ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទឹកជំនន់ គឺជាការជន់លិចនៃទឹកលើដីដែលជាធម្មតាស្ងួត។ វាអាចកើតឡើងពីការហូរចូលនៃជំនោរ ទឹកភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ឬការកើនឡើងនៃទឹកទន្លេ។ ទឹកជំនន់គឺជាកង្វល់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម វិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិល និងសុខភាពសាធារណៈ។ វិគីភីឌាក៏បានឱ្យដឹងថា កត្តាមនុស្សដូចជាការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការបំផ្លាញតំបន់ដីសើម និងការសាងសង់បណ្តាញគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ដូចជាទំនប់ ក៏បានបង្កើនអាំងតង់ស៊ីតេ និងភាពញឹកញាប់នៃទឹកជំនន់ផងដែរ។

បន្ថែមពីនេះ បញ្ហាបរិស្ថានសកល ជាពិសេសការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បានធ្វើឱ្យវដ្តទឹកកាន់តែខ្លាំង និងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើង ដែលជាមូលហេតុនាំឱ្យទឹកជំនន់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានបង្ហាញថា ទឹកជំនន់អាចកើតឡើងស្ទើរតែគ្រប់តំបន់លើពិភពលោក ប៉ុន្តែតំបន់ដែលងាយរងគ្រោះជាងគេរួមមានតំបន់ដីសណ្ត តំបន់មាត់សមុទ្រ និងតំបន់ដែលរងឥទ្ធិពលខ្យល់មូសុង។ ប្រជាជនរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់រៀងរាល់ឆ្នាំ។ ជាក់ស្តែង រូបថតមួយពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីការជន់លិចនៅតំបន់ Darwin ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលបណ្តាលមកពីភ្លៀងមូសុងធ្លាក់ខ្លាំង និងជំនោរខ្ពស់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទឹកជំនន់មានតាំងពីបុរាណកាលមក។ វប្បធម៌ជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោកមានរឿងព្រេងអំពីទឹកជំនន់ធំៗ ដូចជារឿងទឹកជំនន់របស់ណូអេនៅក្នុងព្រះគម្ពីរប៊ីប ដែលត្រូវបានបង្ហាញក្នុងគំនូរដ៏ល្បីរបស់លោក Gustave Doré។

ក្នុងសម័យទំនើប ទឹកជំនន់ដ៏សាហាវជាច្រើនបានកើតឡើង។ ជាពិសេស ទឹកជំនន់ទន្លេលឿងនៅឆ្នាំ ១៩៣៨ ដែលបង្កឡើងដោយការបំផ្លិចបំផ្លាញទំនប់ដោយចេតនាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុន បានបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់រាប់សែននាក់។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានចងក្រងនៅក្នុងរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមាននៅលើវិគីភីឌា។

ដោយយោងតាមចំណងជើងរូបថតពីវិគីភីឌា គ្រោះមហន្តរាយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយទៀតគឺទឹកជំនន់ក្រោយព្យុះស៊ីក្លូននៅប្រទេសបង់ក្លាដែសក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ១៤០.០០០ នាក់ ដែលជាតួលេខនៃការបាត់បង់អាយុជីវិតយ៉ាងច្រើន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទឹកជំនន់មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសវិស័យកសិកម្ម ដែលអាចត្រូវបំផ្លាញដំណាំទាំងស្រុង។ ឧទាហរណ៍ដូចជា ចម្ការវ៉ល់ណាត់នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានជន់លិចក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដោយសារខ្យល់និទាឃរដូវ។ ការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្ទះសម្បែង និងអាជីវកម្មក៏ជាផលវិបាកសេដ្ឋកិច្ចធំដែរ។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ទឹកជំនន់បានជះឥទ្ធិពលដល់សិល្បៈ អក្សរសាស្ត្រ និងជំនឿសាសនា។ រូបគំនូរ "The Deluge" របស់លោក Gustave Doré ដែលបង្ហាញពីរឿងទឹកជំនន់ក្នុងព្រះគម្ពីរ គឺជាស្នាដៃដ៏ល្បីមួយ។ ទឹកជំនន់ក៏ជានិមិត្តរូបនៃការបំផ្លាញ និងការកើតជាថ្មីនៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ទឹកជំនន់កំពុងក្លាយជាប្រធានបទកាន់តែក្តៅគគុក ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្វើឱ្យព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើងញឹកញាប់និងខ្លាំងជាងមុន។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ការកើនឡើងនៃកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ និងវដ្តទឹកដែលកាន់តែខ្លាំង បង្កើនហានិភ័យទឹកជំនន់យ៉ាងខ្លាំង។ ឧទាហរណ៍ថ្មីៗ ដូចជាទឹកជំនន់នៅ Porto Alegre ប្រទេសប្រេស៊ីល ក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៤ បានបង្ហាញពីការបំផ្លិចបំផ្លាញដ៏ធំធេង។

យោងតាមវិគីភីឌា ទឹកជំនន់ជាកង្វល់សំខាន់សម្រាប់កសិកម្ម និងសុខភាពសាធារណៈ ដូច្នេះហើយសម្រាប់ប្រទេសកសិកម្មដូចជាកម្ពុជា ការប្រឈមនេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ប្រជាជនកម្ពុជាដែលរស់នៅតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប តែងតែប្រឈមនឹងទឹកជំនន់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។