួនបានអនុវត្តការកក់សំបុត្រលើសចំណុះ (overbooking) ដែលនាំឱ្យមានការបណ្តេញអ្នកដំណើរចេញពីជើងហោះហើរដោយមិនស្ម័គ្រចិត្ត និងបង្កើនភាពមិនពេញចិត្តរបស់អតិថិជន។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការដកបទប្បញ្ញត្តិអាកាសចរណ៍នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ បានធ្វើឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែក៏បណ្តាលឱ្យមានការកកស្ទះផ្លូវអាកាសនិងការពន្យារពេលញឹកញាប់ជាងមុនដែរ។

ដោយសារបញ្ហាទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលនានាបានចាប់ផ្តើមអនុម័តច្បាប់ដើម្បីការពារសិទ្ធិអ្នកដំណើរ។ នៅអឺរ៉ុប បទប្បញ្ញត្តិ EU 261/2004 ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ ដោយតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្តល់សំណងដល់អ្នកដំណើរក្នុងករណីមានការលុបចោល ឬការពន្យារពេលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយថ្មីៗនេះតុលាការអឺរ៉ុបបានបកស្រាយពង្រីកវិសាលភាពនេះទៅទៀត។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ច្បាប់កម្រិតការទុកអ្នកដំណើរនៅលើយន្តហោះដែលជាប់គាំង (tarmac delay rule) ត្រូវបានអនុម័តនៅឆ្នាំ ២០០៩ ដោយកំណត់រយៈពេលអតិបរមា ៤ ម៉ោងសម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុក។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដូចជា ការវាយប្រហារ ១១ កញ្ញា ២០០១ និងការផ្ទុះភ្នំភ្លើង Eyjafjallajökull ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ក៏បានបណ្តាលឱ្យមានការលុបចោលជើងហោះហើរទ្រង់ទ្រាយធំផងដែរ ដែលជំរុញឱ្យឧស្សាហកម្មនេះកែលម្អនីតិវិធីសង្គ្រោះបន្ទាន់និងការទំនាក់ទំនងជាមួយអតិថិជន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រាហ្វបង្ហាញពីកត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានការពន្យារពេល និងកម្រិតនៃការពន្យារពេល ប្រភព: Wikipedia

តាមការវិភាគដែលដកស្រង់ដោយ Wikipedia ការលុបចោល និងពន្យារពេលជើងហោះហើរ មានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ត្រូវប្រឈមនឹងការចំណាយបន្ថែមលើប្រេងឥន្ធនៈ ប្រាក់ខែនាវិក ថ្លៃចតយន្តហោះ និងសំណងអ្នកដំណើរ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុង Wikipedia ប៉ាន់ប្រមាណថាការពន្យារពេលបង្កការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរាប់ពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងការបាត់បង់ផលិតភាពរបស់អ្នកដំណើរ និងថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍។ ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និងវិស័យធុរកិច្ចក៏រងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំងដែរ ព្រោះការមិនទៀងទាត់នៃកាលវិភាគហោះហើរអាចធ្វើឱ្យអ្នកដំណើរបាត់បង់ទំនុកចិត្ត ជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តធ្វើដំណើរនាពេលអនាគត។

ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ រឿងកំប្លែងអំពីការពន្យារពេលជើងហោះហើរ និងការរង់ចាំនៅអាកាសយានដ្ឋាន គឺជារឿងសាមញ្ញដែលមនុស្សទូទាំងពិភពលោកអាចយល់បាន។ ភាពយន្ត រឿងល្ខោន និងសៀវភៅជាច្រើនបានលើកយកប្រធានបទនេះមកបង្ហាញ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ តានតឹង និងការសម្របខ្លួនរបស់អ្នកដំណើរ។ យោងតាម Wikipedia ការពន្យារពេលជារឿយៗក្លាយជាចំណុចចែករំលែកបទពិសោធន៍រួមគ្នាក្នុងសម័យសកលភាវូបនីយកម្ម ហើយនិមិត្តសញ្ញាដូចជាផ្ទាំងបង្ហាញពេលវេលាដែលពោរពេញទៅដោយពាក្យ "Delayed" ឬ "Cancelled" បានក្លាយជារូបភាពតំណាងនៃការធ្វើដំណើរតាមអាកាសយ៉ាងមិនអាចបំភ្លេចបាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្រាហ្វបង្ហាញពីប្រភេទនៃការពន្យារពេល (ធំ មធ្យម តូច) តាមក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ល្បឿនខ្យល់ និងថ្ងៃឈប់សម្រាក ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានបង្កឱ្យមានការលុបចោលជើងហោះហើរដ៏ធំធេងមិនធ្លាប់មាន ដោយសារប្រទេសជាច្រើនបានបិទព្រំដែន និងអ្នកដំណើរខ្លាចឆ្លងជំងឺ។ តាម Wikipedia ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលនានាពិនិត្យឡើងវិញនូវគោលនយោបាយការពារអ្នកដំណើរ និងជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍វិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីកាត់បន្ថយការរំខាន។ សូម្បីតែក្រោយពីរដូវកាលនៃការរាតត្បាតថមថយចុះ ឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍នៅតែប្រឈមនឹងការខ្វះបុគ្គលិក និងបញ្ហាខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការលុបចោលជើងហោះហើរញឹកញាប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ និង ២០២៣ ដូចបានរាយការណ៍ក្នុង Wikipedia អំពីបាតុភូត "flight cancellation wave"។

សម្រាប់ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏កំពុងបង្កើនភាពញឹកញាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរ ដែលជាកត្តាចំបងនៃការលុបចោលជើងហោះហើរ។ យោងតាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia អ្នកដំណើរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ត្រូវប្រឈមកាន់តែខ្លាំងជាមួយនឹងបញ្ហានេះនៅពេលដែលវិស័យអាកាសចរណ៍ក្នុងតំបន់រីកចម្រើន។ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិថ្មីដូចជា សៀមរាប-អង្គរ និងកំពង់ផែអាកាសចរណ៍ដែលកំពុងពង្រីកនៅភ្នំពេញ ធ្វើឱ្យការយល់ដឹងអំពីសិទ្ធិអ្នកដំណើរ និងយន្តការសំណងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលធ្វើដំណើរជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ឡើងថ្លៃប្រេងបណ្តាលឲ្យដកកៅអី ២ លាន និងកាត់ជើងហោះ ១៣ ០០០ ជើង
សេដ្ឋកិច្ច

ឡើងថ្លៃប្រេងបណ្តាលឲ្យដកកៅអី ២ លាន និងកាត់ជើងហោះ ១៣ ០០០ ជើង

ទិន្នន័យពី Cirium បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លាន និងជើងហោះហើរ ១៣ ០០០ ជើងនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងខែឧសភានេះ ខណៈដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈហក់ឡើងដោយសារជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

៦ ឧសភា ២០២៦

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាត់បន្ថយជើងហោះហើរ ១៣,០០០ ជើងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ
សេដ្ឋកិច្ច

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាត់បន្ថយជើងហោះហើរ ១៣,០០០ ជើងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ

តាមទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនវិភាគ Cirium ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លានកន្លែងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃដោយសារជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយការកាត់បន្ថយអាចបន្តទៅដល់រដូវក្តៅ។

៦ ឧសភា ២០២៦