KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២១ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២១ កញ្ញា ២០២៦

ការហោះហើរ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការហោះហើររបស់សត្វស្លាប ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ការហោះហើរ គឺជាចលនារបស់វត្ថុមួយឆ្លងកាត់បរិយាកាស ឬតាមរយៈលំហអវកាស ដោយមិនប៉ះលើផ្ទៃភពណាមួយ។ នៅពេលចលនាបែបនេះកើតឡើងក្នុងលំហអវកាស គេហៅវាផងដែរថា "ការហោះហើរក្នុងលំហ" (spaceflight)។

តាម Wikipedia ដដែល ការហោះហើរអាចសម្រេចបានតាមវិធីចម្បងៗ រួមមាន ការបង្កកម្លាំងលើកពីខ្យល់ (aerodynamic lift) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការហោះរអិល ឬកម្លាំងរុញច្រាន ការប្រើកម្លាំងអណ្ដែត (buoyancy) តាមបែបអាកាសស្ថិតិក និងចលនាបាលីស្ទិក។

ការហោះហើរមានទាំងទម្រង់ធម្មជាតិ ដូចជាការហោះហើររបស់សត្វស្លាប និងសត្វល្អិត និងទម្រង់ដែលមនុស្សបង្កើតឡើង ដូចជាយន្តហោះ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ កប៉ាល់ហោះ និងយានអវកាស។ ដូច្នេះ ការហោះហើរគឺជាប្រធានបទមួយដែលភ្ជាប់ធម្មជាតិ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាចូលគ្នា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សត្វល្អិត Tau emerald កំពុងហោះហើរ ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរកើតឡើងក្នុងដែនពីរ គឺនៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព និងនៅក្នុងលំហអវកាស។ នៅក្នុងបរិយាកាស ខ្យល់ជាប្រភពនៃកម្លាំងលើកសម្រាប់សត្វស្លាប សត្វល្អិត និងយន្តហោះ ខណៈការហោះហើរក្នុងលំហអវកាសកើតឡើងក្នុងលក្ខខណ្ឌគ្មានខ្យល់។

អ្នកហោះហើរនៅក្នុងធម្មជាតិមានច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីសត្វស្លាប ដូចជា សត្វស្លាបសមុទ្រ (brown pelican) ទា និងសត្វស្លាប Kea រហូតដល់សត្វល្អិតដូចជា Tau emerald (dragonfly)។ ចំណែកមនុស្សវិញ មិនអាចហោះហើរដោយខ្លួនឯងបានទេ ប៉ុន្តែបានបង្កើតយានហោះជាច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីកប៉ាល់ហោះដែលស្រាលជាងខ្យល់ រហូតដល់យន្តហោះ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងយានអវកាស។ សម្រាប់យន្តហោះធ្ងន់ជាងខ្យល់ កម្លាំងជាច្រើនដូចជា កម្លាំងលើក និងកម្លាំងរុញ ធ្វើសកម្មភាពលើយាន ដើម្បីឱ្យវាហោះបាន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

កប៉ាល់ហោះ (airship) នៅលើមេឃទីក្រុង Cologne ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរនៅក្នុងធម្មជាតិមានតាំងពីយូរយារមកហើយ ដោយសត្វស្លាប និងសត្វល្អិតប្រើស្លាប និងកម្លាំងលើកពីខ្យល់ដើម្បីផ្លាស់ទី។ ចំណែកការហោះហើរដោយមនុស្ស គឺជាលទ្ធផលនៃការបង្កើតយានហោះជាច្រើនបែប ដែលបានវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់។

តាមរូបភាពដែលបានចងក្រងនៅក្នុងទំព័រនេះ កប៉ាល់ហោះ (airship) គឺជាឧទាហរណ៍នៃយានស្រាលជាងខ្យល់ ដែលអាចហោះបានដោយស្ទើរតែមិនចាំបាច់បញ្ចូលថាមពល ព្រោះកម្លាំងអណ្ដែតពីខ្យល់ដែលវារុញចេញ មានកម្រិតស្មើ ឬធំជាងកម្លាំងទំនាញ។ ចំណែកយន្តហោះ និងឧទ្ធម្ភាគចក្រ ជាយានធ្ងន់ជាងខ្យល់ ដែលត្រូវការកម្លាំងលើក និងកម្លាំងរុញដើម្បីហោះ។ ក្រោយមក ការហោះហើរបានពង្រីកដល់លំហអវកាស ដោយយានអវកាសអាចធ្វើដំណើរក្នុងគន្លងផែនដី និងទៅដល់ស្ថានីយ៍អវកាស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យន្តហោះពាណិជ្ជកម្ម Boeing 787 កំពុងហោះឡើង ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរដែលមនុស្សបង្កើតឡើងបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល ដែលភ្ជាប់ទីក្រុង ប្រទេស និងមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោក។ តាមរូបភាពឧទាហរណ៍របស់ Wikipedia យន្តហោះ Boeing 787 របស់ United Airlines បានហោះឡើងពីអាកាសយានដ្ឋាន Heathrow ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។

ក្រៅពីយន្តហោះពាណិជ្ជកម្ម ការហោះហើរបែបមេកានិកក៏រួមមានឧទ្ធម្ភាគចក្រ ដូចជា Robinson R22 Beta និងកប៉ាល់ហោះស្រាលជាងខ្យល់ ដូចជាកប៉ាល់ Goodyear។ យានទាំងនេះបង្ហាញថា ការហោះហើរមិនត្រឹមតែជាបាតុភូតធម្មជាតិ និងវិទ្យាសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងវប្បធម៌សម័យទំនើប តាមរយៈការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ (ISS) នៅក្នុងគន្លងផែនដី ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរ និងការហោះហើរក្នុងលំហអវកាស នៅតែជាប្រធានបទដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាសកល។ ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ (ISS) នៅក្នុងគន្លងផែនដី គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់នៃការហោះហើរក្នុងលំហ។ តាមរូបភាពរបស់ Wikipedia រូបភាពនេះបង្ហាញ ISS បន្ទាប់ពីបេសកកម្ម STS-117 ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទាំងនៅកម្ពុជា និងជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីគោលការណ៍នៃការហោះហើរ ជួយឱ្យតាមដានព័ត៌មានអំពីអាកាសចរណ៍ ការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ និងបេសកកម្មអវកាសបានកាន់តែច្បាស់។ ចំណេះដឹងនេះក៏ពាក់ព័ន្ធផងដែរនឹងសេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់រវាងប្រទេសនានា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ព្យុះទីហ្វុង ឌូជូអាន ខិតជិតតូក្យូ មនុស្សជាង ១,៦ លាននាក់ នៅជប៉ុន ត្រូវអំពាវនាវឱ្យជម្លៀសខ្លួន

ព្យុះទីហ្វុង ឌូជូអាន កំពុងខិតជិតតំបន់ឆ្នេរប៉ាស៊ីហ្វិកជប៉ុន នាំភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ខ្យល់បក់ខ្លាំង និងហានិភ័យដីក្រឡាប់ ខណៈអាជ្ញាធរអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនជាង ១,៦ លាននាក់ ជម្លៀសខ្លួន និងលុបចោលជើងហោះហើររាប់រយជើង។

13 sources · Deutsche Welle, The Guardian, VnExpress International