ក្បួននាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ក្បួននាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា (Gaza Freedom Flotilla) គឺជាចលនាអន្តរជាតិមួយដែលមានគោលបំណងបំបែកការបិទផ្លូវសមុទ្ររបស់អ៊ីស្រាអែលលើដែនដីប៉ាឡេស្ទីនហ្គាហ្សា និងនាំជំនួយមនុស្សធម៌ចូលទៅកាន់ប្រជាជនដែលកំពុងរស់នៅក្រោមការបិទខ្ទប់នេះ។ តាមវិគីភីឌា ក្បួននាវានេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយសម្ព័ន្ធក្បួននាវាសេរីភាព (Freedom Flotilla Coalition) ដែលបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការតាំងពីឆ្នាំ២០១០ ហើយបានបន្តធ្វើដំណើរជាច្រើនលើករហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ព្រឹត្តិការណ៍ដែលធ្វើឱ្យពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍ជាងគេគឺការវាយឆ្មក់របស់កងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល (IDF) ទៅលើក្បួននាវាលើកទី១ នៅថ្ងៃទី ៣១ ឧសភា ២០១០ ដែលបណ្តាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់ និងបង្កើតវិបត្តិការទូតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ សារព័ត៌មាន BBC បានរាយការណ៍ថា ឧបទ្ទវហេតុនេះបានក្លាយជាចំណុចរបត់ក្នុងការពិភាក្សាអំពីភាពស្របច្បាប់នៃការបិទផ្លូវ និងការគាំទ្រសិទ្ធិប៉ាឡេស្ទីននៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ក្បួននាវានេះធ្វើដំណើរចេញពីកំពង់ផែនានាក្នុងតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ ដូចជាតួកគី ក្រិក ស៊ីប និងអ៊ីតាលី ឆ្ពោះទៅកាន់ឆ្នេរហ្គាហ្សា។ ផ្លូវទឹកនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែល ដែលបានប្រកាសតំបន់ហាមឃាត់ចម្ងាយជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រជុំវិញឆ្នេរ។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្បួនដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០១០ រួមមាននាវាចំនួន ៦ គ្រឿង ដូចជា MV Mavi Marmara, MV Gaza, MV Defne Y, MV Gazze, MV Sofia និង MS Eleftheri Mesogios ដែលបានជួបជុំគ្នានៅសមុទ្រអន្តរជាតិមុនពេលបន្តដំណើរទៅកាន់តំបន់ហាមចូល។

អ្នកចូលរួមនៅលើនាវាទាំងនោះរួមមានសកម្មជនសន្តិភាព អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស អ្នកនយោបាយ និងអ្នកសារព័ត៌មានមកពីជាង ៣០ ប្រទេស មានដូចជា តួកគី ក្រិក ចក្រភពអង់គ្លេស អ៊ៀរឡង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់មួយចំនួន។ ស្ត្រីនិងបុរសដែលមានអាយុខុសៗគ្នាបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងនេះ ដោយមានមនុស្សជាង ៦០០ នាក់នៅលើនាវា Mavi Marmara តែមួយ។ ក្រោយមក ឥស្សរជនល្បីៗដូចជា Greta Thunberg ក៏បានចូលរួមគាំទ្រចលនានេះ ដោយបានថ្លែងសុន្ទរកថានៅមុនការចេញដំណើររបស់ក្បួននាវាពីបាសេឡូណាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ តាមរូបថតពីវិគីភីឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

អ៊ីស្រាអែលបានដាក់ការបិទផ្លូវសមុទ្រលើហ្គាហ្សាតាំងពីឆ្នាំ២០០៧ បន្ទាប់ពីចលនាហាម៉ាសបានកាន់កាប់តំបន់នេះ។ ការបិទផ្លូវនេះមានគោលដៅការពារការរត់ពន្ធអាវុធ ប៉ុន្តែអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិជាច្រើនបានរិះគន់ថា វាបានបង្កើតវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ តាមរយៈការដាក់កំណត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងលើការនាំចូលអាហារ ថ្នាំពេទ្យ និងសម្ភារៈសាងសង់។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា គម្រោង "Free Gaza" ដែលមានមុននេះបានធ្វើដំណើរដោយជោគជ័យចំនួន ៥ លើកនៅចន្លោះឆ្នាំ២០០៨-២០០៩ មុនពេលត្រូវបានរារាំង។

ថ្ងៃទី ៣១ ឧសភា ២០១០ គឺជាចំណុចស្នូលនៃចលនានេះ នៅពេលដែលកងកុម្ម៉ង់ដូជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលបានឡើងលើ MV Mavi Marmara នៅម៉ោងប្រហែល ០៤:០០ ព្រឹក ក្នុងសមុទ្រអន្តរជាតិ ចម្ងាយប្រមាណ ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរហ្គាហ្សា។ ការប៉ះទង្គិចនេះបានសម្លាប់សកម្មជន ៩ នាក់ (ភាគច្រើនជាជនជាតិតួកគី) និងធ្វើឱ្យរាប់សិបនាក់រងរបួស។ ខាងអ៊ីស្រាអែលបានអះអាងថា ទាហានរបស់ខ្លួនប្រើកម្លាំងដោយការពារខ្លួន បន្ទាប់ពីត្រូវបានវាយប្រហារដោយដំបងដែក និងកាំបិត។ ផ្ទុយទៅវិញ សារព័ត៌មាន Reuters បានរាយការណ៍ថា សាក្សី និងសកម្មជនបានបដិសេធ ដោយនិយាយថា កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានបាញ់មុន និងប្រើអំពើហិង្សាហួសហេតុ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានទាញការថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។ គណៈកម្មការស៊ើបអង្កេត Palmer នៃអង្គការសហប្រជាជាតិដែលចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ២០១១ បានសន្និដ្ឋានថា ការបិទផ្លូវសមុទ្រគឺស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែការប្រើកម្លាំងរបស់អ៊ីស្រាអែលគឺ "ហួសហេតុ និងមិនសមាមាត្រ" តាមការរាយការណ៍របស់ BBC ។ រីឯក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិវិញបានរកឃើញថាការវាយឆ្មក់នេះគឺជាអំពើខុសច្បាប់ទៅលើជនស៊ីវិល។ តួកគីបានដកឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ខ្លួន ហើយទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរធ្លាក់ចុះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។

បន្ទាប់ពីឆ្នាំ២០១០ សម្ព័ន្ធក្បួននាវាបានប៉ុនប៉ងធ្វើដំណើរជាច្រើនលើកទៀត។ ក្នុងឆ្នាំ២០១១ ក្បួននាវាសេរីភាពទី២ (Freedom Flotilla II) ដោយមាននាវាប្រមាណ ១០ គ្រឿង ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលក្រិករារាំងមិនឱ្យចាកចេញ តាម Reuters ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ក្បួនទី៣ (Freedom Flotilla III) ជាមួយនាវា Marianne of Gothenburg ត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយគ្មានអំពើហិង្សា។ លើសពីនេះ ក៏មាន "ក្បួននាវានារីឆ្ពោះទៅហ្គាហ្សា" ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ និងយុទ្ធនាការ "ហែលឆ្ពោះទៅហ្គាហ្សា" ខ្លះៗដែរ។ ការបិទផ្លូវនៅតែបន្ត ប៉ុន្តែការតស៊ូតាមសមុទ្រនេះបានរក្សាសម្ពាធនយោបាយ និងជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូដើម្បីសេរីភាពប៉ាឡេស្ទីន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំ២០២៥ និង២០២៦ ក្បួននាវា "Global Sumud Flotilla" បានរៀបចំដំណើរថ្មី ដោយមានការចូលរួមពីលោកស្រី Greta Thunberg ជាសកម្មជនបរិស្ថានដ៏ល្បីល្បាញ។ តាមវិគីភីឌា ក្បួននាវាទាំងនេះបានចាកចេញពីបាសេឡូណា និងកំពង់ផែនៅក្រិក ប៉ុន្តែត្រូវបានកងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលស្ទាក់ចាប់ ដូចដែលឃើញក្នុងរូបភាពកប៉ាល់នៅកំពង់ផែ Ierapetra បន្ទាប់ពីការស្ទាក់ចាប់។ បើទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ការផ្សព្វផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសកលនៅតែបន្តកើនឡើង ហើយការយកចិត្តទុកដាក់ជាសាធារណៈចំពោះបញ្ហានេះក៏មិនបានថយចុះដែរ។

ការវាយឆ្មក់កាលពីឆ្នាំ ២០១០ នៅតែត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងវិស័យច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ និងក្រមសីលធម៌យោធា។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន ក៏ដូចជាតួនាទីរបស់សង្គមស៊ីវិលអន្តរជាតិក្នុងការដាក់សម្ពាធខាងសីលធម៌។ កម្ពុជាជាសមាជិកអាស៊ាន ធ្លាប់បានបង្ហាញការគាំទ្រគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ហើយករណីនេះអាចផ្តល់មេរៀនស្តីពីចលនាមិនប្រើអំពើហិង្សា និងការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាអន្តរជាតិដែលជះឥទ្ធិពលដល់សន្តិភាពសកល។